Door:
Ayaan Abukar

1 november 2016

Categorieën

Verkiezingsprogramma PvdA

Verkiezingsprogramma PvdA

Vice Versa zal in aanloop naar de verkiezingen de verschillende verkiezingsprogramma’s bekijken op het gebied van Ontwikkelingssamenwerking, Migratie en Internationale politiek. Afgelopen maandag is het nieuwe verkiezingsprogramma van de Partij van de Arbeid (PvdA) gepresenteerd. De afgelopen vier jaar heeft de PvdA beide ministers voor internationale zaken geleverd. In de tussentijd is er veel veranderd in de wereld en is de vraag of de standpunten van de partij in de tussentijd zijn veranderd. Wat meteen opvalt: de PvdA legt minder nadruk op internationale handel en veel meer op veiligheid.

‘Keuze’s voor een solidaire wereld’, dat was het motto van de PvdA vier jaar geleden. Nederland moest voorloper worden in de strijd om de wereld eerlijker en veiliger te maken. Het kan niet ontkend worden dat de partij ambitieus was in haar plannen. Bedrijven moesten een wettelijk vastgelegde zorgplicht krijgen voor hun productieketen, Nederland moest het voortouw nemen om belastingparadijzen op te heffen en maatschappelijke organisaties moesten wereldwijd actief gesteund worden.

Vier jaar verder is het PvdA-standpunt verschoven naar: ‘vrede brengen en vrijheid beschermen is de belangrijkste opdracht in deze tijd waarin instabiliteit en onveiligheid zo’n grote invloed hebben op zoveel mensenlevens.’

De verschuiving is er één van prioriteiten. Veel van de standpunten van de Partij van de Arbeid zijn niet veranderd. De inschatting die de partij maakt van wat zij vinden dat het belangrijkst is, is wel veranderd.

Eerlijke Handel
Één van de grootste speerpunten van de PvdA op internationaal gebied tijdens de vorige verkiezingsperiode was het eerlijker maken van internationale handel. Bedrijven met een internationale productieketen moesten een wettelijk vastgelegde zorgplicht krijgen, kinderarbeid moest definitief uitgebannen worden en Nederland moest het voortouw nemen om bij te dragen aan een goede voedselvoorziening voor de hele wereld. Tijdens de afgelopen regeerperiode heeft de partij met minister Ploumen van internationale handel de kans gehad om aan deze ambities te werken.

De minister heeft in die periode dan ook heftig ingezet op wat zij ‘value-chains’ noemt. Het idee dat iedereen die in een productieketen werkt ook baat moet hebben bij die keten. De wettelijk vastgelegde zorgplicht kwam er niet, maar Ploumen wist wel een textielconvenant op te richten.

Eerder dit jaar bleek uit een onderzoek van Rank a Brand dat er voorlopig nog geen verbetering kwam in de productieketens van Nederlandse bedrijven. Juist omdat de PvdA dit onderwerp vier jaar geleden zo belangrijk vond en omdat een minister van die partij er zo veel mee bezig is geweest, is het opvallend dat het relatief weinig aandacht krijgt in het huidige verkiezingsprogramma. In de inleiding van het hoofdstuk over internationale zaken wordt veel gezegd over vrede, veiligheid en democratie. Eerlijke handel wordt wel genoemd, maar alleen met het oog op de eigen veiligheid. Zo zegt de PvdA: ‘Internationale samenwerking en solidariteit dient ook het eigen Nederlands belang, want het bestrijden van armoede en instabiliteit op andere plekken in de wereld komt ook onze veiligheid en welvaart ten goede.’

Een ander agendapunt van de minister krijgt iets meer aandacht. De Partij van de Arbeid blijft voorstander van het verder integreren van hulp en handel. Daarnaast wilt de partij dat elke wet wordt getoetst op het effect dat het heeft op ontwikkelingslanden. Hiermee moet de helderheid van Nederlands beleid verbeterd worden.

Vrede en mensenrechten
Het bevorderen van de wereldwijde vrede is een prioriteit geworden voor de PvdA. Dit willen ze doen door diplomatieke en militaire mogelijkheden te combineren, maar met name diplomatieke methoden kunnen op de steun van de partij rekenen.

De Partij van de Arbeid vind dat maatschappelijke organisaties, journalisten en mensenrechtenactivisten wereldwijd steeds meer onder druk staan. De partij wil dan ook investeren in democratische ontwikkeling, maatschappelijke initiatieven, rechtsstaatontwikkeling en institutionele versterking. Om dit te kunnen moet de Nederlandse overheid volgens de PvdA meer capaciteit creëren op de ambassades.

Ook vind de partij dat Nederland zich moet blijven profileren als voortrekker in de bevordering van de internationale rechtsorde. Daarnaast staat in het programma: ‘Als lid van de VN Veiligheidsraad zet Nederland zich specifiek in voor mensenrechten, duurzame ontwikkeling en gerechtigheid.’

Dat wil de PvdA onder andere bereiken door transformatieprocessen in landen te ondersteunen. Landen als Georgië, Oekraïne en Tunesië moeten volgens de PvdA hun eigen toekomst kunnen bepalen. Nederland zou daarin kunnen helpen door de economie en de rechtsstaat te versterken. Tunesië zou, als enige land dat de democratische belooft van de Arabische lente lijkt te verwezenlijken nog meer steun moeten krijgen. Bijvoorbeeld door het openstellen van de Europese markt.

Niet alleen buiten de EU, maar ook er binnen maakt de PvdA zich zorgen over de opkomst van autoritaire leiders en discriminatie. ‘De EU moet’, volgens de partij, ‘meer nadruk leggen op het beschermen van de rechtsstaat en structurele monitoring van Europese landen. Landen die de verkeerde kant op bewegen, riskeren sancties zoals uitsluiting van Europese subsidies.’

Diplomatie heeft dus de voorkeur bij de Partij van de Arbeid, maar militaire opties worden ook overwogen. Zo wil de partij de internationale defensiesamenwerking versterken. Vooral snel inzetbare mobiele eenheden kunnen op steun rekenen. Wel zegt de partij: ‘Nederland doet alleen mee aan militaire missies als daar een solide internationale rechtsgrondslag voor bestaat, bij voorkeur op basis van een resolutie van de VN-Veiligheidsraad.’

Het is echter onduidelijk wat snel inzetbare mobiele eenheden voor oplossing bieden. Deze zijn namelijk meer geschikt voor het snel uitschakelen van bepaalde strijdende krachten, dan voor het opbouwen van een rechtsstaat in een conflict gebied. Daarmee ontstaat een tegenstrijdigheid. Enerzijds wil de partij inzetten op het bieden van structurele oplossingen via de VN, NAVO en de EU. Anderzijds wordt dus ingezet op kort inzetbare mobiele eenheden. Hoe dit samenwerkt legt de partij niet uit.

Migratie en Vluchtelingen
Één van de grote verhalen van de afgelopen jaren is de vluchtelingencrisis. De afgelopen vier jaar is het vaak een beladen onderwerp voor de partij gebleken en in het huidige verkiezingsprogramma wordt er dan ook veel aandacht aan gegeven.

De PvdA ziet drie verschillende methodes om de vluchtelingen stromen op te vangen. Ten eerste moet er meer samengewerkt worden binnen de EU. Zo vind de partij dat elk EU land hetzelfde asielbeleid moet gaan voeren en dat vluchtelingen eerlijk over de verschillende lidstaten verdeeld moeten worden. Ten tweede willen ze veilige routes voor vluchtelingen creëeren om onnodige slachtoffers te voorkomen. Als laatste ziet de partij dat de omstandigheden van vluchtelingen in ontvangstlanden als Turkije en Libanon vaak ondermaats zijn. Daarom wil de PvdA investeren in betere voorzieningen in de regio.

Wat opvalt is dat dit niet veel verschilt met het huidige beleid van het kabinet. Er wordt vaker de wens uitgesproken voor meer samenwerking over vluchtelingen op Europees niveau, maar het is volstrekt onduidelijk hoe de partij landen als Polen en Hongarije wil overhalen hier aan mee te werken.

Ook is het onduidelijk hoe de partij veilige routes wilt creëren, aangezien ze vermelden dat ze met leiders van de landen van oorsprong willen onderhandelen. De veelbesproken Turkije-deal is een voorbeeld van de problemen die kunnen ontstaan met deze methode. Hoe controleer je dat voorzieningen echt verbeterd worden? Wat doe je als regeringen vluchtelingen gaan gebruiken als dreigement bij de onderhandelingstafel? Dat zijn vragen waar de PvdA voorlopig nog geen antwoord op heeft gegeven.

Veranderende Prioriteiten
In de afgelopen vier jaar zijn de prioriteiten van de PvdA veranderd. Met het nieuwe verkiezingsprogramma wil de partij volop gaan inzetten op de verbetering van wereldwijde veiligheid. De problemen die de PvdA wilt oplossen zijn niet meer zo zeer economisch, maar juist op het gebied van politiek geweld.

Ravian Ruijs

Ravian heeft Europese Studies gestudeerd en studeert op dit moment communicatiewetenschap. Hij schrijft als stagiair voor de redactie en is met name geïnteresseerd in economische zaken en ex-sovjet landen.

Opinie: ‘Brief minister Kaag over maatschappelijk middenveld: analytisch zwak en weinig ambitieus’

Door Fons van der Velden | 09 juli 2019

Het is een groot goed dat de Nederlandse overheid zoveel fondsen ter beschikking stelt voor de versterking van maatschappelijke organisaties en maatschappelijk middenveld, schrijft Fons van der Velden in deze opiniebijdrage naar aanleiding van de kamerbrief van minister Kaag. Maar hij vindt de brief analytisch zwak en van weinig ambitie getuigen. Wat had beter gekund?

Lees artikel

Tip 3 aan Kaag: ‘Lever in op je privilege en geef zuidelijke organisaties meer inspraak bij het bepalen van prioriteiten’

Door Lizan Nijkrake | 08 juli 2019

Minister Kaag werkt hard aan een nieuw subsidiekader voor het maatschappelijk middenveld. Ze wil meer eigenaarschap geven aan zuidelijke ngo’s om hen meer legitimiteit te geven, en ziet daarbij een andere rol voor Nederlandse organisaties. Vice Versa vroeg vier zuidelijke organisaties hoe zij dit zien. Wat is hun gouden tip voor onze minister? Met vandaag Carla López Cabrera, directeur van Fondo Centroamericano de Mujeres (FCAM) in Nicaragua, een feministisch fonds dat lokale vrouwenrechtenbewegingen in Centraal Amerika steunt.

Lees artikel

Shifting fundamental power issues in funding relationships

Door Evelijne Bruning Ruerd Ruben en Lau Schulpen | 02 juli 2019

This article claims that the current aid architecture favours clientilism, dependency and short-term projects. The authors Evelijne Bruning (The Hunger Project) Ruerd Ruben (Wageningen University & Research) and Lau Schulpen (Radboud University Nijmegen) are suggesting four possible ways to overcome this in order to shift power closer to the ground.

Lees artikel