Door:
Vice Versa

28 mei 2015

Categorieën

Tags

IMG_9832BLOG – Het zal de oplettende Vice Versa lezer niet ontgaan zijn: MP Watch, de masterclass die Woord en Daad de afgelopen maanden draaide. De vier deelnemers Nelline Boers, Kees Knulst, Alette Paul en Arco Vuik schreven de afgelopen maanden wekelijks een blog voor Vice Versa.  In deze afsluitende blog blikken ze terug op de masterclass. Welke ervaringen hebben ze opgedaan? Welke resultaten hebben ze geboekt? En welke thema’s verdienen volgens hen de aandacht van de sector? De masterclass MP Watch startte in februari. Als deelnemers werden wij gecoacht door de politieke adviseurs van Woord en Daad. We volgden de landelijke politiek, minister Ploumen en de woordvoerders Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, vier maanden lang kritisch op het gebied van beleidscoherentie. De vraag die we daarbij stelden, was: in hoeverre hebben zij niet alleen in hun ontwikkelingsbeleid, maar ook bijvoorbeeld in hun economische standpunten oog voor de allerarmsten en is hun beleid dus coherent? Het doel dat we met deze masterclass voor ogen hadden, was inzicht krijgen in het Nederlandse beleid voor ontwikkelingssamenwerking en het effect daarvan op boeren in ontwikkelingslanden. Ook hebben we ervaring opgedaan met politieke analyses en externe communicatie. We namen deel aan lobbygesprekken met politici en ambtenaren en schreven adviezen aan enkele politieke partijen. Daarnaast organiseerden we studentendebatten, voor het stimuleren van mondiaal bewustzijn onder jonge hoogopgeleiden. Urgentie in Uganda Als startschot van het MP Watch-traject hebben we in februari Uganda bezocht, om te kijken in hoeverre boeren toegang hebben tot financiering en tot markten, maar ook tot onderwijs en training. Arco: “In Uganda hebben we met eigen ogen kunnen zien hoe groot de ongelijkheid wereldwijd is. Maar ook welke impact ons gedrag in Nederland heeft op de dagelijkse omstandigheden van mensen in Afrika. Dan denk ik concreet aan onze voedselverspilling in Nederland dat in schril contrast staat met de voedseltekorten in sommige delen van Uganda. Maar ook de dagelijks waarneembare effecten van klimaatverandering in Uganda en de rol die wij als Westerlingen daarbij spelen door onze overmatige consumptie en ons energieverbruik.” In Uganda bezochten we bijvoorbeeld de DFCU-bank (Development Finance Company of Uganda). Onze gesprekspartner gaf aan dat ‘winst maken’ het primaire doel van de bank is. Hij vertelde ook hoe lastig het is om de grote groep kleine boeren in Uganda van krediet te voorzien. De kleine boeren zijn ongeorganiseerd en lastig te bereiken. Dat is de reden waarom DFCU zich niet richt op de onderste laag boeren, maar de laag er net boven:: georganiseerde, ondernemende landbouwers. HetDutch Good Growth Fund dat door minister Ploumen in het leven geroepen is, zal waarschijnlijk ook de onderste laag van boerenondernemers niet bereiken. Naar aanleiding van het bezoek vraagt Kees zich terecht af: ‘In hoeverre kan het DGGF daadwerkelijk iets betekenen voor de allerarmste boerenondernemers in ontwikkelingslanden?’ Meerwaarde meten De meerwaarde van MP Watch ligt volgens deelneemster Nelline in de combinatie politiek en ontwikkelingssamenwerking. ‘Om de invloed van lobbywerk op dit gebied inzichtelijk te maken en hier daadwerkelijk zelf je steentje aan te kunnen bijdragen door het schrijven van blogs voor Vice Versa en een advies aan een politieke partij. Al is het moeilijk in te schatten wat het effect van bewustwording op dit onderwerp daadwerkelijk is. Het meetbaar maken van effecten is ook in het lobbywerk belangrijk, hoewel lastig, aangezien het vaak werk van de lange adem is. Ditzelfde geldt ook voor beleidscoherentie: hoe meet je vorderingen of achteruitgang op dat gebied?’ In de Coherentiemonitor 2015Let’s walk the talk together’: De stand van zaken van beleidscoherentie voor ontwikkelinggeschreven onder aanvoering van Partos, Woord en Daad en Foundation Max van der Stoel, zijn de inspanningen van minister Ploumen ter bevordering van beleidscoherentie voor ontwikkeling inzichtelijk gemaakt. Zo werd zij opgeroepen om meer werk te maken van beleidscoherentie om  het geven met de ene hand en het nemen met de andere hand, te voorkomen. Een jaarlijkse rapportage van de Minister aan de Tweede Kamer moet inzicht bieden in de vorderingen op het gebied van beleidscoherentie. ‘De overhandiging van het rapport aan de Minister was bijzonder om mee te maken en zorgde voor het besef dat elk probleem gelinkt is aan tal van andere zaken en dat die complexiteit om een holistische aanpak vraagt’, aldus deelneemster Alette. Bijtijds bijsturen Een uitdaging blijft om incoherenties in een vroeg stadium te signaleren. Als beleid eenmaal volledig in de tredmolen van een ministerie zit, is het lastig bij te sturen. Zeker als het incoherenties tussen verschillende ministeries betreft. Denk hier bijvoorbeeld aan oneerlijke belastingverdragen. Daardoor kunnen multinationals geld wegsluizen uit ontwikkelingslanden naar Europa, terwijl tegelijkertijd ontwikkelingsgelden de reis in omgekeerde volgorde maken. Dit soort kromme situaties vraagt om samenwerking tussen verschillende ministeries, te weten Buitenlandse Zaken en Financiën om verdragen te heronderhandelen en anti-misbruik maatregelen te treffen. Incoherenties vroegtijdig signaleren moet ook op  Europees niveau. Neem bijvoorbeeld de Economic Partnership Agreements(EPA’s), die in een vergevorderd stadium onderhandeld zijn met de verschillende regio’s in Afrika. Zo zagen wij in Uganda na een bezoek aan SEATINI, een belangenorganisatie die zich inzet voor een sterkere handelspositie van Afrika, dat zij een tegenstelling zagen tussen vrijhandel met Europa en de handelsbelangen van Uganda en de buurlanden. Of het zo zwart-wit ligt, is de vraag. Wel is het duidelijk dat Nederland er in de EU bovenop moet zitten om te kijken hoe deze verdragen uitpakken voor kwetsbare sectoren, waaronder de landbouw, in opkomende Afrikaanse economieën. Die moeten een eerlijke kans krijgen. Ultieme uitdagingen De grootste uitdaging is wellicht om naast het signaleren van incoherenties, nog een stap verder te gaan en met concrete alternatieven te komen, om zo het grootst mogelijke effect te bereiken. NGO’s moeten problemen aankaarten en agenderen, de Minister bij de les houden, maar daarnaast ook concrete aanbevelingen en oplossingen aandragen. Wij als deelnemers van MP Watch zijn het over een ding eens: beleidscoherentie zou de rode draad van de politiek moeten zijn. Iedereen begrijpt dat beleid dat geeft met de ene hand en neemt met de andere hand, zeer inefficiënt en doelloos is.  Laat daarom iedereen die met de problematiek van ontwikkelingslanden aan de slag gaat de coherentiebril opzetten. Alleen met deze bril kunnen de mondiale problemen van de toekomst met een heldere kijk te lijf gegaan worden.

Gelijkwaardige samenwerking levert wederzijds voordeel op

Door Marc van Dijk | 17 september 2020

Er is nog lang geen sprake van volledige gelijkwaardigheid tussen het globale Noorden en Zuiden in de wetenschap. Ook in onderzoek naar inclusieve mondiale ontwikkeling is het Noorden dominant. Peter Taylor en Irene Agyepong, voortrekkers op dit gebied, proberen oude patronen te doorbreken.

Lees artikel

Groot contrast Troonrede en begroting Kaag

Door Marc Broere | 16 september 2020

Gisteren was het Prinsjesdag. We vroegen Paul van den Berg, politiek adviseur van Cordaid, of de koning het in zijn Troonrede nog over internationale samenwerking had en hoe de begroting van minister Kaag eruitziet.

Lees artikel

Kunnen we bedrijven dwingen onze telefoons en accu’s eerlijker te maken?

Door Sarah Haaij | 16 september 2020

Internationale afspraken ten spijt brengt de Congolese kobaltproductie de lokale gemeenschap vooral ellende, van landroof tot vervuiling en ernstige gezondheidsklachten In dit slot van een drieluik over de kobaltketen: is maatschappelijk verantwoord kobalt in de maak?

Lees artikel