Conferentie ‘Een nieuwe economie van iedereen’

Datum/Tijd
Date(s) - 02/11/2017
00:00

Locatie
Theater Maitland, Landgoed de Horst,

Categorieën


2 november: Een nieuwe Economie van iedereen

Wie is er niet voor een economie en samenleving waarin de aandacht is verschoven van (materiële) welvaart naar welzijn, van groei naar bloei en van winst naar waarde(n), die ten dienste staat van in plaats van gediend wordt door mensen, en waarin een goede relatie tussen mens en natuur centraal staat. Een economie bovendien die niet alleen maar een instrument is voor het efficiënt voorzien in en de verdeling van goederen en diensten of een winst- en inkomensmachine, maar ook een voertuig is van zingeving, d.w.z. waarin iedereen een zinvolle rol mag hebben en feitelijk heeft. Een economie die gekenmerkt wordt door empathie, solidariteit, compassie, gemeenschapsgevoel, inzet voor het gemeenschappelijk goede. Daar zijn en worden in allerlei verbanden talloze voorstellen voor gedaan.

Dat is niet alleen een noodzakelijk antwoord op de ecologische crisis van klimaat en biodiversiteit, die op allerlei manieren en plekken ook menselijke slachtoffers kent, maar is ook een noodzakelijke reactie op het maatschappelijke onbehagen dat zich op allerlei manieren manifesteert in de vorm van populisme en polarisatie.

Een dergelijke economie vergt een ingrijpende en veelomvattende transitie. Dat hangt samen met de grote complexiteit en mondiale verwevenheid van economie en samenleving, de inrichting en het bestuur ervan, waardoor ‘alles met alles samenhangt’.

Die complexiteit en samenhang maken dat deze transitie niet vanuit één punt en met een vooropgezet plan ‘maakbaar’ is. Er is een veelheid aan actoren nodig, van burgers tot mondiale verbanden. En omdat de economie ingrijpt in alle domeinen van het (samen)leven, zal in principe ook vanuit al die domeinen een bijdrage geleverd moeten worden. De aanpak moet daarbij flexibel, experimenterend en improviserend zijn, vooruitblikkend en backcastend, praktisch en activistisch én onderzoeken en reflecterend.

Een dergelijke transitie vergt én leidt tot andere verhoudingen tussen overheden, bedrijven, burgers en organisaties. Daarvoor is samenwerking nodig tussen partijen die niet per se elkaars meest geliefde partner zijn. Het gaat om een economie niet alleen voor iedereen maar ook van iedereen; waarin ieders stem telt, iedereen zich thuis voelt, waaraan iedereen en iedere partij een zinvolle bijdrage levert. Er is ruimte nodig voor experimenteren vanuit diverse invalshoeken, zonder elkaar op voorhand te verketteren. Er is vertrouwen nodig én een positief-kritische benadering van elkaar.

Willen al die partijen – overheden, bedrijven, burgers en maatschappelijke organisaties – zich wel echt voor die transitie inzetten? Durven ze die open samenwerking aan? Vertrouwen ze elkaar die rol toe? Biedt een (bijgestelde) markteconomie daarvoor voldoende ruimte?

Die vragen komen in deze conferentie aan de orde. ’s Ochtends met een nadruk op verschillende visies op economie, ’s middags met de focus op de nieuwe rolverdeling in een complexe economie en op ieders inzet en het onderlinge vertrouwen.

Dat bekijken we met een mondiale blik en een focus op Nederland. Geheel in de geest van de nieuwe Duurzame Ontwikkelingsdoelen brengen we professionals uit de wereld van ontwikkelingssamenwerking samen met die van het streven naar duurzaamheid en armoedebestrijding in Nederland. We brengen hen in gesprek met vertegenwoordigers van overheden en bedrijven en met denkers en doeners op het terrein van economische vernieuwing. We werken toe naar uitspraken – of zelfs afspraken – over de vraag op welke wijze overheid, bedrijven en maatschappelijke organisaties gezamenlijk verantwoordelijkheid willen nemen voor een ‘economie van én voor iedereen’.

Programma (voorlopig)

10:00     Opening door dagvoorzitter

10:15    Setting the scene: het (niet eens zo) nieuwe, pluriforme denken over economie.

Presentatie door Irene van Staveren

Vragen en discussie

11:15    Pauze

11:30    Meer, of minder economie? Economie, of vooral samenleving van iedereen?

Kan een economie van iedereen ook een marktkapitalisme van iedereen zijn?

Korte statements van:

  • Arjo Klamer (hoogleraar culturele economie Erasmus Universiteit en tot voor kort wethouder): Overheid, markt, civil society en de oikos
  • Govert Buijs (hoogleraar politieke filosofie en religie Vrije Universiteit Amsterdam): Economie en zin, markt en moraal
  • Christiaan Rebergen (DG Internationale Samenwerking ministerie van Buitenlandse Zaken): Economie en ontwikkeling, hulp en handel
  • Mirjam de Rijk (publicist): Economie en ecologie, welvaart en welzijn: mythes van de markt

Paneldiscussie, evt. ook met Irene van Staveren en zaal

13:00    lunch

14:00    Dansen met het systeem: De nieuwe rolverdeling van bedrijf, overheid en civil society in de complexe ‘economie van iedereen’

Presentatie door Roland Kupers (consultant en Oxford University; Complexity and the Art of Public Policy)

Vragen en discussie

14:45    Pauze

15:00    Kunnen we elkaar die rollen toevertrouwen? Over verbinding, samenwerking, belangen, makelaars en tegenmacht

Is echte samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en civil society mogelijk, met maatschappelijke organisaties als een soort faciliterende ‘tussenmacht’? Of gaat het om kaderstelling en controle door de overheid, uitvoering door het bedrijfsleven en kritische tegenmacht door maatschappelijke organisaties? Zien de overheid en bedrijven maatschappelijke organisaties als potentiële partners of vooral als lastige criticasters? Zien maatschappelijke organisaties bedrijven vooral als de vijand of …? Zien bedrijven en maatschappelijke organisaties de overheid vooral als rem en last, of als richtinggevende facilitator van een gelijk en stimulerend speelveld? ‘

Open space’ / poster sessie over de nieuwe rolverdeling in ‘de economie van iedereen’. Met:

  • Economen van nu
  • Beweging Nieuwe Economie (Milieudefensie, TNI, FNV, PDSE)
  • Urgenda en Nederland Kantelt (Sharona Ceha)
  • Marleen Janssen Groesbeek (lector Avans Hogeschool)
  • Herman Verhagen
  • Greenpeace (Faiza Oulahsen)
  • Damaris Matthijsen (Economy Transformers)

16:00    Zijn ‘we/ze’ bereid tot die inzet en rolverdeling?

Willen overheden de ‘macht’ afstaan? Willen bedrijven meer maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen dan alleen MVO? En willen NGOs kritisch samenwerken en faciliteren i.p.v. vooral controleren en campagne voeren?

Afsluitend debat met Anke Sikkema (programmamanager Samen in Beleid bij ministerie van Economische Zaken), Richard Kooloos (hoofd Duurzaam Bankieren ABN AMRO en pionier van Circl), Esther Somers (ONE/PDSE en betrokken bij Beweging voor een Nieuwe Economie) en Daniëlle Hirsch (directeur BothENDS).

17:00     Afsluiting en borrel

Dit programma wordt mede mogelijk gemaakt door het fonds Kerk en Wereld