Door:
Sarah Haaij

1 oktober 2020

Tags

Van duurzame energieoplossingen tot plasticvrij menstrueren: Kirsten Meijer, directeur van WECF, over het belang van een vrouwelijke stem aan klimaattafels.

Of we Kirsten Meijer, directeur van Women Engage for a Common Future (WECF Nederland) een ecofeminist kunnen noemen? Meijer lacht: ‘Ja, de link tussen eco en feminisme, klimaat en vrouwenrechten is een hele belangrijke voor ons.’ Want een ding staat volgens haar vast: ‘Als we een rechtvaardige samenleving willen, dan moet de stem van vrouwen worden gehoord.’

Kirsten Meijer

Oorspronkelijk actief in de democratie- en mensrechtenhoek, onder meer bij de Foundation Max van der Stoel, raakte Meijer al vroeg overtuigd dat gelijke kansen essentieel zijn voor een rechtvaardig bestaan. ‘Dus als we iets aan klimaatverandering willen doen, hebben we gendergelijkheid nodig. Dat betekent gelijke kansen en rechten voor iedereen; niet alleen op gender maar ook afkomst, kleur, leeftijd en wel of geen handicap.’

Vóór de grote Earth Summit (1992) in Rio de Janeiro was die link tussen gendergelijkheid en milieu nog niet zo evident – ‘Zeker niet in Europa. In andere werelddelen bleek de vrouwenbeweging al veel beter georganiseerd op het terrein van milieu en gelijkheid.’ Voor Europese groene vrouwen kwam er een plek met de oprichting van WECF (1994) – inmiddels uitgegroeid tot een wereldwijd feministisch netwerk voor duurzame ontwikkeling.

‘Door structurele ongelijkheid en traditionele rolpatronen is de impact van klimaatverandering op vrouwen anders dan voor mannen’, ziet Meijer. ‘Zij worden harder geraakt, doordat ze vaak verantwoordelijk zijn voor voedsel-, energie- en watervoorziening. ‘Daarom moeten we vrouwen ook veel meer als een actor zien die verandering kan brengen in die klimaatproblematiek.’

De vrouw niet als slachtoffer, maar als motor van verandering; wat betekent dat in de praktijk? ‘Dat je niet vóór vrouwen spreekt, maar dat ze aan tafel zitten als er beslissingen worden genomen over klimaatbeleid, en ze in staat zijn zelf klimaatactie te ondernemen. Wij laten zien dat vrouwen dat kunnen.’ Kijk naar het project in Kameroen, gesteund door WECF, waarbij vrouwen met duurzame landbouw ontbossing tegengaan. Naar hoe Georgische vrouwen zon- en biogas-energiecoöperaties hebben opgezet, naar de Balkan waar vrouwen gezonde en plasticvrije sanitatie en menstruaties stimuleren.

Naast lokaal werk is ook internationale inzet nodig, zegt Meijer: ‘Wij willen gendersensitief beleid van regeringen en internationale afspraken.’ Het speerpunt: vrouwen een plek geven bij klimaattafels en onderhandelingen. ‘Het is belangrijk de levenservaringen van vrouwen mee te nemen in grote beslissingen, alleen zo doorbreek je structurele machtsongelijkheid. Wij pleiten dus voor meer vrouwen en feministen aan tafel, dat kunnen ook zeker mannen zijn! Het gaat om het perspectief dat je meebrengt; oog hebben voor ongelijkheden en die bestrijden.’

Zitten die gendergelijkheidsvoorvechters inmiddels aan tafel? Meepraten doen ze zeker, volgens Meijer, zoals in speciale commissies en clubs zoals de Women & Gender Constituency bij het VN klimaatproces (UNFCCC). ‘De jaarlijkse VN-klimaatconferentie is echt een moment waar naartoe wordt geleefd en duizenden vrouwen, overal vandaan, hun stem laten horen bij het vormgeven van klimaatbeleid.’

Tegelijkertijd is er werk aan de winkel. Op VN-niveau is de cruciale rol van vrouwenrechten in de klimaataanpak erkend, maar in de praktijk blijft het volgens Meijer knokken. Zo mist ze de feministische visie aan de Nederlandse en Europese klimaattafels, zoals bij de Green Deal. ‘Er wordt niet met een genderblik naar beleid gekeken.’ Tel daar een conservatieve terugslag, urgente klimaatcrisis en COVID-pandemie bij op en je begrijpt waarom ze oproept tot radicale verandering. ‘Dit is het moment om echt andere beslissingen te nemen. Dus geen 3,4 miljard naar KLM, maar investeren in een duurzame en rechtvaardige toekomst, ook voor vrouwen.’

Communities need land rights to gain from investments

Door Siri Lijfering | 26 oktober 2020

Communities being able to participate on an equal basis in land governance is key to food security and inclusive development. How can securing land rights pave the way for responsible investments and what can we learn from experiences with the palm oil industry? To answer these questions we turn to West Africa where two activists are fighting for their communities’ right to land. ‘If we want to move forward, we need to share the wealth that the land brings.’

Lees artikel

How to make smallholder farmers an interesting investment opportunity

Door Hans van de Veen | 22 oktober 2020

Smallholder farmers and small agrifood enterprises are key for sustainable food systems in Africa. They need access to capital, but banks consider it tedious, costly and too much of a risk to invest in them. Initiatives like the IDH Farmfit Fund and crowdfunding platform PlusPlus have been set up to try to break this deadlock. Can these new funds assist smallholder farmers and companies to become a commercially interesting opportunity for financial institutions?

Lees artikel

‘Minister Kaag schuift de verantwoordelijkheid voor de bescherming van mensenrechten door naar Europa’

Door Kelly Groen | 21 oktober 2020

Terwijl landen om ons heen nationale wetgeving optuigen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, laat Nederland het initiatief aan de EU. Zo schuift de minister de oplossing tegen mensenrechtenschendingen door Nederlandse bedrijven op de lange baan, schrijft Kelly Groen van ActionAid.

Lees artikel