Door:
Ayaan Abukar

17 augustus 2016

Categorieën

harm2

Foto: Leonard Faustle

Het liefst zouden ze de hele cacao-industrie op zijn kop zetten door cacaoboeren van Latijns-Amerika tot Ghana zelf hun eigen repen te laten maken. Maurits de Koning en Harm van Oudenhoven laten in hun Zoen-ateliers zien hoe makkelijk het is: in een paar uur maal je cacaonibs tot verse chocolade.

‘Iedereen kan zelf chocolade maken’, zegt Harm van Oudenhoven, terwijl hij cacaonibs in een metalen maler gooit. ‘Het enige wat je nodig hebt, zijn een handmaler, goede cacaobonen en een beetje suiker.’ In het Leidse Zoen-atelier demonstreert hij samen met Maurits de Koning hoe de cacaonibs in drie maalrondes worden getransformeerd tot een dikke pasta. Nog een paar keer malen en je hebt verse chocola.

‘Ruim tien jaar geleden was de Zuid-Amerikaanse specialiteitscacao helemaal niks waard’, vertelt Van Oudenhoven. ‘In Nicaragua lag het te rotten langs de weg, terwijl in de lokale supermarkt geen chocola te koop was.’ Daarom besloten Van Oudenhoven en De Koning, die op dat moment allebei werkten bij ontwikkelingsorganisaties in Midden-Amerika, om er chocolade van te maken voor de lokale markt.

Van Oudenhoven: ‘Ik liep toevallig tegen een prachtige cacaosoort aan. Toen heb ik op internet opgezocht hoe je chocolade maakt en ben ik zelf aan de gang gegaan in mijn keuken.’ De Koning vult aan: ‘We wilden eigenlijk vooral ondernemen, en hebben ook nog aan een champignonkwekerij gedacht. Pas toen we bezig waren kwamen we erachter dat chocola veel leuker is en dat je daarmee ook veel meer impact kunt hebben.’

In Nicaragua zetten ze El Castillo del Cacao op, een chocoladefabriek waar twaalf werknemers chocola maken. Die chocola is inmiddels echt een begrip in Nicaragua. In de taxfree shop op het vliegveld ligt het naast de Toblerone. ‘Het vervult mensen met trots dat het product volledig in Nicaragua gemaakt wordt’, zegt De Koning. ‘Er zijn nu vier coöperaties die hun eigen chocolade maken en ook in Ecuador en Colombia is interesse om dit model op te zetten.’ Van Oudenhoven: ‘Iedereen vindt chocolade lekker. Veel Nicaraguanen doet de smaak denken aan de chocoladedrank die zij vroeger bij hun oma dronken.’

Toen Van Oudenhoven en De Koning terug naar Nederland verhuisd waren, bleven vrienden vragen of ze nog van die lekkere chocolade hadden. Dat deed hen besluiten om Latijns-Amerikaanse cacaonibs te importeren en er hier verse chocola van te maken. Met behulp van een eenvoudige mengmachine kunnen je de nibs in zes uur tijd omvormen tot chocola, gewoon in de winkel. Ook in een hoek van het Zoen-atelier draait een dikke cacaomassa. Omdat hier niet wordt getemperd – dat wil zeggen dat de massa glanzend wordt gemaakt door een proces van verkoeling en verhitting, zoals in de industrie gebeurt – ziet de chocola er anders uit dan een reep van de supermarkt. ‘Je koopt bij ons een stuk dat net is gemalen en super vers en zacht is.  Eventueel kan de chocolade in de koelkast worden bewaard, of, mocht het na een paar dagen er oud uitzien, gewoon weer worden gesmolten: dan is het weer bijna als vers. Maar we raden iedereen aan: gewoon onmiddelijk opeten!’

Naast het Zoen-atelier doen inmiddels drie winkels mee, maar dat moeten er snel meer worden. ‘Wij bieden de formule, maar iedereen kan vervolgens zijn eigen smaak toevoegen’, zegt De Koning. Dat kan wat hem betreft niet gek genoeg: onlangs serveerde hij in chocolade gedoopte inktvis en jalapeñopepers. ‘Chocolademakers die bijzondere repen maken zijn er al genoeg, wij wilden iets origineels doen’, zegt Van Oudenhoven. ‘Ik zal nooit iets ondernemen wat iemand anders al doet.’

Met hun formule willen de mannen een wereldwijde ‘Zoen-community’ opzetten, van chocoladeconsumenten in Europa tot cacaoboeren in Ghana. ‘Bijna alle cacaoboeren hebben een maismaler staan, waarmee je prima chocolade kunt maken’, vertelt Van Oudenhoven. ‘Zo kunnen ze de waarde van hun cacao makkelijk vijf keer omhoog gooien. Stel je voor hoe de cacao-industrie op zijn kop zou staan als de Ghanezen ineens zelf chocola gaan maken. Dan hebben we multinationals als Mars en Barry Callebaut niet meer nodig!’

Dit artikel verscheen in de cacaospecial van Vice Versa. Wilt u de hele special ontvangen? Neem dan via onze website een abonnement op Vice Versa of bestel de special los voor tien euro via info@viceversaonline.nl

 

 

IMVO werkt alleen als bedrijven willen, niet enkel als ze moeten

Door Sarah Haaij | 29 oktober 2020

Terwijl de roep om wetgeving op het terrein van Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO) toeneemt, houdt Pramit Chanda juist een heel ander verhaal. De landendirecteur van het Nederlandse Initiatief Duurzame Handel (IDH) in India denkt dat wetgeving en verplichting gedrag niet gaat veranderen. ‘Bedrijven moeten geloven dat ze zelf die verandering kunnen bewerkstellingen met de manier waarop ze zakendoen.’

Lees artikel

‘Nederland steunt fossiele export met destructieve gevolgen’

Door Jurrian Veldhuizen | 27 oktober 2020

Onlangs kwam de monitor exportkredietverzekeringen 2019 uit, met daarin een verslag van de financiële ontwikkelingen en beleidsmatige ontwikkelingen op het gebied van Nederlandse exportkredietverzekeringen. Deze werd begeleid met een brief van staatssecretaris Vijlbrief. In deze brief noemde staatssecretaris Vijlbrief de bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelen en verwees hij maar liefst dertig keer naar de ‘vergroening’ en groene transacties van de doorgaans voornamelijk ‘grijze’ verzekeringen. Mooie en positieve ontwikkelingen, schrijft Jurrian Veldhuizen,  maar achter deze woorden schuilt een grote mate van onduidelijkheid en vooral veel contradictie.

Lees artikel

Communities need land rights to gain from investments

Door Siri Lijfering | 26 oktober 2020

Communities being able to participate on an equal basis in land governance is key to food security and inclusive development. How can securing land rights pave the way for responsible investments and what can we learn from experiences with the palm oil industry? To answer these questions we turn to West Africa where two activists are fighting for their communities’ right to land. ‘If we want to move forward, we need to share the wealth that the land brings.’

Lees artikel