Door:
Marc Broere

23 september 2019

Tags

Een van de grootste uitdagingen van deze tijd is het creëren van werkgelegenheid. Maar hoe doe je dat? En hoe zorg je dat het ook fatsoenlijk werk betreft? Vice Versa onderzoekt de wereld van werk in een dubbeldikke banenspecial vol met achtergrondverhalen, reportages en prikkelende opinies.

Een van de grootste uitdagingen van deze tijd is het creëren van werkgelegenheid. Mondiaal zijn er volgens het laatste World Employment and Social Outlook rapport van de International Labour Organisation (ILO) bijna 20o miljoen werkelozen waarvan een disproportioneel en groeiend aantal in het Zuiden. Met de hoge bevolkingsgroei in Afrika zal dat alleen nog maar snel verder stijgen. Het scheppen van werkgelegenheid is daarom niet voor niets een van de speerpunten van regeringen en binnen internationale samenwerking, waaronder ook het Nederlandse ontwikkelingsbeleid.

Het vinden van betekenis in werk en de mogelijkheid van een inkomen om in je levensonderhoud te voorzien en je dromen waar te maken is universeel. In de zoektocht naar de droom is men bereid een vaste baan op te geven, maar ook de straat op te gaan, de gevaarlijke oversteek naar Europa te maken of zelfs een revolutie te beginnen. Zoals de Arabische Lente liet zien: niets werkt zo mobiliserend als strijden voor je toekomst.

Zoektocht naar werk een dagelijkse bezigheid

In Zuid-Afrika, het land met de hoogste jeugdwerkloosheid ter wereld, is de zoektocht naar werk een dagelijkse bezigheid voor jongeren. Wie geen vaste baan kan vinden, probeert op een andere manier inkomen te genereren. Legio spullen bieden ze op straat aan tussen de rijdende auto’s; van ruitenwissers tot bananenchips en zelfgemaakte kunstwerken, de een nog creatiever dan de ander.

De kwestie van werkgelegenheid is dan ook genuanceerd; over wat voor werk hebben we het en over welke omstandigheden? Volgens de ILO zijn er maar liefst 780 miljoen mensen bij wie zelfs een baan geen weg uit de armoede biedt. Het creëren van fatsoenlijk werk met een leefbaar loon staat niet voor niets hoog op de ontwikkelingsagenda.

Maar hoe doe je dat: fatsoenlijk werk realiseren? Welke voorwaarden en vaardigheden zijn ervoor nodig? Bovendien veranderen de ideeën – niet enkel in Nederland, maar overal. Door mondialisering en automatisering is niet alleen de aard van het werk veranderd, maar ook onze rol daarin. Als een machine dezelfde arbeid kan verrichten in een tiende van de tijd, wat zal dan onze toegevoegde waarde zijn?

Prangende vragen

In deze speciale dubbeldikke editie van Vice Versa diepen we dit onderwerp uit met achtergrondartikelen en prikkelende opiniestukken. En met reportages uit Mali, Senegal, Kenia, Nigeria, Vietnam, Peru en Oeganda.

We behandelen de prangende vragen die er zijn. Het eerste dilemma waar beleidsmakers en organisaties mee te maken hebben is de keuze tussen inzetten op het creëren van meer banen of de kans op werk te vergroten door een investering in beroepsonderwijs en training. Een gebrek aan kwaliteit van onderwijs en relevantie van de inhoud zorgen ervoor dat de scholing en opgedane kennis vaak niet aansluiten op de behoeften van de arbeidsmarkt.

En kies je voor fatsoenlijk werk of werk voor allen? Want wat is een baan nu echt waard als die niet onder goede werkomstandigheden kan worden uitgevoerd? Volgens de ILO zijn er wereldwijd meer dan drie miljard mensen die in een positie van precair werk verkeren: werk dat onder slechte omstandigheden en zonder adequate bescherming wordt uitgevoerd.

Een laatste dilemma draait rond de vraag over wat voor werk het eindelijk betreft. Kies je voor formeel werk waarbij het personeel onder een arbeidscontract werkt en een vast salaris krijgt uitbetaald of moet je juist investeren in de informele sector waarin zo’n zestig procent van alle werknemers -in Afrika maar liefst 85 procent- werkt?

Het geheel van deze verhalen – een behoorlijke oogst- zal hopelijk tot inspiratie leiden, mooie bouwstenen leveren, om van elkaar te leren.

Deze special is tot stand gekomen in samenwerking met CNV Internationaal. Edukans, Hivos, Mondiaal FNV, Initiatief Duurzame Handel (IDH), PUM Netherlands senior experts, RNW Media, SOS Kinderdorpen, Wemos en Woord en Daad.

Neem een abonnement op Vice Versa via en ontvang de special. https://hetnieuwe.viceversaonline.nl/abonnement/

Fotocredit: Iosu Irigoien

‘De allerarmsten worden niet geholpen. En dat kan wél.’

Door Marc van Dijk | 05 augustus 2020

Te vaak lanceren hulporganisaties projecten zonder eerst te praten met degenen om wie het gaat. Onderzoeker Anika Altaf sprak met de allerarmsten in Ethiopië, Benin en Bangladesh. Om hen te bereiken moet het roer om.

Lees artikel

Richt je niet alleen op laaghangend fruit

Door Marc Broere | 30 juli 2020

In zijn hoofdredactioneel commentaar in de nieuwe Vice Versa doet Marc Broere een oproep aan ontwikkelingsorganisaties om een extra mijl te lopen om ook de meest gemarginaliseerden in te sluiten in hun projecten. Onderzoeker Anika Altaf laat zien dat het kan.

Lees artikel

Column Eva Nakato: Van nadeel tot voordeel

Door Eva Nakato | 27 juli 2020

Wat vroeger in je leven als ‘ongepast’ werd gezien door je omgeving, blijkt vaak de sleutel tot succes in je latere leven te zijn. Ook voor onze columniste Eva Nakato. Vroeger werd ze soms gepest om haar zware stem, nu wordt ze juist hiervoor uitgekozen voor het spreken in het openbaar en het inspreken van teksten.

Lees artikel