Door:
Giuseppe van der Helm

4 juni 2015

Tags

 

Schermafbeelding 2015-06-04 om 16.53.05BLOG – Gisteren debatteerde de Tweede Kamer over belastingontwijking. Staatssecretaris Wiebes van Financiën durfde te beweren dat ons belastingbeleid onberispelijk is. Dit is een grove belediging van de Nederlandse burger, vinden Giuseppe van der Helm, voorzitter en Maaike van Diepen, coördinator Tax Justice Nederland.

Nederland faciliteert op grote schaal belastingontwijking door multinationals. De Europese Commissie onderzoekt momenteel een zogenaamde tax ruling, een belastingafspraak, tussen de Nederlandse belastingdienst en Starbucks. Deze afspraak is een vorm van illegale staatssteun, zo luidt de voorlopige conclusie. Een speciaal opgerichte onderzoekscommissie van het Europees Parlement bezocht vrijdag 29 mei Nederland, in een tour langs notoire Europese belastingparadijzen.

De Europarlementariërs zijn heel wat minder overtuigd van de onberispelijke rulingpraktijk van Wiebes. Begrijpelijk, want er zijn meer voorbeelden van bedrijven die dankzij bijzondere rulings over een deel van hun inkomsten in Nederland geen belasting hoefden te betalen. De Belgische co-voorzitter van de Groenen, Philippe Lamberts noemde Wiebes’  antwoorden zelfs “soms complete bullshit”.

De Europarlementariërs zijn heel wat minder overtuigd van de onberispelijke rulingpraktijk van Wiebes

Onnodige voordeeltjes voor bedrijven

Oxfam Novib berekende dat ontwikkelingslanden minstens € 460 miljoen verliezen door belastingontwijking van multinationals via Nederland. SOMO liet zien dat via brievenbusfirma’s in Nederland miljoenen aan Grieks belastinggeld worden weggesluisd naar belastingparadijzen in bijvoorbeeld het Caribisch gebied. Nederland als doorsluisland. Een term die ook het IMF gebruikt voor ons land.

Met Wiebes aan het roer blijft Nederland onveranderd voorop lopen in de internationale belastingwedloop. Onder het mom van het realiseren van een ‘fiscaal gunstig vestigingsklimaat’ deelt Nederland onnodige voordeeltjes uit aan multinationals. Dit gaat niet alleen ten koste van andere landen, waaronder ontwikkelingslanden, maar wordt ook afgewenteld op de gemiddelde Nederlandse belastingbetaler. Terwijl de winst van bedrijven met € 8,1 miljard steeg in de periode 2000-2011, zorgden tariefverlagingen ervoor dat we ongeveer € 4,3 miljard minder aan vennootschapsbelasting ontvingen in diezelfde periode. In dezelfde periode steeg de belastingdruk op arbeid met zo’n € 47 miljard en zijn er tevens enorme bezuinigingen doorgevoerd.

Met Wiebes aan het roer blijft Nederland onveranderd voorop lopen in de internationale belastingwedloop

De rekening als gevolg van belastingontwijking en de belastingwedloop wordt dus doorgeschoven. Uit recent opinieonderzoek van ActionAid en Oxfam Novib bleek dat acht op de tien Nederlanders het oneerlijk vindt dat internationale bedrijven belasting kunnen ontwijken, terwijl de gemiddelde Nederlander steeds meer belasting moet betalen.

Wiebes weigert verantwoordelijkheid

De Nederlandse overheid wordt telkens weer aangesproken op haar belastingbeleid: door internationale organisaties, door buurlanden, door de Europese Unie, door vakbonden, ngo’s en burgers. De Kamer heeft in het afgelopen half jaar meerdere moties aangenomen om de staatssecretaris tot actie op te roepen. Zo werd de staatssecretaris gemaand zich in te zetten voor publieke rapportage door multinationals over hun belastingafdrachten, voor transparantie over de feitelijke eigenaren van bedrijven (waar eindigt het geld) en voor een aanpak van de Europese excessieve belastingconcurrentie. Maar Wiebes blijft weigeren verantwoordelijkheid te nemen en daadkracht te tonen.

De tijd van struisvogelpolitiek is voorbij. Laat Wiebes beginnen met de erkenning dat Nederland schoon schip moet maken en deze belastingontwijkingspraktijken ontmoedigt.  Wij willen een staatssecretaris die concrete actie onderneemt en internationaal voorop loopt. Dat is pas onberispelijk.

Giuseppe van der Helm, voorzitter en Maaike van Diepen, coördinator Tax Justice Nederland

Unaniem aanvaard door de internationale gemeenschap: de zeventien Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SGD’s). Hét kader voor het werken aan economische, ecologische en sociale vooruitgang wereldwijd voor de komende vijftien jaar. Hoe draagt Nederland met haar beleid bij aan het behalen van de doelen? Wat zijn de ontwikkelingen wereldwijd?

Opinie: ‘Brief minister Kaag over maatschappelijk middenveld: analytisch zwak en weinig ambitieus’

Door Fons van der Velden | 09 juli 2019

Het is een groot goed dat de Nederlandse overheid zoveel fondsen ter beschikking stelt voor de versterking van maatschappelijke organisaties en maatschappelijk middenveld, schrijft Fons van der Velden in deze opiniebijdrage naar aanleiding van de kamerbrief van minister Kaag. Maar hij vindt de brief analytisch zwak en van weinig ambitie getuigen. Wat had beter gekund?

Lees artikel

Tip 3 aan Kaag: ‘Lever in op je privilege en geef zuidelijke organisaties meer inspraak bij het bepalen van prioriteiten’

Door Lizan Nijkrake | 08 juli 2019

Minister Kaag werkt hard aan een nieuw subsidiekader voor het maatschappelijk middenveld. Ze wil meer eigenaarschap geven aan zuidelijke ngo’s om hen meer legitimiteit te geven, en ziet daarbij een andere rol voor Nederlandse organisaties. Vice Versa vroeg vier zuidelijke organisaties hoe zij dit zien. Wat is hun gouden tip voor onze minister? Met vandaag Carla López Cabrera, directeur van Fondo Centroamericano de Mujeres (FCAM) in Nicaragua, een feministisch fonds dat lokale vrouwenrechtenbewegingen in Centraal Amerika steunt.

Lees artikel

Shifting fundamental power issues in funding relationships

Door Evelijne Bruning Ruerd Ruben en Lau Schulpen | 02 juli 2019

This article claims that the current aid architecture favours clientilism, dependency and short-term projects. The authors Evelijne Bruning (The Hunger Project) Ruerd Ruben (Wageningen University & Research) and Lau Schulpen (Radboud University Nijmegen) are suggesting four possible ways to overcome this in order to shift power closer to the ground.

Lees artikel