Door:
Iris Visser

9 maart 2015

Categorieën

Tags

IMG_6851Ter gelegenheid van het ‘einde’ van het Reframing the Message programma van Wilde Ganzen, werd donderdag 5 maart de conferentie ‘The Way Forward’ georganiseerd. Dat het programma ten einde loopt betekent namelijk niet dat we moeten stoppen met nadenken over de communicatie van ontwikkelingssamenwerking, was de boodschap. Sterker nog, de conferentie moedigt vooral aan om realistische en respectvolle beelden te laten zien. Eerst de openbare bibliotheek van Amsterdam in, vervolgens zeven roltrappen omhoog en nog eens een trap, dwars door het La Place restaurant, zo kwamen de bezoekers terecht in Theater van ’t Woord, waar de conferentie ‘Reframing the Message: The Way Forward’ plaatsvond. Dit deden de meesten niet alleen om te komen luisteren, want het publiek deed actief mee in de discussies. Het doel van het Reframing the Message programma was om ngo’s te ondersteunen om op een realistische en respectvolle manier te communiceren over de structurele oorzaken van armoede. Hierdoor zouden mensen meer kennis hebben en zich meer betrokken voelen tot ontwikkelingssamenwerking. Organisaties Divoké Husy uit Tsjechië, Civil Society in Development (CISU) uit Denemarken en Wilde Ganzen uit Nederland waren initiatiefnemers van het programma. Het onrealistische beeld lijkt te domineren… en dat is gevaarlijk Het beeld van de hongerige Afrikaanse kindjes met dikke buiken overheerst (nog steeds), blijkt uit een filmpje van BrandOutLoud, een Nederlandse non-profit organisatie die passende communicatie-uitingen verzorgt voor stichtingen over de hele wereld. In het filmpje werden willekeurige voorbijgangers in het Vondelpark in Amsterdam de vraag ‘Welk beeld komt als eerste in je op als je aan Afrika denkt?’ gesteld. ‘Hadden we dit kunnen verwachten?’ vraagt Siri Lijfering, moderator van de conferentie en samenstelster van het boekje ‘Reframing the Message’, aan Judith Madigan (directeur van BrandOutLoud). ‘Ja, ik wel dat we dit konden verwachten.’ antwoordt Madigan met enige teleurstelling. ‘Je hoopt dat er in het Vondelpark mensen rondlopen- of fietsen, die hoogopgeleid zijn, het nieuws volgen en daardoor goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen in Afrika.’ Ook in andere Europese landen geeft het filmpje een representatief beeld van waar mensen het eerst aan denken bij het woord ‘Afrika’. Pepa Martínez Peyrats (directeur Lafede.cat): ‘In Italië hoor je vergelijkbare reacties, bijna niemand weet iets over ontwikkelingssamenwerking.’ Volgens Fiona Coyle (programmamanager Dóchas, de Ierse vereniging van ngo’s) is het gevaarlijk dat zoveel mensen een onrealistisch beeld van Afrika hebben. ‘Je liegt wanneer je belooft dat je 5€ naar een bepaald kindje gaat. Willen wij de helden zijn die mensen redden? De ontwikkelingssector gaat het vertrouwen verliezen. De vraag is niet of, maar wanneer.’ Maar hoe sleept de fondsenwerver dan het geld binnen? Een fondsenwerver uit de zaal laat weten dat het moeilijk is om reframing toe te passen in de communicatie: ‘Het meest zielige verhaal levert het meeste geld op. Een andere manier van communiceren brengt het risico met zich mee dat we minder geld binnenhalen.’ Een PhD-onderzoeker op de eerste rij die onderzoek doet naar dit onderwerp vult aan: ‘De emotionele reactie is het grootste bij een slachtofferverhaal. Het zorgt ervoor dat je medelijden krijgt en geeft je het gevoel dat je iets aan die situatie kunt veranderen. Daardoor ben je ook eerder bereid om te doneren.’ Madigan vindt dat ngo’s rekening moeten houden met minder inkomsten als gevolg van andere, ‘gereframede’, communicatie-uitingen. ´Er moet op de één of andere manier een balans worden gevonden.’ Op de korte termijn levert dit wellicht minder op, maar op de langere termijn zullen mensen blijven geloven in ontwikkelingssamenwerking, denkt zij. Reframe de rol van de boodschapper Hoe zorgen we ervoor dat ontwikkelingssamenwerking interessant wordt voor het grote publiek zonder met overdreven en stereotyperende beelden te komen? De conferentiebezoekers hebben wel een aantal suggesties: ‘zorg voor persoonlijk contact en richt je op een bepaalde doelgroep’, ‘vertel openlijk over wat je doet’ en ‘zorg dat mensen zich verantwoordelijk voelen door bewustwording te creëren’ Ook pleit iemand ervoor om de positieve kant van ontwikkelingssamenwerking onder de aandacht te brengen. Het uitgesproken voorbeeld hiervan is de Worlds Best News. ‘Extreme armoede is wereldwijd gehalveerd en dat mag best gezegd worden’, aldus Sophie Schousboe Laursen (projectmanager CISU). ‘Worlds Best News is niet alleen maar positief, de berichtgeving laat daarnaast graag de uitdagingen zien waar we nog steeds voor staan.’ Wederom wordt het belang van het zoeken naar een balans benadrukt. Voor de media is dus ook een belangrijke rol weggelegd. Peyrats wijst op een artikel van The Guardian. ‘In het artikel staat dat de wil om ngo´s in de media te bekritiseren groeit, volgens het rapport Aid Industry – What Journalists Really Think. Toch is de relatie tussen journalisten en ngo’s als een soort symbiose: beide hebben elkaar nodig om iets te betekenen in ontwikkelingslanden. Enerzijds willen journalisten toegang tot verhalen en anderzijds willen ngo’s dat er aandacht wordt besteed aan de problemen, zodat hun werk gepromoot wordt. ‘Het is daarom van belang dat ngo’s beter begrijpen hoe journalisten denken en de rol die ze spelen’, vervolgt Peyrats. ‘Wanneer ze dan bekritiseerd worden, zijn ze beter in staat om die kritiek te beantwoorden.’ Wat zou jezelf willen veranderen? Het ontbreekt het publiek niet aan ideeën over wat er gedaan zou moeten worden om op een realistische manier te communiceren over ontwikkelingssamenwerking. Volgens de één moeten we stoppen met framen, de ander voegt daaraan toe dat we moeten stoppen het woord ‘Afrika’ te gebruiken; generaliseren is immers niet de manier om onderscheid te maken tussen de meer en minder ontwikkelde landen. Verder zouden ngo’s bescheiden moeten zijn en is iemand anders van mening dat we moeten zorgen voor meer diversiteit binnen de ngo’s. ‘Er zijn genoeg Afrikanen die hier in Nederland wonen!’ Klaas van Mill (directeur Wilde Ganzen) vindt zichzelf dan ook niet de meest geschikte persoon om een slotspeech te geven: ‘Ik ben wit, niet ‘geframed’ en Wilde Ganzen had in 2012 zelfs een campagne die totaal niet reframing was.’ Inmiddels is er al veel meer bewustwording rondom beeldvorming gecreëerd en hoopt Van Mill dat deze trend wordt voortgezet. ‘Realistische communicatie is essentieel in de strijd tegen ontwikkelingsmoeheid.’   Geïnteresseerd in de discussie over de beeldvorming rond ontwikkelingssamenwerking? Bestel hier het boekje ‘Reframing the Message’

Blog: Gezondheidszorg voor iedereen of alleen de happy few?

Door Remco van der Veen | 12 december 2018

Vandaag is het Universal Health Coverage Day. Ministers van Financiën zien gezondheidszorg helaas vaak slechts als een uitgavenpost en geven prioriteit aan productieve investeringen in landbouw en infrastructuur. Dat moet anders, schrijft Remco van der Veen, director International Offices bij Cordaid.

Lees artikel

‘De oudere generatie heeft kennis, de jongere generatie heeft de energie en de toekomst.’

Door Lys-Anne Sirks | 11 december 2018

In haar beleidsnota ‘Investeren in perspectief’ zet minister Kaag sterk in op jongeren, maar wat vinden die zelf eigenlijk van de nota en de rol die hen daarin wordt opgelegd? Volgens Francis Arinaitwe, een jonge ondernemer uit Kenia,  is het vooral cruciaal om ‘jongeren zeggenschap te geven over hun eigen toekomst’.  

Lees artikel

Bossen: onze krachtigste high-tech klimaatoplossing

Door Han de Groot | 03 december 2018

Als we over klimaat oplossingen praten, gaat het gesprek bijna altijd over de vermindering van fossiele brandstoffen. Maar volgens Han de Groot, CEO van de Rainforest Alliance, is dat maar een deel van de oplossing en zou het veel meer over bossen moeten gaan: de meest krachtige en efficiënte CO2 opnemende technologie die het wereld ooit heeft gezien.

Lees artikel