Door:
Daniëlle Hirsch

5 mei 2020

Categorieën

Tags

Minister Kaag moet de Covid-19 hulp aan Afrika vanuit een bredere ontwikkelingsvisie insteken, schrijft Daniëlle Hirsch in deze opiniebijdrage. Zorg voor een betere balans tussen commerciële belangen en de belangen van burgers. Om te beginnen in Noord-Mozambique waar Nederlandse bedrijven investeren in verwerking en transport van het gas, maar de problemen van de lokale bevolking alleen maar zijn toegenomen na de gasvondsten in het gebied.

Danielle Hirsch (foto Desiree Meulemans)

Covid19 legt onze economie onder een vergrootglas. Nu een groot deel van de wereldhandel is stilgevallen, komt de spanning tussen internationale bedrijvigheid en lokaal welzijn in beeld. Dat is goed zichtbaar in Noord-Mozambique, waar in 2011 een van de grootste gasvelden ter wereld is ontdekt. Nederlandse bedrijven investeren daar in de verwerking en het transport van het gas.

De mensen die in het gebied van de gasvondst wonen, zijn gouden bergen beloofd. Maar in plaats daarvan raakten ze hun land kwijt, zagen ze misdaad toenemen, en vonden ze slechts beperkt laagopgeleid werk. Ondanks de enorme investeringen zijn er geen basisvoorzieningen voorhanden. Militante bewegingen als Al-Shabab groeien als kool. Sinds 2017 zijn er duizend doden gevallen en zijn 200 duizend mensen op de vlucht geslagen. Onder druk van de coronacrisis loopt het geweld nog verder uit de hand. In situaties zoals deze kan en moet de Covid19-hulp aan Afrika worden ingezet vanuit een bredere ontwikkelingsvisie.

Er is hoop, want in Cabo Delgado is met de vondst van gas ook een basis gelegd om in samenspraak tussen de overheid, buitenlandse investeerders en de lokale bevolking bredere ontwikkelingsplannen uit te rollen. De bewoners hebben zich georganiseerd en werken nauw samen met maatschappelijke organisaties in de onderhandelingen met bedrijven en overheden. Helaas is dit de laatste jaren toch steeds moeilijker geworden. Onder invloed van het oplaaiende geweld raken bedrijven steeds meer naar binnen gekeerd. De overheid stuurde het leger naar het gebied, wat de tegenstellingen verder op scherp zette. Journalisten worden opgepakt en organisaties die met de bewoners werken, worden beschuldigd van het rekruteren van leden voor de militante beweging.

Een andere bril

Nu minister Kaag stevig inzet op het ledigen van de ernstigste noden in Afrika, is het belangrijk om met een andere bril naar plekken als Noord-Mozambique te kijken. Nederland kan de snelle Covid-19-steun inzetten om te zorgen voor een betere balans tussen internationale commerciële belangen enerzijds en de belangen van de burgers in het gebied anderzijds.

Concreet betekent dat: investeren in basisvoorzieningen en het verbeteren van de lokale voedselproductiviteit. Tegelijkertijd kunnen we zorgen dat de wetteloosheid vermindert, door lokale bestuurlijke structuren te versterken en ze -om te beginnen- in de besluitvorming van onze eigen ambassade en bedrijven serieus te nemen. Regels over arbeid en milieu moeten helder zijn en voor alle bedrijven gelden, zodat er een einde komt aan de huidige Wild West-achtige situatie. Dat zorgt er ook voor dat maatschappelijke organisaties beter hun verbindende rol kunnen spelen.

Als Nederlanders kennen wij aan den lijve de gevolgen van een eendimensionale commerciële visie op gaswinning. Laten we leren van onze eigen lessen in Groningen en ervoor zorgen dat er geen ongecontroleerde situatie ontstaat waarin de lokale bewoners stelselmatig het onderspit delven. Nederlanders kunnen op die manier echt van toegevoegde waarde zijn voor de bewoners van Cabo Delgado.

Daniëlle Hirsch is directeur van Both ENDS

fotocredit: Milieudefensie

Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO) is een van de belangrijkste beleidsterreinen binnen de Hulp en Handelsagenda. In 2020 staat er veel op het spel. Zo staan er verschillende evaluaties op het programma en zal minister Kaag in dit najaar het nieuwe IMVO-beleid van het kabinet presenteren.

Vice Versa wil met het dossier het debat in Nederland over IMVO voeden en levendig houden.

Het kennisdossier is een initiatief van Vice Versa in samenwerking met de Civic Engagement Alliance,  het Initiatief Duurzame Handel (IDH) en de Fair, Green and Global Alliance.

 

IMVO werkt alleen als bedrijven willen, niet enkel als ze moeten

Door Sarah Haaij | 29 oktober 2020

Terwijl de roep om wetgeving op het terrein van Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO) toeneemt, houdt Pramit Chanda juist een heel ander verhaal. De landendirecteur van het Nederlandse Initiatief Duurzame Handel (IDH) in India denkt dat wetgeving en verplichting gedrag niet gaat veranderen. ‘Bedrijven moeten geloven dat ze zelf die verandering kunnen bewerkstellingen met de manier waarop ze zakendoen.’

Lees artikel

‘Nederland steunt fossiele export met destructieve gevolgen’

Door Jurrian Veldhuizen | 27 oktober 2020

Onlangs kwam de monitor exportkredietverzekeringen 2019 uit, met daarin een verslag van de financiële ontwikkelingen en beleidsmatige ontwikkelingen op het gebied van Nederlandse exportkredietverzekeringen. Deze werd begeleid met een brief van staatssecretaris Vijlbrief. In deze brief noemde staatssecretaris Vijlbrief de bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelen en verwees hij maar liefst dertig keer naar de ‘vergroening’ en groene transacties van de doorgaans voornamelijk ‘grijze’ verzekeringen. Mooie en positieve ontwikkelingen, schrijft Jurrian Veldhuizen,  maar achter deze woorden schuilt een grote mate van onduidelijkheid en vooral veel contradictie.

Lees artikel

Communities need land rights to gain from investments

Door Siri Lijfering | 26 oktober 2020

Communities being able to participate on an equal basis in land governance is key to food security and inclusive development. How can securing land rights pave the way for responsible investments and what can we learn from experiences with the palm oil industry? To answer these questions we turn to West Africa where two activists are fighting for their communities’ right to land. ‘If we want to move forward, we need to share the wealth that the land brings.’

Lees artikel