Door:
Marc Broere

27 maart 2020

Tags

Voor Kees Blokland, directeur van Agriterra, heeft de coronacrisis grote impact. Hij is er op meerdere lagen bij betrokken: via zijn zoon die op de spoedeisende hulp van het Rijnstate ziekenhuis in Arnhem werkt, via zijn Spaanse echtgenote met wie hij momenteel in Valencia verblijft en via de gevolgen voor de projecten van Agriterra, dat samenwerkt met  boerencoöperaties in Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Een persoonlijk relaas vanuit Spanje waar in sommige media de aanpak in Nederland in één adem genoemd wordt met ‘corona-ontkenners’ als Donald Trump en de Braziliaanse en Mexicaanse presidenten Bolsonaro en López Obrador. En waar het de marsen op Internationale Vrouwendag (8 maart) waren die voor een explosie en verspreiding van het virus zorgden.

‘Sinds half maart zit ik thuis binnen in ons huis in Valencia, Spanje. Daar wonen we ook half, want mijn vrouw Eva is Spaanse en twee van onze drie kinderen hebben de Spaanse nationaliteit. Mijn zoon en Eva’s dochter zitten nu in ons huis in Arnhem. Ze ontlopen elkaar volledig, want mijn zoon Arrien is arts op de Spoedeisende Hulp van het Rijnstate ziekenhuis. Hij wil Aida niet besmetten die op haar zolderetage nu digitaal en via social media haar studie International Business aan de Arnhem Business School doet. Ze maakt zich zorgen of ze haar punten nog kan halen om na september een half jaar in Indonesië te gaan studeren. Dat de COVID-19 crisis ook wel een streep door dat project kan zetten, verdringt ze nog.’

‘In Valencia hadden begin maart alle Chinezen hun winkels al gesloten, die normaal gesproken 24 uur per dag open zijn. De Spanjaarden nog niet. Wel was Fallas al afgelast, de culturele happening die honderdduizenden Valencianen en buitenlanders bij elkaar zou brengen. Het virus had de kop opgestoken in Valencia na de voetbalwedstrijd tussen Atalanta Bergamo en Valencia in Bergamo, Italië. Men had de hoop dat mooie weer het virus zou onderdrukken. Met Fallas is het vaak al 22 graden, nu regent het en is het amper 14 graden. Uiteindelijk heeft men nu in Valencia de zaak nog aardig onder controle, maar elders in het land is de zaak volledig uit de hand gelopen.’

‘Mijn vrouw en haar zoon Borja zijn elk al één keer in de afgelopen twee weken de straat op geweest om boodschappen te doen. Vandaag mocht ik. Het is één van de weinige redenen waarom iemand op straat mag zijn. Boodschappen doen is een streng gereglementeerd ritueel. De toegang tot de winkel is beperkt. In de rijen voor de winkel staan de mensen op 1,5 meter afstand. De winkelwagens worden na gebruik telkens ontsmet. In de winkel loop ik met alcohol om mijn handen en producten te ontsmetten. En bij thuiskomst worden alle producten zoveel mogelijk van hun verpakking ontdaan of anders met bleekmiddel ontsmet voordat ze het huis inkomen. Ik gooi mijn kleren in de was en ga douchen. Tussendoor heb ik nog een paar keer mijn handen gewassen.’

‘In Spanje zit de schrik er dan ook goed in. De situatie is verschrikkelijk. De besmettingen zijn geëxplodeerd, nadat op 8 maart vrouwen massaal de straat opgingen om internationale vrouwendag te vieren. Wat de voetbalwedstrijd in Bergamo voor Italië was, waren de marsen voor Spanje.  “Die vrouwenmarsen zijn van levensbelang” meende één van de vier vicepremiers vooraf. Nu hebben twee van hen het virus, net als de vrouw van de premier. Vandaag staat de teller op 4.089 doden, meer dan in China. Het einde is nog niet in zicht.’

‘Madrid is het episch centrum, maar ook Baskenland en Catalonië zijn flink getroffen. Het virus breidt zich gestaag uit over het land. De ijsbaan van Madrid is omgetoverd in een mortuarium nadat de begrafenisondernemers het niet meer aankonden. Het congrescomplex, waar in december nog de COP-25 klimaatvergadering werd gehouden, is een ziekenhuis met 5.500 bedden voor de opvang van daklozen, gewone zieken die verpleging nodig hebben, maar ook een deel IC met in de haast aangelegde beademing. Inditex, de holding van ZARA en MANGO, is deels omgeschakeld naar productie voor ziekenhuiskledij en allerlei bedrijven maken beademingsapparatuur. Het leger is op 28 plekken aanwezig met speciale eenheden om zowel desinfectering als zorg te bieden. Bijna 200 bejaardenhuizen worden door het leger bestierd. In een enkel geval was het personeel door ziekte en wanhoop gevlucht met achterlating van dode en zieke bejaarden. Het leger is actief in 10 ziekenhuizen. De politie patrouilleert door de straten en beboet mensen die onnodig op straat zijn en zet onwillige personen gevangen. En elke avond klinkt om acht uur het applaus uit alle ramen voor de werkers in vitale beroepen.’

‘Het devies hier is binnen blijven, geen contact …. Remmen, remmen, remmen. Vanuit die optiek wordt met grote verbazing gekeken naar Nederland. “Maar zien ze niet dat de cijfers daar oplopen zoals in Italië?” “Hadden wij maar beter naar Italië gekeken, dan waren we nooit de straat opgegaan.” In een nieuwsitem een paar dagen terug werd Nederland, dat zaterdag nog massaal van het lenteweer was gaan genieten, in het rijtje gezet van Corona-ontkenners zoals Trump, en de presidenten van Brazilïë en Mexixo – Bolsonaro en Lopez Obrador.’

‘Vanuit die bezorgdheid probeer ik mijn zoon Arrien ervan te doordringen dat het virus een verraderlijke ontwikkeling kent en dat ze in Nederland de extreme voorzorg zouden moeten nemen zoals in Spanje. Hij geeft terug dat men in control is, zoals ook de Nederlandse regering dat gezag uitstraalt in de briefing van woensdag 25 maart.’

‘Inmiddels is mijn korte vakantie in Spanje uitgelopen op telewerken. De crisis wordt in Agriterra begeleid door een team onder leiding van Cees van Rij, manager agri-advies. Hij was al vroeg met corona bezig vanwege ons kantoor in China. Kort daarna ging Vietnam volledig op slot. De Italiaanse medewerkers van Agriterra, en de bedrijven die normaal agripoolers leveren, bepaalden ons bij de dreiging wereldwijd. Agriterra ging dan ook heel snel over tot het aanpassen van het werk aan de omstandigheden. Alle reizen en evenementen zijn tot 1 juli stopgezet. De 180 medewerkers in 23 landen werken vanuit huis en de virtuele communicatie is nog meer de norm geworden.’

‘In het begin was in Arnhem vooral de angst voor infectie vanuit Italië. Nu is het virus overal onder ons. En wereldwijd is men doordrongen van de ernst hoewel de reactie en houding wel bepaald wordt door wat men om zich heen ziet, hoort van landgenoten en de eigen regering. Dat laatste geldt natuurlijk niet voor Nicaragua waar onze medewerkers nu moeten onderduiken voor de idiote Sandinistische overheid, die meent dat COVID-19 een ziekte is die alleen de rijken treft en dus geen enkele maatregel treft.’

‘Corona zal zo lang het in de wereld rondgaat het werk bij Agriterra blijven beïnvloeden. Door activiteiten in teams in zoveel landen en continenten, zijn we voorlopig bezig met het virus en de gevolgen. De land- en tuinbouw speelt overal een sleutelrol in de voedselvoorziening, maar de sector kampt met problemen in de arbeidsvoorziening, toelevering en afname van producten. Agriterra was zich aan het voorbereiden op een enorme groeispurt om in samenwerking met een aantal beeldbepalende kwaliteitsclubs te worden tot een wereldwijd agentschap voor advies, training en standaardisatie van coöperatieve ondernemingen.  Hoe dat vorm krijgt in tijden van COVID-19 is nu een extra uitdaging.’

Na het weekend vertellen de directeuren van AMREF,  Solidaridad, Wilde Ganzen en Woord en Daad over de gevolgen van de corona-uitbraak voor hun werk en partnerorganisaties.

Fotobijschrift: Kees Blokland in Phinaya, Peru, waar de coöperatie COOPECAN een proefboerderij heeft voor de intensivering van de Alpaca productie.

Wacht nou eens op de hulpvraag!

Door Anika Altaf | 29 mei 2020

Bij deze COVID-19 crisis initiëren ontwikkelingsorganisaties allerlei acties in tientallen landen in Azië en Afrika. Maar sluiten die wel aan op waar mensen behoefte aan hebben en zijn deze wel kosteneffectief? Anika Altaf en Betteke de Gaay Fortman pleiten ervoor om niet in oude reflexen terug te vallen, maar nauwgezet uit te zoeken wat de hulpvraag is en goed te luisteren naar de mensen om wie het gaat.

Lees artikel

Corona steun via particuliere initiatieven

Door Marc Broere | 28 mei 2020

Niet alleen grote organisaties zijn actief met het geven van noodhulp tijdens de coronacrisis. Wilde Ganzen is een speciaal corona fonds gestart voor Nederlandse particuliere initiatieven en hun lokale partners. Zij zitten vaak in haarvaten van de samenleving en kunnen de meest gemarginaliseerde groepen bereiken.

Lees artikel

5 kernwaarden voor inclusieve waardeketens

Door Maria van der Heide | 27 mei 2020

De coronacrisis biedt kansen om te praten over wat het begrip waarde echt betekent in waardeketens, schrijven Maria van der Heide en Danielle Hirsch in deze opiniebijdrage. Waarde wordt nu uitgedrukt in economische termen als winst en groei. Maar wat hebben we aan winst en groei als de grondstoffen op zijn, mensen onbeschermd op straat staan en het klimaat de aarde onleefbaar maakt? Er zijn waardeketens, die wél werken en waar waarde een veel breder begrip is. 5 kernwaarden voor inclusieve waardeketens.

Lees artikel