Door:
Evert-Jan Brouwer

6 mei 2013

Categorieën

Tags

EJB‘Er komt geen MFS-III’, zo heeft minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking laten weten. Hoe straks verder? Columnist Evert Jan Brouwer heeft vijf suggesties. In de jaren vijftig hadden ze zo’n 700.000 leden gezamenlijk, nu nog zo’n 313.000. Toen ze begin jaren zeventig voor het eerst subsidie kregen, was dat samen zo’n €180.000, nu ruim €15 miljoen. Steeds minder leden, steeds meer subsidie, is de trend. Dat recht op subsidie is vastgelegd in een wet die ze zelf kunnen aanpassen. We hebben het hier over onze geachte politieke partijen. Van hen vindt een meerderheid dat ontwikkelingsorganisaties minder subsidieafhankelijk moeten worden. Dat ze meer moeten laten zien dat ze burgers vertegenwoordigen. Wel is het frappant dat de discussie over subsidies vooral aangezwengeld wordt door organisaties die enigszins vergelijkbare uitdagingen hebben: hoe kunnen we de band met de achterban versterken? Is een ledenpartij nog wel iets van deze tijd? Moeten we ons meer op één issue profileren? Is permanente campagne de manier om de band met de kiezer vast te houden? Of gaat het om het verbaal vermogen en het voorkomen van de leider, het gezicht van de organisatie? Een beetje boter op het hoofd hebben de politieke partijen wel. Maar nu terug naar onze eigen ontwikkelingsorganisaties. Grillig Op Oudejaarsdag 2015, de dag waarop de Millenniumdoelen gehaald moeten zijn, loopt de zogeheten MFS-2 subsidie af. Een subsidie waarmee een twintigtal NGO-samenwerkingsverbanden een groter of kleiner deel van hun ontwikkelingsprojecten financieren. De financiële managers van de organisaties hebben het beruchte zinnetje van Minister Ploumen goed in hun oren geknoopt: ‘Er komt geen MFS-3’. Wat wel aan subsidies beschikbaar komt, is nog niet helemaal bekend. In ieder geval zal het totaal aan subsidies vanaf 2016 lager zijn dan op dit moment. De overheid is in crisistijd een grillige broodheer. Elk nieuw financieel akkoord dat Den Haag in deze tijden sluit, is in boter geschreven. Elke organisatie die nu subsidie ontvangt, moet dus op zijn minst een scenario hebben hoe zij verlies aan subsidie compenseert door een groei aan andere inkomsten. Natuurlijk is ook een scenario denkbaar dat de organisatie het verlies neemt, besluit de programma’s af te slanken en vooral met eigen of andere middelen verder te gaan. Ondertussen klinkt in de reacties van sommige ontwikkelingsorganisaties op de bezuinigingsplannen de vrees door: ‘Wat blijft er straks van ons goede werk over?’ In plaats van ‘Wat zijn wij van plan de komende jaren? En willen we gebruik maken van eventuele subsidies als aanvulling om onze doelen te realiseren?’ Ik dacht dat het Cordaid was, die na ommekomst van Ploumens beleidsdocument Wat de wereld verdient, zelfbewust liet weten dat zij de overheid niet meer ziet als één van de primaire inkomstenbronnen. Zelfbewust Op 23 mei zal de Kamer met de Minister debatteren over de bezuinigingen. In de aanloop daar naartoe wil ik met enkele suggesties bijdragen aan de onderlinge discussie over subsidies en overheidsafhankelijkheid. 1. Wees zelfbewust. Weet waar je als organisatie voor staat. Als ze mij ’s nachts wakker maken en vragen waar Woord en Daad voor staat, zeg ik: ‘Woord en Daad is een christelijke ontwikkelingsorganisatie die wereldwijd mensen verbindt in de strijd tegen armoede. We zetten ons in voor onderwijs, beroepsonderwijs en bedrijfsontwikkeling in ontwikkelingslanden.’ Dat is de elevator pitch waar ik mijn handtekening voor zet. Ik heb die laatst ontwikkeld tijdens een mediatraining. Ik ben de WRR niet voor alles dankbaar, maar wel voor hun kritische noot richting ngo’s als organisaties die met teveel dingen bezig zijn  en daardoor nergens echt sterk in zijn. Als je met teveel bezig bent, wordt het lastig daarover te communiceren. Dat leidt tot onzekerheid als je het moeilijk krijgt of onder kritiek komt. 2. Stel er een eer in om een sterke, vitale achterban op te bouwen. Zeg niet te gauw dat je werk te ingewikkeld is om aan gemiddelde Nederlanders uit te leggen. Natuurlijk is het een kluif om in crisistijd je achterban te versterken en uit te breiden. Dat je elkaar daarbij tegenkomt, is onontkoombaar. Politieke partijen en bedrijven zitten in hetzelfde schuitje. Wie goed werk doet en dat ook goed uitlegt, krijgt daar uiteindelijk burgers in mee, ook al zijn het niet altijd zoveel als gehoopt. 3. Wees duidelijk over je strategische verhouding tot de overheid. Wil je een kritische rol richting de overheid spelen, doe dat met eigen middelen. Ik herinner me goed dat Woord en Daad ooit een EU-subsidie kreeg om een campagne te voeren die de EU opriep zich krachtiger in te zetten tegen AIDS in Afrika. Achteraf moesten we ons richting diezelfde EU verantwoorden of zij naar onze campagneboodschap geluisterd hadden én of wij hun  geld daarvoor goed besteed hadden. Ik had er geen goed gevoel bij. 4. Klaag niet teveel over het beleid van Buitenlandse Zaken richting ontwikkelingsorganisaties. Nederland is op dit moment van de OESO landen nog de absolute en relatieve topper als het gaat om financiering aan en via ngo’s. Het ministerie heeft de organisaties tot op heden gematst met een relatief lage eis voor eigen bijdrage: waar de drempeleis in Nederland slechts 25% is, vraagt de Britse regering 60% en de Franse 65%.  Als zelfs een groot bondgenoot van ontwikkelingssamenwerking, SGP-Kamerlid Kees van der Staaij, ontwikkelingsorganisaties prikkelt hun maatschappelijke worteling te versterken, wordt het tijd om na te denken. En hij heeft recht van spreken, want de SGP heeft relatief veel leden. 5. Wil je de Kamer zover krijgen dat ze de ‘bezuinigingen op het maatschappelijk middenveld’ verzacht, pleit dan vooral voor directe toegang tot Nederlandse financiering voor ngo’s in ontwikkelingslanden. Zij zijn uiteindelijk degenen die financiële ondersteuning nodig hebben. Oud-minister Koenders brak hier in zijn nota Samenwerken, maatwerk, meerwaarde al een lans voor, maar gaf er nooit de uitwerking aan die het idee verdiende. Naarmate Zuidelijke ngo’s politieker werk doen, wordt ondersteuning, via onze eigen organisaties of direct door de Nederlandse overheid, lastiger – de geschiedenis van steun aan oppositiegroepen, vredesgemeenschappen en protestbewegingen is niet alleen maar positief. Maar als we het eens kunnen worden over de principiële route, komen we vast ook een heel eind bij het nemen van de praktische hobbels onderweg.  

Dangote wants to increase Nigeria’s self-reliance on food

Door Emmanuel Ndadozie | 30 november 2020

Nigeria relies largely on imported food to feed its population. Some years ago, the Nigerian multinational Dangote decided to change this situation. It started by purchasing six rice mills that will become operational in the next 18 months. Dangote Rice has started restructuring the rice farming sector tells Robert Coleman, Agricultural Director of Dangote’s rice business in Nigeria. ‘I believe agriculture is the future of Africa.’

Lees artikel

Minister Wiebes: woordvoerder van Shell of Nederlands Minister voor Economische Zaken en Klimaat?

Door Jurrian Veldhuizen | 25 november 2020

Inmiddels twee maanden geleden stelde Lammert van Raan van de Partij voor de Dieren 25 zeer kritische Kamervragen aan Minister Hoekstra van Financiën en Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat over de twijfelachtige klimaatplannen van olie- en gasbedrijven. Minister Wiebes had lang de tijd nodig om antwoord te geven. Toen het uiteindelijk kwam, bleek de minister een uitstekende woordvoerder voor Shell en een kampioen in het ontwijken van vragen en daarmee verantwoordelijkheden, schrijft Jurrian Veldhuizen namens Building Change.

Lees artikel
UN Food Systems Summit 2021

Wie niet aan tafel mee mag praten, staat op het menu

Door Vice Versa | 24 november 2020

Oxfam Novib, Hivos, Both Ends en de AgriProFocus Food Security Policy Coalition pleiten voor duurzame en inclusieve voedselsystemen op de VN- wereldtop komend jaar. Tijdens de conferentie ‘Bold Actions for Food as a Source for Good’, op 23 en 24 November georganiseerd door de Wageningen Universiteit, het World Economic Forum en anderen, kan Minister Kaag aandringen op een ambitieuze Summit die harde afspraken maakt over de toekomst van ons voedsel.

Lees artikel