Door:
Lizan Nijkrake

28 juni 2019

Tags

Minister Kaag werkt hard aan een nieuw subsidiekader voor het maatschappelijk middenveld. Ze wil meer eigenaarschap geven aan zuidelijke ngo’s om hen meer legitimiteit te geven, en ziet daarbij een andere rol voor Nederlandse organisaties. Vice Versa vroeg vier zuidelijke organisaties hoe zij dit zien. Wat is hun gouden tip voor onze minister? Met vandaag Pooven Moodley, directeur van Natural Justice in Zuid-Afrika, een mensenrechtenorganisatie die met lokale gemeenschappen werkt aan sociale en ecologische rechtvaardigheid in tien Afrikaanse landen, met kleinere projecten in Azië en Zuid-Amerika.

Pooven Moodley werd op zijn dertiende actief in de Apartheidsstrijd in Zuid-Afrika. Dat legde de kiem voor zijn geloof in verandering van onderop. ‘Mijn centrale gedachte is dat lokale gemeenschappen hun eigen machthebbers ter verantwoording roepen. Zij kunnen verandering doorvoeren’, zegt hij. ‘De vraag voor landen die hen willen helpen, is vervolgens: hoe ga je achter die mensen staan met een goede ondersteuningsstructuur?’

Hij wijst op het probleem van grote ngo’s, waarvoor hijzelf sinds de jaren negentig heeft gewerkt op verschillende Afrikaanse kantoren. ‘Die organisaties hebben een enorm aantal werknemers en infrastructuren in Europa. Dat kost bakken met geld. Het wekt wantrouwen onder veel Afrikaanse activisten; al dat geld kan in hun ogen beter voor hun strijd worden gebruikt.’

Tegelijkertijd ziet Moodley de waarde van de organisaties. ‘Ze hebben door de jaren heen expertise en relaties opgebouwd in zuidelijke landen. Ze houden een vinger aan de pols voor donoren; je kunt ze er niet in één ruk tussenuit halen. De Nederlandse overheid kan onmogelijk met iedere gemeenschap contact onderhouden.’

Hij adviseert Kaag het Nederlandse subsidiekader geleidelijk aan te passen om zo lokale gemeenschappen beter te bereiken. ‘Verplicht Nederlandse organisaties om samen te werken met een gewortelde, zuidelijke partner’, zegt hij. ‘Dan heb je een vrij direct kanaal van de financier naar de lokale gemeenschap. Na verloop van tijd kun je de Nederlandse organisatie ertussenuit halen, mits de zuidelijke partner zichzelf bewezen heeft als betrouwbare partner. De Nederlandse overheid financiert de laatste dan direct. Werk daar naartoe.’

De roep om de machtsverhoudingen binnen ontwikkelingssamenwerking te veranderen, klinkt steeds luider. Het is tijd voor meer lokaal eigenaarschap van de mondiale agenda, daar lijkt iedereen het over eens. Er is zelfs een echte beweging ontstaan met de hashtag #ShiftThePower.

Ook de Nederlandse minister Kaag van buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking lijkt langs deze lijnen te denken. In de beleidsnota Investeren in Perspectief pleit ze ervoor om steun aan maatschappelijke organisaties voor te zetten en daarbij nog duidelijker de Afrikaanse, Aziatische en Latijns-Amerikaanse organisaties het eigenaarschap te geven. Nederlandse organisaties zullen dan een andere rol gaan spelen, meer gericht op vernieuwing, verbinding en beïnvloeding op internationaal niveau.

Met dit kennisdossier willen we de discussie op gang brengen over die powershift en wat dat betekent voor de samenwerking tussen maatschappelijke organisaties in Nederland en in het Zuiden.

Samenspraak en Tegenspraak was vrij revolutionair

Door Joris Tielens | 19 november 2019

Deze maand komt minister Kaag met nieuw beleid voor steun aan ngo’s, als vervolg op het programma Samenspraak en Tegenspraak, dat volgend jaar afloopt. Vice Versa kijkt in een lange reeks artikelen terug op de strategische partnerschappen. Vandaag: de introductie.

Lees artikel

‘Sport is een levensles’

Door Marc Broere | 18 november 2019

Voor Mariam Twahir is sport het beste gereedschap voor vredesopbouw. Ze is coach in een sloppenwijk in Nairobi, met meer meisjes dan jongens onder haar hoede. ‘Op het veld is er geen conflict en vergeten ze waar ze vandaan komen.’

Lees artikel

Curaçao op een tweesprong

Door Ayaan Abukar | 15 november 2019

De vlucht uit Venezuela gaat soms per bootje, naar het dichtbije Curaçao. Daar leidt het tot vertwijfeling: de weerslag is xenofobie èn solidariteit, een tekort aan kennis, vrees bij de Venezolanen – en stilte vanuit Den Haag. ‘Zonder politiek leiderschap gaan verhalen een eigen leven leiden.’ Ayaan Abukar vloog erheen en ging in gesprek.

Lees artikel