Door:
Ayaan Abukar

27 juli 2016

Categorieën

Tags

Josien Sluijs2BLOG- Het Nederlands Platform voor Inclusive Finance (NpM), AgriProFocus en de Food & Business Kennis Platform (F & BKP) organiseren tussen 21 en 28 juli een aantal expertmeetings naar aanleiding van hun onderzoek ‘Finance voor Smallholders: kansen voor het risicobeheer door het koppelen van financiële instellingen en producentenorganisaties.’ De bijeenkomsten vinden plaats in Oeganda, Tanzania en Kenia en de resultaten moeten een verbetering teweegbrengen in de financieringsmodellen voor kleinschalige boeren in verschillende delen van de wereld. Josien Sluijs, directeur van NpM, doet in een aantal blogs verslag.

 

Het ontbreken van goede financiële diensten is één van de grootste obstakels voor boeren om hun productie te verbeteren en te vergroten. De vraag is dus hoe je het risico van agri-activiteiten kan reduceren zodat financiële instellingen bereid zijn leningen te verstrekken. Daar gaan we het over hebben in Hotel Africana in Kampala (Oeganda) met een brede afvaardiging van boerenorganisaties, microfinancieringsinstellingen, banken, (inter)nationale ontwikkelingsorganisaties, verzekeraars en consultants.

Ik presenteer eerst de uitkomsten van het ‘Finance for Smallholder’ onderzoek, dat als basis moet dienen voor de discussies die daarna volgen. We hebben in de vier landen Oeganda, Ethiopië, Rwanda en Mali naar 15 succesvol georganiseerde projecten gekeken, waar financiering onderdeel van is. De belangrijkste uitkomst is dat als boeren zich organiseren de meeste risico’s, bijvoorbeeld gerelateerd aan de kwaliteit of de verkoop van de gewassen, afnemen.
Verschillende financiersproducten- en modellen

Afhankelijk van het gewas, zijn er verschillende manieren waarop je de keten succesvol kunt organiseren. Als je een gewas hebt dat na de oogst snel verwerkt of geconsumeerd moet worden, zoals melk, dan is het belangrijk dat de melk snel gekoeld kan worden, naar de fabriek kan en verwerkt wordt. Koffie of granen daarentegen kun je opslaan en op een later tijdstip verkopen. Dat vraagt om verschillende financieringsproducten- en modellen. In dit laatste geval is er bijvoorbeeld financiering nodig omdat de boeren anders te lang op de opbrengst van hun gewas moeten wachten, in tegenstelling tot boeren die hun melk gelijk verkopen. Zij hebben meer behoefte investeringen in verwerking- en productiecapaciteit (verpakken, kaasmachines, etc).

In Oeganda vertegenwoordigt agricultuur ongeveer een kwart van het BNP en de overheid is bezig met het opstellen van beleid voor het financieren van agricultuur, dat in december geïmplementeerd moet zijn. Mr Henry Mbaguta van het Ministerie van Financiën, benadrukt de goede timing van deze bijeenkomst: ‘De uitkomsten van deze bijeenkomst en de resultaten van het onderzoek zullen we meenemen in het formuleren van ons beleid. Het is niet vaak dat we zo’n grote groep met leiders met een passie voor dit onderwerp in één bijeenkomst hebben. En veel kan wachten maar agricultuur niet.’
Struikelblokken

De deelnemers hebben een inventarisatie gemaakt van hun struikelblokken, ieder vanuit hun eigen achtergrond en expertise. Dit varieert van het ontbreken van goede linken naar de markt om producten te verkopen tot ontbrekende wet- en regelgeving. Ze geven vervolgens ideeën over wat er nodig is om deze dilemma’s op te lossen. Verzekeringen voor boeren is een product dat nog nauwelijks verkocht wordt maar waar veel behoefte aan is. NpM is bezig om de mogelijkheden van de koppeling tussen geo-data en financiële diensten (waaronder ook verzekeringen) in kaart te brengen. Dit zal in de komende jaren een enorme vlucht nemen. De Nederlandse investeerders en overheid hechten veel belang aan dit soort innovaties. Onder andere omdat ze bijdragen aan voedselzekerheid.

Verder is een veel gehoorde opmerking dat financiële diensten goed moeten passen bij de behoefte van de boeren producenten organisaties en agri-verwerkende bedrijven. Zo wordt in de studie ook aangegeven dat in de meeste succesvolle financieringsstructuren de lening pas hoeft te worden terugbetaald als de oogst verkocht is.
Minder zeggenschap

Opvallend vaak wordt genoemd dat er twee zaken zijn die speciale aandacht behoeven: de effecten van het veranderende klimaat op agricultuur, en de rol van vrouwen. De mislukte oogsten in de afgelopen jaren hebben desastreuze effecten gehad op de levens van de boeren. Omdat we weten dat de effecten van klimaatverandering vooral de armste mensen treft, hebben de Nederlandse investeerders zich gecommitteerd om investeringen in bijvoorbeeld energievriendelijke cook stoves, zonnepanelen, biogasinstallaties e.d. te financieren. Hier in Oeganda wordt nog het meest gekookt op houtskool, bossen verdwijnen in rap tempo en de CO2 uitstoot is hoog.

Ten aanzien van de vrouwen in de voedselketen zegt één van de consultants: ‘Wat je hier ziet is dat als de ketens worden geprofessionaliseerd de mannen weer gaan ‘boeren’ en de vrouwen minder zeggenschap krijgen.’ Onderwijs en specifieke training maakt dat vrouwen betrokken blijven. Hier moeten we ons voor blijven inzetten!

 

In 2015 publiceerden NpM en AgriProFocus de studie in het licht van de voedselzekerheid agenda. Het onderzoek wordt gefinancierd door het F&BKP en richt zich op het financieren van kleinschalige boeren, en hoe risico’s verminderd kunnen worden doordat boeren samenwerken in bijvoorbeeld coöperaties. Een belangrijke doelstelling van het project was om de studieresultaten en geleerde lessen te verspreiden. Gedurende 2015 werden de resultaten online gedeeld, tijdens vergaderingen en conferenties in Europa en tijdens bijeenkomsten van deskundigen die plaatsvonden in Rwanda, Burundi en Ethiopië.

Josien Sluijs

Ms. Josien Sluijs has been active in the field of inclusive finance for over 15 years. In her current position as Director of NpM, she is responsible for the representation of the Dutch Inclusive Finance sector and she facilitates cooperation, knowledge development and sharing amongst the members of NpM. Before her current position, she held a senior position at Rabo Development. She was responsible for restructuring Rural Banks in the Middle East and Asia. She was also responsible for different advisory trajectories for international organisations, such as the International Finance Corporation (IFC) and research projects with regard to Value Chain Finance. Other functions she held at Rabobank International were Project Manager Securitization and Credit Structurer Food and Agribusiness. For the World Food Programme (WFP) in India, she carried out an evaluation and advised the WFP on the Mother and Child programme.

Nieuwe burgerbewegingen op de bres voor Europese waarden

Door Guido Deuzeman | 08 mei 2019

Op 23 mei mogen we weer naar de stembus en er staat wat op het spel. De waarden onder de EU zelf staan onder druk. Ook in ons eigen land, zegt Guido Deuzeman. Maar gelukkig is er een groeiende beweging in Europa en Nederland van mensen die een grens willen trekken en zich laten horen. En werken ngo’s vaker succesvol samen om die mensen te mobiliseren. De campagne Hart boven Hard is een goed voorbeeld.

Lees artikel

‘Van deze rechtsstaat-in-naam wens ik de versierselen niet langer te dragen’

Door Marc van Dijk | 19 april 2019

Trots en dankbaar was Nico Keulemans toen hij door de koningin geridderd werd, na een leven vol ontwikkelingswerk. Nu stuurt de 88-jarige zijn onderscheiding terug. Hij herkent de rechtsstaat Nederland niet meer.

Lees artikel

Zijn we klaar voor verandering?

Door Siri Lijfering | 08 april 2019

Maatschappelijke organisaties staan wereldwijd onder druk. Dit kan het einde betekenen van het bestaan van een kritisch maatschappelijk middenveld én van internationale samenwerking. Door lokale organisaties te brandmerken als spreekbuis van het westen, proberen overheden kritische organisaties vleugellam te maken. Lokale fondsenwerving en mobilisatie van een sterke achterban zijn daarmee belangrijker geworden dan ooit.

Lees artikel