Door:
Vice Versa

10 februari 2017

Tags

Goede zaden kunnen boeren helpen een goede oogst te krijgen, zorgen voor meer voedselzekerheid en een diversiteit aan gewassen. Tegelijkertijd zijn zaden handelswaar en hebben grote zaadbedrijven veel macht. Vice Versa dook in de wereld van de zaden en maakte een special van 44 pagina’s rondom de vraag: hoe komen kleinschalige boeren in Afrika of Azië aan goede zaden, en wat voor problemen komen ze daarbij tegen.

Over hoe de boer aan beter zaad moet komen, en wie dat moet ontwikkelen, is verdeeldheid. De een wil boeren en boerinnen zaden laten uitwisselen en in staat stellen die te verbeteren, de ander denkt aan hightech veredeling. Er is fel debat over intellectueel eigendom op zaden tussen bedrijven, overheden, ngo’s en activisten. Dit debat belichten we van verschillende kanten in verschillende artikelen en reportages. Maar uit de special blijkt ook dat de tweedeling in het debat hierover voor boeren vaak niet zo van belang is. Ze halen hun zaden waar ze dat het beste uitkomt, of dat nu van een internationaal bedrijf is of van de lokale markt.

Er zijn veel projecten van overheden en ngo’s op het gebied van zaden, en ook sommige bedrijven, die hun zaden willen verkopen aan kleine boeren. De Nederlandse overheid steunt vanuit de hulp en handel agenda van Ploumen een aantal publiek-private zaadprojecten, vooral met Nederlandse groentezaadbedrijven. In een reportage in Indonesië ging Vice Versa kijken hoe dat in zijn werk gaat. In Kenia gingen we kijken hoe SNV samenwerkt met groentezaadbedrijven om boeren te helpen een goede tuinbouw op te zetten.

Dit soort projecten richt zich op de formele zaadsector, waarin bedrijven zaad verkopen en de overheid als het goed is de kwaliteit controleert. Maar uit onderzoek blijkt dat boeren in een aantal Afrikaanse landen maar 2,4% van hun zaden bij bedrijven kopen. De meerderheid krijgen of kopen ze in de informele sector. Veel ngo’s richten zich in hun projecten daarom op de manier waarop boeren zelf zaden selecteren, verzamelen, testen en vermeerderen. In de special doen we verslag van een bijeenkomst in Ethiopië, met Hivos, over hoe die uitwisseling veilig gesteld kan worden door vrije toegang tot zaden.

De voorstanders van de formele of juist de informele sector lijken in gescheiden werelden te leven. Maar voor boeren zijn beide zaaizaad systemen van belang, en lopen die ook door elkaar. Ze halen hun zaaigoed voor verschillende gewassen uit verschillende bronnen. We doen verslag van een conferentie in Nairobi over de Integrated Seed Sector Development benadering (ISSD), waarin het gaat om de ontwikkeling van de hele zaadsector, en het verbinden van de formele en de informele sector. In een reportage in Oeganda laten we zien hoe dat er in praktijk uitziet. Bij gebrek aan betrouwbare zaadbedrijven, die veel nepzaad verkopen, zijn boeren daar zelf zaden gaan produceren. In het programma is samenwerking opgezet met de overheid, om te zorgen dat deze zaden van goede kwaliteit zijn en gecertificeerd worden door de overheid.

Voor wie nieuw is in de wereld van de zaden leggen we in een artikel uit wat je moet weten over de techniek van de plantenveredeling. We kijken terug op de Access to seeds index, die vorig jaar zaadbedrijven aanzette om meer te doen voor kleinschalige boeren. We belichten de toegang van boeren tot zaden in post-conflict Burundi, en de vraag waarom er in West-Afrika zo weinig zadenbedrijven zijn.

Een pdf van de special is hier te vinden.
Abonnees ontvangen thuis de special in gedrukte versie, in het Engels.

Joris Tielens

Joris Tielens is wetenschapsjournalist en IMPACT Reporter over internationale samenwerking, mondiale duurzaamheid, voedselzekerheid, landbouw, klimaatverandering, waterbeheer of biodiversiteit.

Het Raadsel van de ander

Door Vice Versa | 08 oktober 2019

In de nieuwe Vice Versa die komend weekend verschijnt staat ‘de ander’ centraal en zoeken we naar een nieuw, progressief narratief. Angst voor de ander kun je alleen bestrijden met menselijke verhalen, schrijven Ayaan Abukar en Marc Broere.

Lees artikel

Bouwstenen voor een nieuw Latijns-Amerika beleid

Door Vice Versa | 01 oktober 2019

Hoewel Latijns-Amerika al een tijd verdwenen is uit de spotlichten van de Nederlandse politiek, hebben we meer met elkaar te maken dan we denken. Is het niet tijd voor een nieuw en actief Latijns-Amerika beleid? Op maandagmiddag 14 oktober gaan we hierover in Den Haag tijdens de bijeenkomst ‘Het Koninkrijk en zijn buren’ in gesprek met experts en politici.

Lees artikel

Amsterdam ontmoet Mogadishu

Door Lizan Nijkrake | 28 september 2019

Daily Paper, het Amsterdamse straatmodemerk, maakte een collectie T-shirts met tekeningen van voormalige kindsoldaten in Somalië. Wat begon als een klein project voor het Elman Peace Center, leidde dankzij sociale media tot iets groters: fotografen en filmmakers, muzikanten en klanten bieden hun hulp aan. ‘Jonge mensen zijn vaak zó idealistisch, ze willen betrokken blijven.’ Een profiel.

Lees artikel