Door:
Marc Broere

1 december 2017

Categorieën

Tags

Vandaag blikt Marc Broere in zijn vrijdagmiddagborrel nog een keer terug op de eerste begrotingsbehandeling van minister Kaag. Hij vindt het positief dat VVD-woordvoerder Bente Becker het voortouw wil nemen om de effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking te adresseren. Maar hoopt wel dat Becker dan ook de effectiviteit van het bedrijfsleveninstrumentarium nauwgezet zal onderzoeken.

Het is alweer ruim een week geleden dat de begrotingsbehandeling van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking plaatsvond. We zagen veel nieuwe gezichten onder de Kamerleden die met de eveneens nieuwe minister Sigrid Kaag in debat gingen. Hoewel er bij tijd en wijle een duidelijk verschil te zien was tussen de op het internationale vlak gelouterde minister en de soms nog onervaren Kamerleden, zat er positieve energie in het debat. Zelfs de nieuwe woordvoerder van de PVV, Danai van Weerdenburg, was in ieder geval goed voorbereid voor de dag gekomen en nam het onderwerp veel serieuzer dan haar voorganger Martin Bosma.

Opmerkelijk was ook de positieve tone of voice van de VVD. In het verleden hebben de liberalen een aantal uitstekende woordvoerders gehad op het terrein van ontwikkelingssamenwerking, zoals Erica Terpstra en Frans Weisglas. Maar de laatste 15 jaar waren er -uitgezonderd Ingrid de Caluwé- vooral woordvoerders die het als hun belangrijkste taak leken te zien om ontwikkelingssamenwerking te bashen, en dat meestal zonder een goed onderbouwd verhaal.

De nieuwe woordvoerder van de VVD, Bente Becker, maakte klip en klaar duidelijk wat er de komende jaren van haar partij te verwachten valt. Niet verwonderlijk is dat een duidelijke nadruk op handel en export van de expertise van ons bedrijfsleven. Maar, en dat vond ik veel interessanter, ze benadrukte dat we af moeten van het vooroordeel dat de VVD tegen ontwikkelingssamenwerking is. Dat klopt helemaal niet, zei ze. De VVD vindt het alleen wél belangrijk dat de publieke middelen voor ontwikkelingssamenwerking effectief besteed worden. Becker zal de komende jaren daarom het voortouw nemen om het onderwerp van de effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking te adresseren, zo vertelde ze.

Ik vind dat in beginsel een uitstekend plan, te meer omdat ontwikkelingssamenwerking een van de meest geëvalueerde sectoren van Nederland is. Er liggen dus al stapels boeken en rapporten klaar die Becker meteen kan gaan bestuderen. Ik juich het van harte toe als ze haar daaruit opgestoken kennis zo snel mogelijk gaat inbrengen in toekomstige Kamerdebatten. Dat kan de discussie alleen maar verdiepen. Overigens hoop ik daarbij dan wel dat Becker ook de effectiviteit van het bedrijfsleveninstrumentarium binnen ontwikkelingssamenwerking nauwgezet zal onderzoeken. De rapporten die tot dusverre over dit onderwerp zijn verschenen, zijn om het maar voorzichtig uit te drukken niet allemaal even positief.

Adopteer een SDG

Verder waren er verschillende Kamerleden die tijdens de begrotingsbehandeling trots meldden dat ze adoptieouder van een van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) waren. Minister Kaag gaf ook nog een compliment aan dit initiatief van Building Change. Er zijn in totaal 23 Kamerleden die een of meerdere SDG’s hebben geadopteerd en die zullen door maatschappelijke organisaties worden gemonitord op hun inspanningen op dit terrein. Deze betrokkenheid is aan de ene kant positief en kan een Kamerlid stimuleren om extra zijn best te doen. Niemand wil immers een slechte ouder zijn. Het is bovendien goed dat het hier om onderwerpen gaat die niet alleen spelen binnen de vaste Kamercommissie Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, maar ook daarbuiten.

Het gevaar dat echter op de loer ligt is dat Kamerleden zich exclusief met hun adoptieonderwerp gaan bezighouden, daarbij ook aangemoedigd door de mensen van Building Change die geen mogelijkheid onbenut laten om de Kamerleden een pluim te geven als ze weer iets over de desbetreffende SDG hebben gezegd. We moeten uitkijken dat het niet een wedstrijdje wordt van wie het beste zijn of haar SDG onder de aandacht kan brengen in Kamerdebatten. Juist internationale samenwerking vraagt om een coherent verhaal dat veel breder gaat dan één SDG. Ik hoop daarom ook dat de oude en nieuwe politici op dit terrein zich in dit brede verhaal blijven verdiepen en dit zullen blijven uitdragen. Doen ze dat niet, dan is ‘Adopteer een SDG’  een project dat in zijn eigen staart bijt.

Moties

Ook werden er zoals ieder jaar weer vele moties ingediend, variërend van de toegang van kleine zuidelijke organisaties tot Nederlandse fondsen tot een pleidooi voor een actieve bijdrage van Nederland aan de vergroening van de Sahel. Een motie die er voor mij uitsprong was die van Tunahan Kuzu (Denk) en Kirsten van den Hul (PvdA) om weer meer te gaan investeren in publieke voorlichting over ontwikkelingssamenwerking. Onder het laatste kabinet zijn de middelen voor draagvlakversterking en mondiaal burgerschap nagenoeg afgeschaft.

Het informeren van de Nederlandse bevolking over het belang en de resultaten (én mislukkingen en beperkingen) van ontwikkelingssamenwerking is van essentieel belang voor het draagvlak en de betrokkenheid van burgers bij de rest van de wereld. De motie werd aangenomen en ook publiekelijk ondersteund door minister Kaag. De minister heeft dit jaar 440 miljoen extra te besteden, waarvan inmiddels 190 miljoen is toegezegd aan noodhulp en opvang van vluchtelingen in de regio. De komende maanden zal blijken waar het resterende bedrag van 250 miljoen naartoe zal gaan. Ik hoop dat er in ieder geval ook een (bescheiden) bedrag gereserveerd zal worden voor draagvlakversterking en mondiaal burgerschap.

Making Africa Work

Tot slot kom ik nog even terug op het begrotingsdebat van vorig jaar. Daar werd toen een amendement ingediend door Eric Smaling (SP) en Agnes Mulder (CDA, waarin ze vroegen om eenmalig één miljoen euro ter beschikking te stellen als startfinanciering voor jonge ondernemers die de Afrikaanse markt opwillen. Dit amendement werd door minister Ploumen ontraden, maar kreeg vanwege de steun van de VVD toch een Kamermeerderheid. Zo ontstond het initiatief  Making Africa Work waarin zo’n 40 ondernemers dit jaar de kans op ondersteuning bij het opzetten van een bedrijf in Marokko, Sierra Leone, Ghana, Rwanda en Kenia krijgen. Het initiatief richt zich zowel op Afrikaanse migranten en studenten die een bedrijf in hun land van herkomst willen starten, als op Nederlandse ondernemers die in Afrika een groeimarkt zien en op zoek zijn naar partners. Ik vind dit nu een mooi voorbeeld waarin Kamerleden van hele uiteenlopende partijen gezamenlijk iets moois bedenken en iets in gang weten te zetten. Komende woensdag vindt in Pakhuis de Zwijger een bijeenkomst plaats waarin de eerste resultaten van Making Africa Work gepresenteerd zullen worden. Ik hoop dat we ook het komende jaar nog meer van dit soort out-of-the-box initiatieven van onze Kamerleden gaan zien.

Voor meer informatie over het slotevenement van Making Africa Work. https://www.makingafricawork.org/event/making-africa-work-concluding-event/

 

Marc Broere

Marc Broere is hoofdredacteur van Vice Versa. Daarnaast is hij auteur van een aantal boeken waaronder De Bewogen Beweging -50 jaar mondiale solidariteit (met Hans Beereends), Berichten over Armoede -een journalistieke kijk op ontwikkelingssamenwerking, en Minder Hypes, Meer Hippocrates -een positieve injectie voor de ontwikkelingssector (met Ellen Mangnus).

Het gevaar van één perspectief

Door Vamba Sherif | 20 september 2018

Hoe kan een mens zo’n vertekend beeld hebben van een ander, vraagt schrijver Vamba Sherif zich in dit essay af. En het gevaar van één perspectief over Afrika is dat het vroeg of later als waarheid wordt beschouwd. Tijd om dat eenzijdige verhaal sámen te bestrijden.

Lees artikel

‘Nu móet de regering wel luisteren’

Door Selma Zijlstra | 19 september 2018

Hoe zorg je ervoor dat de machthebbers naar je luisteren, als je al jarenlang strijdt voor een hoger gezondheidsbudget? De één zoekt zijn heil in stakingen, de ander blijft de dialoog voeren. Twee perspectieven vanuit Oeganda.

Lees artikel

Zo kunnen we internationale solidariteit opnieuw uitvinden – 3 tips voor organisaties en 3 tips voor jou

Door Marc van Dijk | 18 september 2018

Internationale solidariteit is anno 2018 niet meer vanzelfsprekend. Hoe kunnen we daarin verandering brengen? Zes tips van mensenrechtenonderzoekers Jos Philips en Daphina Misiedjan.

Lees artikel