Door:
Ayaan Abukar

21 oktober 2016

Categorieën

Tags

Marc BroereAfgelopen week riepen oud-ministers Pronk en D’Ancona op tot ‘Partij kiezen’ in het debat over vluchtelingen en migratie. Marc Broere was vooral getroffen door het einde van de notitie waarin beide veteranen uit de politiek ingaan op de toonzetting van het debat en woord voor woord de meest gebezigde termen nalopen en ontkrachten.

De oud-ministers Jan Pronk en Hedy d’Ancona publiceerden afgelopen week de notitie Partij kiezen.  Daarmee beogen zij ‘een politieke vertaling’ van het vluchtelingen- en migratievraagstuk in een samenhangend en geïntegreerd internationaal beleid voor vluchtelingenopvang en preventie van de grondoorzaken van migratie. De beide oud-ministers noemen vier oorzaken waarom mensen vluchten: (1) oorlog en geweld, (2) onderdrukking, mensenrechten schendingen en discriminatie, (3) armoede, werkloosheid en verpaupering zonder perspectief op verbetering van de levensomstandigheden, en (4) een onleefbaar milieu ten gevolge van onder meer klimaatverslechtering en droogte.

In de grondoorzaken hebben westerse, geïndustrialiseerde landen een groot aandeel, vinden Pronk en D’Ancona. Ze schrijven dat oorlogen binnen landen deels de nasleep zijn van koloniale verhoudingen of voortvloeien uit botsingen van economische belangen en uit interventies vanuit het Westen. Onderdrukking door autoritaire en dictatoriale regimes kan mede voortgaan doordat de machthebbers door het Westen worden gesteund. Armoede en ongelijkheid zijn mede te wijten aan internationale economische verhoudingen die worden gedomineerd door westerse ondernemingen, westers kapitaal  en westers agrarisch protectionisme. En de verslechtering van het klimaat in Afrika en Azië is het gevolg van de uitstoot van broeikasgassen uit voornamelijk geïndustrialiseerde Westerse landen.

Een verdriedubbeling van het budget

In het oplossen en voorkomen van erger moeten geïndustrialiseerde westerse landen daarom net zo’n grote rol spelen als ze in de oorzaken hebben gedaan, menen Pronk en D’Ancona. Voor het internationale beleid bepleiten ze onder meer een verdriedubbeling van het Europese budget voor ontwikkelingssamenwerking en een verdriedubbeling van de inspanningen om klimaatverslechtering tegen te gaan.  Ook vinden ze dat de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens uitgangspunt zou moeten zijn van dat beleid. Zo zou fatsoenlijke en duurzame geïntegreerde opvang verder moeten reiken dan nood- en voedselhulp en zich richten op ontwikkeling, gezondheidszorg en onderwijs.

Pronk en D’Ancona grijpen de komende Tweede Kamerverkiezingen aan om vanuit Nederland de eerste stappen te zetten richting internationaal beleid. Nederlandse kiezers kunnen de notitie Partij kiezen gebruiken als checklist voor een politieke vertaling van het vluchtelingen- en migratievraagstuk. Juist omdat de kwestie nauwelijks aandacht krijgt in de tot nu toe gepresenteerde verkiezingsprogramma’s, verwachten de oud-ministers dat kiezers tijdens de diverse partijcongressen hun partijen kunnen aansporen om alsnog werk te maken van een samenhangend en effectief internationaal beleid voor het vluchtelingen- en migratievraagstuk.

The winner takes it all

Ik ben erg blij met de notitie omdat de argumentatie van het stuk ijzersterk is. Bovendien nemen twee oude rotten uit de politiek het initiatief en de verantwoordelijkheid, daar waar andere politici het laten liggen en er hun vingers niet aan durven branden. Ook ben ik het met beide auteurs eens dat het nu inderdaad een kwestie van Partij kiezen is. Zelf deed ik een aantal weken geleden een oproep aan ontwikkelingsorganisaties om hun achterban te mobiliseren in de aanloop naar de verkiezingen om gezamenlijk campagne te voeren voor belangrijke mondiale thema’s. En daarbij hun achterban nu eens niet te benaderen als donateur maar als activist en campaigner.

Ook de oproep van Pronk en D’Ancona  sluit hierbij aan. ‘De komende tijd gaan we het land in, bijeenkomsten organiseren en bespreken hoe we de politiek verder kunnen bewegen om echt werk te maken van het vluchtelingen- en migratievraagstuk’, zegt Pronk in een interview met Vice Versa.

Meer dan ooit in Nederland is het een kwestie van de vraag of het kwartje na de verkiezingen de goede of verkeerde kant opvalt. Trekken we ons bekrompen terug achter de dijken of worden we weer een solidair land? Net als in de Verenigde Staten lijkt er sprake te zijn van een winner takes it all principe. Vooral middenpartijen als CDA, D66 en PvdA spelen hierbij een cruciale rol. Zij kunnen de  pendule de ene of de andere kant doen laten uitslaan. Van de PvdA  weten we overigens dat  ze bereid zijn om fors water bij de wijn te doen als het gaat om vluchtelingen en mondiale samenwerking. Voor Jan Pronk was dit juist een reden om zijn lidmaatschap van deze partij op te zeggen.

Toonzetting

Wat mij los van de inhoudelijke argumenten nog het meeste aanspreekt aan de notitie, is het pleidooi voor een andere toonzetting van het debat.  ‘Spreek als politiek leider en opinieleider niet op een geringschattende of zelfs discriminerende wijze over vreemdelingen, vluchtelingen en mensen met een andere grond’, schrijven Pronk en D’Ancona. Om vervolgens als uitsmijter de hele terminologie van het debat begrip voor begrip te ontmaskeren.

Zo hekelen ze het begrip Illegale vluchtelingen, ‘want vluchten om zichzelf te redden is nooit illegaal.’ Of criminelen als aanduiding van mensen die in ons land zijn zonder vergunning. ‘Want zij hebben geen misdrijf begaan, anders dan een wetsovertreding uit lijfbehoud.’ En het woord illegalen, een begrip dat volgens Pronk en D’Ancona ‘mensonterend’ is. ‘Immers het gaat om personen met tal van identiteiten, eigenschappen en karakteristieken, stuk voor stuk het benoemen meer dan waard dan het feit dat zij niet over papieren beschikken.’

Tegen dit soort krachtige argumenten is helemaal niets in te brengen.

Marc Broere

Marc Broere is hoofdredacteur van Vice Versa. Daarnaast is hij auteur van een aantal boeken waaronder De Bewogen Beweging -50 jaar mondiale solidariteit (met Hans Beereends), Berichten over Armoede -een journalistieke kijk op ontwikkelingssamenwerking, en Minder Hypes, Meer Hippocrates -een positieve injectie voor de ontwikkelingssector (met Ellen Mangnus).

Wacht nou eens op de hulpvraag!

Door Anika Altaf | 29 mei 2020

Bij deze COVID-19 crisis initiëren ontwikkelingsorganisaties allerlei acties in tientallen landen in Azië en Afrika. Maar sluiten die wel aan op waar mensen behoefte aan hebben en zijn deze wel kosteneffectief? Anika Altaf en Betteke de Gaay Fortman pleiten ervoor om niet in oude reflexen terug te vallen, maar nauwgezet uit te zoeken wat de hulpvraag is en goed te luisteren naar de mensen om wie het gaat.

Lees artikel

Corona steun via particuliere initiatieven

Door Marc Broere | 28 mei 2020

Niet alleen grote organisaties zijn actief met het geven van noodhulp tijdens de coronacrisis. Wilde Ganzen is een speciaal corona fonds gestart voor Nederlandse particuliere initiatieven en hun lokale partners. Zij zitten vaak in haarvaten van de samenleving en kunnen de meest gemarginaliseerde groepen bereiken.

Lees artikel

5 kernwaarden voor inclusieve waardeketens

Door Maria van der Heide | 27 mei 2020

De coronacrisis biedt kansen om te praten over wat het begrip waarde echt betekent in waardeketens, schrijven Maria van der Heide en Danielle Hirsch in deze opiniebijdrage. Waarde wordt nu uitgedrukt in economische termen als winst en groei. Maar wat hebben we aan winst en groei als de grondstoffen op zijn, mensen onbeschermd op straat staan en het klimaat de aarde onleefbaar maakt? Er zijn waardeketens, die wél werken en waar waarde een veel breder begrip is. 5 kernwaarden voor inclusieve waardeketens.

Lees artikel