Door:
Lotte van Elp

20 januari 2011

Categorieën

Tags

Lotte van Elp, programmamedewerker van Cordaid in het team Afghanistan, gaat vanaf vandaag weblogs schrijven voor de site van Vice Versa.  Afgelopen weekend vertrok ze op dienstreis naar het land. Als buitenstaander kost het ontzettend veel energie om te begrijpen wat er gebeurd (is) in Afghanistan. Elk conflict heeft een historische lading en vindt een plek in een spinnenweb van weer andere conflicten.’ Het ‘fasten-your-seatbelts’ lichtje blijft branden. Het voelt alsof de piloot aan het slalommen is tussen de torenhoge bergen. Door de besneeuwde reuzen heen schijnt een felrode zon die net opkomt. Het zou er sprookjesachtig uit kunnen zien. Alsof we over Mallorca zouden vliegen. In het Afghaanse sprookje zit een happily ever after er voorlopig nog niet in. De felle zon heeft nu iets bedreigends. De scherpe stralen piepen overal tussendoor, er is geen ontkomen aan. Door de sneeuw lijkt het vanaf duizenden meters hoogte onbegaanbaar gebied. Het dikke witte pak wist alle paden en wegen. Waar te beginnen met schoonvegen? Hoe de weg terug te vinden? De weg kwijt in eigen land Afgelopen zomer vroeg ik aan veel Afghanen waar die weg terug naartoe leidt. Wie zijn er nodig om het pad te verkennen? Wie gaat voorop? En wat is er nodig om die weg te bouwen? Alleen de oudere mensen weten het zich nog te herinneren. Drie decennia geleden was het leven goed in Afghanistan, vertelden veel mensen me. Toeristen kwamen omde beroemde Boeddha-beelden in Bamyan te bewonderen. Je kon gaan en staan waar je wilde. De beelden zijn nu vernield. En zelfs een autoritje van een uur maken mensen die het even kunnen betalen liever met het vliegtuig. Onbegaanbaar gebied. De weg kwijt in je eigen land. ‘Afghanistan will be filled with blood in 2011’, vertelde een Afghaanse collega me gisteren. Als buitenstaander kost het ontzettend veel energie om te begrijpen wat er gebeurd (is) in Afghanistan. Elk conflict heeft een historische lading en vindt een plek in een spinnenweb van weer andere conflicten. Conflicten gaan vaak over sociale relaties, over identiteit. Dat zijn dingen die je niet zo even aan iemand uitlegt. Denk eens aan de laatste ruzie die je zelf met iemand had. Ging die echt over die stapel afwas? Of waren gevoelens als ik-kan-echt-niet-meer-en-ik-heb-ook-al-de-vuilnis-buiten-gezet de eigenlijke oorzaak? Dat is een stuk ingewikkelder. De ingewikkeldheid van een jarenlangdurend conflict tussen ontelbaar veel actoren: daar is nauwelijks een voorstelling van te maken. Een lopende encyclopedie Afgelopen zomer heb ik ademloos geluisterd naar de verhalen van Anwar, een medewerker van onze partnerorganisatie NPO/RRAA. Hij is rond de zestig jaar oud, en is een lopende encyclopedie over zijn provincie Balkh. Achter elk kogelgat weet hij het verhaal. Bij elk pad vertelt hij welke krijgers het ooit gekruist hebben. Voor NPO/RRAA leidt hij de projecten die downstream, onderaan de irrigatiekanalen, plaatsvinden. Hier praat hij met boeren over graan, zaden, vee en het schoonmaken van irrigatiekanalen. Dat klinkt heel technisch. Maar in werkelijkheid is hij de sociale spil van het project. Hij brengt boeren bij elkaar. Leidt discussies. Onderhoudt het contact met de lokale overheden. De ingewikkeldheid van het waterconflict is hem volledig eigen. Vanuit een soort intuïtie weet hij wie er met elkaar om een tafel kunnen zitten. Hij voelt aan welke positie zijn gesprekspartner zal innemen, en weet hier feilloos op in te spelen. Een langdurig proces In mijn tweede bezoek aan Afghanistan zal ik niet proberen nog meer van het waterconflict te begrijpen. Dat hoeft ook niet, die kennis ligt bij NPO/RRAA. Ik ga proberen op te schrijven hoe Anwar doet wat hij doet. Een poging dat ongrijpbare gevoel van ‘intuïtie’ in kaart te brengen. Dit begrip zal uiteindelijk donoren helpen processen als deze beter te ondersteunen. De lijst met uitkomst-indicatoren gericht op de korte termijn moet kleiner. Onze hulp kan capaciteiten opbouwen van partners waar nodig. Maar zullen vooral ruimte en vertrouwen moeten bieden voor mensen als Anwar die aan een langdurig en complex proces durven te beginnen.

De schaduwzijde van de lokalisatie-agenda: ‘stropen’ van lokaal personeel

Door Dirk Jan Koch | 13 juli 2020

In deze column-serie licht Dirk-Jan Koch eens per twee maanden een onderwerp uit waar hij mee bezig is in het kader van zijn onderzoeksproject ‘ongeplande effecten van internationale samenwerking’. Deze keer: wat als ngo’s ook hun personeelsbeleid ‘lokaliseren’? ‘Voor de individuele medewerker is het top, maar het vertrek van de beste stafleden naar internationale clubs kan lokale organisaties verzwakken.’

Lees artikel

Zomernummer Vice Versa is uit

Door Marc Broere | 09 juli 2020

Het extra dikke zomernummer van Vice Versa is uit en staat weer boordevol interviews, reportages, achtergrondverhalen, beeldverhalen, essays en columns. Een overzicht van de artikelen.

Lees artikel

De erfenis van vier bevlogen vrouwelijke ministers

Door Paul Hoebink | 07 juli 2020

Vier vrouwelijke ministers van Ontwikkelingssamenwerking sloegen eind vorige eeuw de handen ineen met de ‘Utstein-4’. De Nederlandse Eveline Herfkens was een van hen. Wat hebben zij samen bereikt? Herfkens’ long time partner in life and work poogt in zijn nieuwste boek de balans op te maken, maar raakt verstrikt in de feiten.

Lees artikel