Door:
Ayaan Abukar

31 augustus 2016

Categorieën

Tags

copyright Leonard Fäustle

copyright Leonard Fäustle

Donderdag 1 september vindt de eerste luncheditie plaats van het mondiaal café dat Vice Versa en het Koninklijk Instituut voor de Tropen iedere maand organiseren. Hoofdredacteur Marc Broere gaat dan in gesprek met Dirk Jan Koch, de speciaal gezant Natuurlijke Hulpbronnen van de Nederlandse regering. Wie is deze bijzondere jonge diplomaat? Een portret aan de hand van 16 citaten van Koch in eerdere interviews met Marc en in Vice Versa. Citaten overigens uit de periode voordat hij speciaal gezant werd.

Op donderdag 1 september organiseren Vice Versa en het Koninklijk Instituut voor de Tropen het eerste mondiale café na de zomervakantie. Onze gast is dan Dirk Jan Koch, de Speciaal Gezant Natuurlijke Hulpbronnen van de Nederlandse overheid. De carrière van deze nog jonge diplomaat (36) leest als een jongensboek. Dirk Jan promoveerde als twintiger tijdens zijn werk op het ministerie van Buitenlandse Zaken cum laude op blinde vlekken in de hulpverlening door NGO’s en, deed zijn eerste veldervaring op als diplomaat op de ambassade in Kinshasa. Hij ging daarna zijn eigen weg en werd regionaal directeur van Search for Common Ground, een Amerikaanse NGO.

In die periode schreef hij het spraakmakende boek De Congo Codes (een persoonlijk verhaal over de zin en onzin van ontwikkelingssamenwerking). In 2014 werd hij door minister Ploumen teruggehaald naar Nederland als Speciaal Gezant Natuurlijke Hulpbronnen. Daar houdt Dirk Jan zich nu onder andere bezig met ‘goed goud’ en andere grondstoffen. Hij is de drijvende kracht achter de lancering van eerlijk goud.

Tijdens het mondiaal café gaan we in gesprek met Dirk Jan over zijn loopbaan en de thema’s die hem aan het hart gaan. Sinds 2005 heb ik Dirk Jan al meerdere malen geïnterviewd en hebben we hem met Vice Versa zelfs opgezocht in Kongo, toen hij daar op de ambassade werkte en lesgaf op de Universiteit van Kinshasa. Uit deze gesprekken en uit deze reportage heb ik de volgende bloemlezing van citaten samengesteld. Dirk Jan Koch in zijn eigen woorden.

Citaten

‘Ik ben al bij armoedevraagstukken betrokken sinds ik als driejarige tussen de honingpotten doorkroop van de wereldwinkel die mijn ouders hadden.’

‘Jongeren zijn beter op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen in de academische wereld dan hun oudere collega’s. En juist vanuit de academische kant komt er steeds meer inzicht in vormen van hulp die wel of niet werken. Jongeren zullen eerder het laatste rapport van de UNDP of de Wereldbank downloaden en meenemen in hun werk.’

‘Een te groot deel van de hulp wordt toch uitgegeven aan Nederlandse organisaties, bedrijven en onderzoekers. Dat moet veranderen en we moeten er beter voor zorgdragen dat lokale organisaties aan de slag kunnen.’

‘Het personeelsbeleid van DFID (De Engelse Rijksdienst voor internationale samenwerking, mb)  oogt meer op prestaties gebaseerd. Die kijken niet naar nationaliteit maar zoeken de allerbeste mensen om een professionele ontwikkelingsdienst neer te zetten. Je hoeft niet zoals bij Buitenlandse Zaken eerst tien jaar op startersfuncties te zitten voordat je eventueel door kunt groeien naar een managementfunctie. En nog een plus: als je niet presteert, wordt dat snel duidelijk in je beoordeling en word je contract niet verlengd.’

‘We gaan als ambassade de discussie aan met Nederlandse ngo’s. We zullen ze een spiegel voorhouden. Uit nieuw onderzoek van mij met het Congo Platform blijkt dat 50 procent van hun activiteiten plaatsvindt in één van de twaalf provincies van het land. Onze vraag aan hen is: is dat nu wat jullie willen?’

‘Ik ben niet zo van de school van Pronk.’

‘Hulp is soms veel effectiever dan we hadden durven dromen, maar soms ook veel desastreuzer dan we hadden kunnen voorstellen.’

‘Je leert juist als je meet: het is een valse dichotomie om te stellen dat je moet kiezen tussen evaluatie of leren.’

‘In Congo kennen ze het gezegde: waarom een advocaat betalen als je ook een rechter kunt omkopen? Alles is corrupt en je delft al snel het onderspit als je het wél eerlijk probeert te doen.’

‘Mijn studenten aan de Katholieke Universiteit van Kinshasa zeiden eens: uw vak heet internationale samenwerking, maar wij vinden dat er sprake is van internationale tegenwerking.’

‘Ik ben niet iemand die iedere dag met heel veel plezier een das aantrekt en zorgt dat zijn plooi in zijn broek zit. Dat protocollaire is niet mijn sterkste punt. Maar vanuit Buitenlandse Zaken heb ik meer invloed om mijn ideeën in praktijk te brengen dan vanuit een klein dorpje in Centraal-Kongo.’

‘Mijn ambitie is om in iedere baan waar ik werk een verschil te kunnen maken. Mijn belangrijkste competentie is, vind ik zelf, dat ik veranderingen kan bewerkstelligen. Mijn werkgever zegt ook: He can get things done. Ik zie goed waar problemen en zwaktes liggen, kan dat samen met anderen identificeren en analyseren, vervolgens oplossingen bedenken en daarna mensen mobiliseren om daar ook daadwerkelijk iets aan te doen.’

‘Om mijn competenties te blijven ontwikkelen vind ik het belangrijk om veel te lezen over mijn vakgebied en zo mijn gedachten aan te scherpen. We zijn een professionele sector! Net zoals een huisarts op nascholing gaat en daar zijn punten moet behalen, zouden ook in de ontwikkelingssector eisen voor bijscholing moeten bestaan. Dat je gewoon je certificaat verliest als je niet genoeg bijschoolt. Ik zie ontwikkelingssamenwerking echt als een vak.’

‘Wat minister Ploumen nu zegt is dat ze een miljard op ontwikkelingssamenwerking kort, maar dat ze meer impact denkt te hebben omdat dit geld gecompenseerd wordt door meer handel. Nou, daar  geloof ik weinig van. In de binnenlanden van Congo zal geen enkel Nederlands bedrijf gaan investeren.  De bedrijfslevenpotjes zijn een interessante toevoeging op je instrumentarium om die gebieden waar al wat meer ontwikkeling is uit de hulpafhankelijkheid te krijgen, maar tegelijkertijd is dit in een heleboel gebieden nog helemaal niet het geval. Mijn boek is dus ook een pleidooi tegen de bezuinigingen van dit kabinet. Het is heel makkelijk om te bezuinigen op mensen die je niet kent, niet ziet en niet hoort. Er sterven echt mensen op dit moment door de bezuinigingen van het tweede kabinet Rutte. Daar kan geen bedrijfsleveninstrumentarium tegenop.’

‘Net als bij de medische wetenschap is preventie weinig in zwang binnen de ontwikkelingssector. Er zijn maar weinig doktoren die volledig inzetten op bijvoorbeeld het stimuleren van een gezonde levensstijl. Preventiespreekuren zijn weinig populair omdat het effect zo lastig te meten is. Stel: je slaagt er als ontwikkelingswerker in om een crisis te voorkomen. Hoe ga je dat verkopen?’

‘Ik ben getrouwd met mijn vrouw en met mijn idealen, niet met mijn werkgever.’

De citaten zijn afkomstig uit ‘High Potentials in de ontwikkelingshulp’ (onzeWereld, oktober 2005), ‘Onze man in Congo’ (Vice Versa, september 2010), de boekpresentatie van de Congo Codes (april 2014), en ‘Hoe Hippocrates proof is Dirk Jan Koch (Vice Versa april 2014)

Het mondiaal café is komende donderdag van 12.30 tot 13.30 in de Subtropen van het Koninklijk Instituut van de Tropen (ingang via grand café).Aanmelden via https://hetnieuwe.viceversaonline.nl/events/mondiaal-cafe-met-dirk-jan-koch/

 

Communities need land rights to gain from investments

Door Siri Lijfering | 26 oktober 2020

Communities being able to participate on an equal basis in land governance is key to food security and inclusive development. How can securing land rights pave the way for responsible investments and what can we learn from experiences with the palm oil industry? To answer these questions we turn to West Africa where two activists are fighting for their communities’ right to land. ‘If we want to move forward, we need to share the wealth that the land brings.’

Lees artikel

How to make smallholder farmers an interesting investment opportunity

Door Hans van de Veen | 22 oktober 2020

Smallholder farmers and small agrifood enterprises are key for sustainable food systems in Africa. They need access to capital, but banks consider it tedious, costly and too much of a risk to invest in them. Initiatives like the IDH Farmfit Fund and crowdfunding platform PlusPlus have been set up to try to break this deadlock. Can these new funds assist smallholder farmers and companies to become a commercially interesting opportunity for financial institutions?

Lees artikel

‘Minister Kaag schuift de verantwoordelijkheid voor de bescherming van mensenrechten door naar Europa’

Door Kelly Groen | 21 oktober 2020

Terwijl landen om ons heen nationale wetgeving optuigen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, laat Nederland het initiatief aan de EU. Zo schuift de minister de oplossing tegen mensenrechtenschendingen door Nederlandse bedrijven op de lange baan, schrijft Kelly Groen van ActionAid.

Lees artikel