Door:
Koos de Bruijn

27 maart 2015

Tags

ploumencherentie

Rebke Klokke

OPINIE – ‘Let’s walk the talk together’. Onder die titel presenteerde een groep maatschappelijke organisaties afgelopen maandag in het Haagse New Babylon de eerste Coherentiemonitor aan Minister Ploumen. Namens de initiatief nemende organisaties, Partos, Foundation Max van der Stoel en Woord en Daad, blikken Koos de Bruijn, Mijke Elbers, Eddie Krooneman en Evert-Jan Brouwer terug. En vooruit. Wie dacht dat ‘beleidscoherentie voor ontwikkeling’ iets saais is, heeft het mis. Beleidscoherentie gaat over kleine boeren in Ethiopië die geconfronteerd worden met landroof. Over opkomende ondernemers in Zambia die weggeconcurreerd worden door belastingontwijkende multinationals. Over arme vissers aan de Senegalese kust die de gevolgen van klimaatverandering aan den lijve ondervinden. En over wat wij in Nederland, de EU, maar ook overheden in ontwikkelingslanden hieraan kunnen doen. Daarbij is niet alleen een rol weggelegd voor minister Ploumen, maar juist ook voor bijvoorbeeld Minister Kamp en Staatssecretarissen Wiebes, Mansveld en Dijksma. Als initiatiefnemers kijken we terug op een mooie bijeenkomst. Afgelopen maandag kwamen een kleine 150 mensen af op de presentatie van de eerste Coherentie-monitor. Maatschappelijke organisaties, ministeries, onderzoeksinstellingen, bedrijfsleven, studenten, ze waren er allemaal. De Volkskrant en Trouw wijdden er stevige artikelen aan. Op Radio 1 werd Partos-directeur Bart Romijn geïnterviewd. En op Twitter waren we met hashtag #bco15 trending topic! Dank dus aan iedereen die aan de Coherentiemonitor en de conferentie een bijdrage heeft geleverd! Ploumen: ‘do no harm’ is niet genoeg Nee, ze had van andere dingen wakker gelegen, niet van dit rapport, bekende Minister Ploumen. Toch kwam ze met een inhoudelijke reactie op de Coherentiemonitor 2015. De gedroomde ‘koningin van de coherentie’ stelde dat 2015 ‘hét jaar voor de mondiale beleidscoherentie kan worden’. Immers, er komt een nieuwe agenda met Sustainable Development Goals, er wordt onderhandeld over een nieuw klimaatakkoord dat in december in Parijs rond moet komen, en er wordt gewerkt aan nieuwe financieringsafspraken. De Minister neemt vol ambitie deel aan processen en gáát voor een goede uitkomst. ‘We mogen nu echt niet achterover gaan leunen, anders dwarrelt het weg.’ In reactie op de Coherentiemonitor gaf de Minister aan bereid te zijn om jaarlijks een coherentierapportage aan de Kamer te sturen. Ze wil graag transparanter zijn over wat ze aan beleidscoherentie doet. Dat biedt de parlementariërs een prachtig aanknopingspunt voor een scherp debat. Het stelt hen beter in staat om het kabinet beter te controleren: in hoeverre nemen we op alle beleidsterreinen de belangen van ontwikkelingslanden serieus? Van Ojik: strategische agenda nodig Bram van Ojik (Groen Links), Agnes Mulder (CDA) en Roelof van Laar (PvdA) zorgden voor een levendig politiek panel. Hun reactie op de monitor was overwegend positief, maar ze gaven tegelijk de maatschappelijke organisaties huiswerk mee: breng nóg scherper onder woorden waar het kabinet strategische keuzes moet maken. Van Ojik betoogde dat beleidscoherentie vaak juist aan het licht brengt dat belangen niet altijd in elkaars verlengde liggen, maar ook scherp kunnen botsen. Dan is er geen win-win situatie, maar moet je met politieke moed keuzes durven maken: ‘Pak je het fenomeen van belastingontwijking aan, dan sla je een gat in de Amsterdamse Zuid-as’. Hij daagde maatschappelijke organisaties uit het debat te politiseren. Alleen als je het politiek weet te maken, kun je de stap zetten naar een strategische aanpak van beleidsincoherenties, aldus Van Ojik.. Op naar ‘the next level’! Voor Partos, FMS en Woord en Daad, maar ook voor alle organisaties die aan de Coherentiemonitor hebben bijgedragen, is het rapport geen eindpunt, maar een tussenstation. Hoe willen we verder?

  • ‘Beleidscoherentie voor ontwikkeling’ is geen doel op zich. Het is een perspectief, een bril waardoor je naar beleid kijkt. De coherentiebril brengt haarscherp in beeld hoe belangen op verschillende beleidsterreinen met elkaar in harmonie kunnen zijn, en waar ze langs elkaar heen lopen, of waar ze zelfs botsen. De beleidsaanbevelingen in de Coherentiemonitor scheppen helderheid over de vraag hoe beleid juist wel coherent kan zijn, zodat belangen van ontwikkelingslanden niet langer ondermijnd worden. Ze dagen politici en beleidsmakers uit om vervolgens betere keuzes te maken, waar mensen in ontwikkelingslanden wat aan hebben. Alleen dan kan sprake zijn van duurzame ontwikkeling.
  • We roepen daarom de auteurs van de hoofdstukken op de beleidsaanbevelingen zoveel mogelijk onder de aandacht te brengen bij beleidsmakers en politici, zodat coherent beleid uiteindelijk een stap dichterbij komt op de verschillende dossiers. Maar ook aan de andere deelnemers aan de conferentie en andere geïnteresseerden: de coherentiemonitor is een agenda die we graag samen met jullie uit willen voeren.
  • Daarnaast gaan we de slag maken van analyse en aanbevelingen naar politieke strategie. We zullen met de leden uit de coherentiewerkgroep nog helderder en scherper verwoorden welke politieke keuzes nodig zijn en waar de beslissingsbevoegdheid precies ligt. En vervolgens Kamerleden en kabinet stimuleren die keuzes te maken. Het is hoog tijd om met concrete en gedurfde voorstellen te komen, de boel flink wakker te schudden.  Organisaties die zich hierbij aan willen sluiten: Meld je aan bij Partos via sp@partos.nl.
  • De Coherentiemonitor 2015 verdient serieuze politieke aandacht. Afgelopen maandag gaven drie politieke partijen ‘acte de présence’. Wij zullen aandringen op Kamerbrede aandacht voor de monitor, zodat de regering ook op alle aanbevelingen kan reageren.
  • Bij de presentatie van de Coherentiemonitor 2015 werd zichtbaar dat de verschillende stakeholders behoefte hebben verbreding van de discussie. Ook de non-usual suspects moeten aan tafel. Komende tijd zullen Partos, FMS en Woord en Daad zich daarom sterk maken voor de brede, blijvende dialoog over beleidscoherentie, zoals die ook in het rapport wordt aanbevolen. Niet alleen met de ‘usual suspects’ maar ook met andere departementen en Kamercommissies. Vandaar ook de titel van het rapport: ‘Let’s walk the talk together’.

Mensen centraal En uiteindelijk strijden we allemaal voor hetzelfde doel: mensen in ontwikkelingslanden meer kansen geven. Heel bewust hebben we in de Coherentiemonitor voor elke casus als uitgangspunt genomen: Wat betekent het voor Caroline Muchanga in Zambia? Voor Korotoumou Gariko in Burkina Faso en voor Joao Vitor in Brazilië? Voor hén doen we het! Geen theoretische beleidsdiscussies. Ook in de toekomst zullen we helder maken wat mensen van vlees en bloed ver weg merken van beleidskeuzes die bij ons om de hoek gemaakt worden. We hebben een inspirerende conferentie achter de rug. Nu op volle kracht vooruit!

Communities need land rights to gain from investments

Door Siri Lijfering | 26 oktober 2020

Communities being able to participate on an equal basis in land governance is key to food security and inclusive development. How can securing land rights pave the way for responsible investments and what can we learn from experiences with the palm oil industry? To answer these questions we turn to West Africa where two activists are fighting for their communities’ right to land. ‘If we want to move forward, we need to share the wealth that the land brings.’

Lees artikel

How to make smallholder farmers an interesting investment opportunity

Door Hans van de Veen | 22 oktober 2020

Smallholder farmers and small agrifood enterprises are key for sustainable food systems in Africa. They need access to capital, but banks consider it tedious, costly and too much of a risk to invest in them. Initiatives like the IDH Farmfit Fund and crowdfunding platform PlusPlus have been set up to try to break this deadlock. Can these new funds assist smallholder farmers and companies to become a commercially interesting opportunity for financial institutions?

Lees artikel

‘Minister Kaag schuift de verantwoordelijkheid voor de bescherming van mensenrechten door naar Europa’

Door Kelly Groen | 21 oktober 2020

Terwijl landen om ons heen nationale wetgeving optuigen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, laat Nederland het initiatief aan de EU. Zo schuift de minister de oplossing tegen mensenrechtenschendingen door Nederlandse bedrijven op de lange baan, schrijft Kelly Groen van ActionAid.

Lees artikel