beeld 1
Eglas (15): “ik werd dagelijks geslagen en verkracht.”

BLOG – De Syrische burgeroorlog en het bijbehorende IS-geweld domineren al maandenlang de headlines. Waar de Nederlandse media zich in hun berichtgeving hierover vooral beperken tot de enorme vluchtelingenstroom die dit conflict heeft veroorzaakt, vestigt de documentaire Long Road Ahead de aandacht op persoonlijke verhalen van vier vluchtelingen en daarmee ook op een onderbelicht probleem: geweld tegen Syrische meisjes en vrouwen. Het gezicht van de 15-jarige Eglas is volledig gesluierd, maar in haar ogen zie je het verdriet bij iedere zin opwellen wanneer ze vertelt hoe ze door IS-strijders gevangen werd gehouden als seksslavin. ‘We moesten ons bekeren tot de Islam, zodat we met de IS-strijders konden trouwen. Ik werd dagelijks geslagen en verkracht en wilde zelfmoord plegen. Maar het maakte de IS-strijders juist blij als een meisje zelfmoord pleegde. Dat plezier gunde ik ze niet.’ Het is waarschijnlijk de meest indrukwekkende scène uit Long Road Ahead. De vier jonge Nederlandse makers, die allen nog studeren, portretteerden in samenwerking met hulporganisatie Dorcas vier IS-vluchtelingen. Door hun persoonlijke verhalen te vertellen hopen de makers bij te kunnen dragen aan een oplossing voor de vluchtelingenproblematiek. Paul Voors (21), de initiator van de film: ‘Door het maken van deze documentaire hebben zich deuren tot de politiek geopend.’ Door Eglas haar verhaal te laten vertellen, stipt de documentaire een groot, onderbelicht probleem in het Syrië-conflict aan: Gender-Based Violence. Gender-Based Violence is elke vorm van geweld tegen vrouwen vanwege hun geslacht, zowel fysiek als mentaal. Dat het probleem weinig aandacht krijgt is opmerkelijk, want het geweld komt in groten getale voor. Zo blijkt uit onderzoek van de Verenigde Naties onder Syrische vluchtelingen in Jordanië dat er een forse toename is van het aantal kindhuwelijken, waarbij meisjes op jonge leeftijd worden weggegeven door hun familie. Ook geweld binnen het eigen gezin en de familie neemt toe: maar liefst 70 procent van de vrouwelijke respondenten in het onderzoek heeft te maken gehad met een vorm van huiselijk geweld. Tot slot hebben zij die eigenlijk vrede komen brengen ook niet altijd de reddende rol die hen toebedeeld is. Exploitatie van kwetsbare vrouwen door militairen van de Verenigde Naties is een veelvoorkomend probleem dat gebukt gaat onder taboes. Hierdoor zijn vrouwen extra kwetsbaar in conflictsituaties. Pijnlijk dichtbij

beeld 2
Het vluchtelingenkamp in Noord-Irak, waar een groot deel van de documentaire is opgenomen.

Zonder dat de kijker iets ziet van het geweld dat haar is aangedaan, komt Eglas’ verhaal pijnlijk dichtbij. Het verdriet is voelbaar en de afstand tot de kijker klein. Het liefst zou je je ogen sluiten voor deze tragedie – net zoals je dat misschien wilde na het zien van de iconische foto van het Syrische jongetje dat dood werd gevonden aan de Turkse kust. Die foto toonde eens temeer aan hoe confronterend dit soort beelden kunnen zijn en hoe ze een groot probleem tastbaar kunnen maken. De kracht van Long Road Ahead ligt dan ook in het vertalen van een groot probleem naar een klein, persoonlijk perspectief. ‘Ik wilde de persoonlijke gevolgen van het extreme geweld laten zien, want daar hoor je in het nieuws niet over,’ licht Voors toe. ‘Het besef moet ontstaan dat er actie nodig is, dat er iets moet gebeuren. Dat willen we bereiken door de vluchtelingen een gezicht te geven.’ De makers hielden zich daarbij zoveel mogelijk op de achtergrond. ‘Het is een illusie dat je een objectieve documentaire kunt maken, maar we hebben geprobeerd de verhalen zo min mogelijk te sturen,’ legt Voors uit. Misschien is het daarom, dat de film heel eerlijk en oprecht aanvoelt. Politieke invloed Naast het verhogen van het publieke bewustzijn, hopen de makers met hun documentaire bij te kunnen dragen aan een oplossing voor vluchtelingenopvang. Voors: “Door het maken van deze documentaire hebben zich deuren tot de politiek geopend. In onze ogen ligt één van de mogelijke, duurzame oplossingen in opvang in de Golfstaten. We focussen ons op dit concrete doel en zijn daarover in gesprek met verschillende partijen.’ Zo stonden de heren onlangs in het Europees Parlement om daar hun documentaire te tonen en te vertellen over hun ideeën. Verder oefent hun documentaire invloed uit op de campagne van de Slowaakse Europarlementariër Branislav Škripek, lid van de fractie van Europese Conservatieven en Hervormers, waar ook de ChristenUnie deel van uitmaakt. Met zijn campagne wil Škripek aandacht vragen voor de IS-problematiek. ‘In de nabije toekomst ligt ook overleg met een internationale partij in het verschiet, maar daar mogen we helaas op dit moment nog niet meer over vertellen’, vertelt Voors geheimzinnig. Klein en krachtig Long Road Ahead is een bescheiden documentaire en tegelijkertijd een krachtig voorbeeld van storytelling. Paul en zijn crew wilden de miljoenen slachtoffers een gezicht geven en daar zijn ze op een overtuigende manier in geslaagd. De film illustreert hoe je kleine, persoonlijke verhalen kunt gebruiken om een groot en hardnekkig probleem aan te kaarten. Wie geïnteresseerd is in de documentaire kan hier de trailer bekijken. Op de website van de film staat vermeld waar en wanneer de documentaire vertoond wordt. Deze blog werd gemaakt in het kader van de Masterclass Vrouwen, Vrede en Veiligheid, georganiseerd door Vice Versa & Lokaal Mondiaal. In deze Masterclass leren jonge professionals campagne voeren op het thema Vrouwen, Vrede & Veiligheid. Lees de overige blogs hier.

‘Opgeven is erger dan verliezen’

Door Marc Broere | 29 juni 2020

Carolyne Ndalilah, directeur van de spraakmakende Keniaanse jongerenorganisatie TYSA, helpt jongeren zichzelf én de uitdagingen van hun gemeenschap te leren kennen. ‘Wat onze samenleving nodig heeft, zijn jongeren die voorbij de dag van morgen denken; die het als een uitdaging zien het onmogelijke uit te proberen.’

Lees artikel

In coronatijd schiet de noodhulpsector terug in oude reflexen

Door Sarah Haaij | 18 juni 2020

Noodhulp moet effectiever en meer lokaal worden georganiseerd, sprak de internationale gemeenschap in 2016 af. Voortaan zou een kwart van het hulpgeld zo direct mogelijk naar lokale partners gaan. De kloof met de praktijk is ‘schokkend’: o,1 procent van het corona-noodhulpgeld gaat rechtstreeks naar lokale ngo’s, voor wie inspraak en toegang tot fondsen tijdens de pandemie nog moeilijker lijkt te worden.

Lees artikel

Vluchtelingen en migranten in de klem van corona en falend beleid

Door Frank van Lierde | 16 juni 2020

Wereldwijd raakt de coronacrisis migranten, ontheemden en vluchtelingen misschien nog wel het hardste. Ook in Nederland. Asielprocedures staan stil, opvangcentra zitten vol, en wie al wat verdiende verdient bijna niets meer. Migratie-expert Bob van Dillen geeft uitleg en komt met oplossingen en aanbevelingen.

Lees artikel