Nu de Migranten Alliantie naar overheidsfinanciering kan fluiten moet er gezocht worden naar alternatieven om het hoofd boven water te houden. Tijdens een debat georganiseerd door Stichting Oikos discussiëren vertegenwoordigers van migrantenorganisaties over MFS-II, Nederlandse ontwikkelingssamenwerking en de toekomst van hun organisaties. ‘Wij-zij denken’ en slachtoffergedrag domineerden: ‘Het gaat erom erbij te horen maar wij worden altijd buitengesloten.’ ‘De MFS-II uitslag sloeg in als een bom’, zegt Sam Pormes (voorzitter TitanE en oud-politicus voor Groen-Links). ‘In de beleidsnotitie van Koenders in 2008 werd vermeld dat migranten een belangrijke positie innemen, maar blijkbaar is financiering een brug te ver.’ Al is de eerste teleurstelling en woede van de afwijzing wat gezakt de afgelopen weken, ongeloof is er nog steeds. Harde werken niet beloond ‘De emancipatiemarathon is succesvol geweest, we kunnen de autochtoon bijna perfect kopiëren en we weten precies wat ze graag willen horen. En nóg lukt het ons niet’, betoogt Pormes met een cynische ondertoon. ‘We hebben onszelf de afgelopen jaren inhoudelijk en organisatorisch op de kaart gezet en er is gebleken dat remittances (geldtransacties naar ontwikkelingslanden) stabieler zijn dan de investeringen van bedrijven in ontwikkelingslanden.’  Ook panellid Radj Bhondoe (directeur Seva Network Foundation) uitte zijn boosheid, al voegde zijn bijdrage weinig toe aan het interview met Vice Versa twee weken geleden (link). Pormes richt zijn pijlen verder op de Nederlandse ontwikkelingssector. Hij vraagt zich af waarom er zo weinig ruimte is om de belangrijke positie van migrantenorganisaties te erkennen. ‘Het Nederlands beleid is gebaseerd op uitsluitings- in plaats van insluitingscriteria en er worden steeds meer verantwoordelijkheden weggehaald bij het maatschappelijk middenveld. Wij zijn, wederom, buiten de boot gevallen.’ Iemand uit de zaal zoekt naar een creatieve verklaring: ‘Misschien zijn we teveel ingeburgerd, hebben we de emancipatiemarathon te hard gerend. Nu zijn we gedwongen te werken in een keurslijf en dit gaat ten koste van onze creativiteit.’ Financiering niet nodig? ‘We zitten hier met ambivalente gevoelens, boos maar hoopvol’, opent Ineke Bakker (Directeur Stichting Oikos) de deur naar een positieve blik op de toekomst. Panellid Herman Kotte (directeur Linkis: Laagdrempelige Initiatieven en Kenniscentrum voor Internationale Samenwerking) stelt dat het WRR Rapport ‘Minder pretentie, meer ambitie’ veel praktische handvatten biedt. Hij vindt dat migrantenorganisaties uit moeten gaan van hun eigen kracht, ze kunnen opereren zonder financiering van de overheid. Daarnaast zou een kenniscentrum over migranten en ontwikkeling een grote vooruitgang zijn. ‘Het is een uitdaging om hiermee aan de slag te gaan’, zegt Kotte. De ambivalentie van samenwerking Om de migrantenorganisaties op de been te houden pleit Pormes onder andere voor een goede samenwerking tussen grote NGO’s, diasporagroepen en migrantenorganisaties. Over de mate van samenwerking en verzelfstandiging zijn de meningen verdeeld. Zeki Sheku (Directeur Stichting Mondiale Samenleving) staat aan Pormes’ zijde. Uit de zaal roept iemand dat migranten zichzelf juist verder isoleren als ze teveel samenklonteren en bijvoorbeeld een apart kenniscentrum opzetten. Bhondoe beargumenteert dat migrantenorganisaties juist speciale aandacht nodig hebben: ‘Hier moet ruimte voor komen, ook in het overheidsbudget.’ Richting vernieuwing ‘Maar hoé moet de samenwerking tussen organisaties in de landen van herkomst plaatsvinden?’ Verschillende vragen uit de zaal, gesteld door Soedanese, Burundese en Molukse vertegenwoordigers van migratie- en diasporaorganisaties, ontlokken Joep Van Zijl (medewerker bij Cordaid) tot het geven van praktische voorbeelden en tips. ‘Ons werk in Soedan kan niet uitgevoerd worden zonder de hulp van migranten- en diasporaorganisaties. Betrek ons bij jullie werk, ga het debat met ons aan en laten we kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen.’ Pormes ziet vooral een rol weggelegd voor migranten bij de monitoring en evaluatie van projecten: ‘Wij kennen de cultuur van ons land, waarom kunnen grotere organisaties dit niet aan ons overlaten?’ Na een pessimistisch begin lijkt er toch ruimte te zijn voor een positievere blik, alternatieve financieringsmogelijkheden en innovatieve ideeën. Bakker benadrukt het doorzettingsvermogen waar migranten hun hele leven op bouwen. ‘Als het niet door de voordeur kan, dan maar door de achterdeur, en anders door een zolderraam. Hoe dan ook, we komen er wel.’

Je hebt een veilige omgeving nodig om te veranderen

Door Marc Broere | 23 juni 2019

Wat houdt dat nu precies in: meer zeggenschap van het Zuiden in de internationale ontwikkelingsagenda? Flexibel en vrij besteedbaar geld voor zuidelijke organisaties, maar vooral ook: aandacht voor machtsstructuren. ‘Dit gaat niet alleen over geld, maar vooral over mensen in staat stellen te doen wat voor hun op dat moment belangrijk is. Dat is eigenaarschap!’

Lees artikel

Tip 1 aan Kaag: ‘Laat noordelijke organisaties verplicht samenwerken met zuidelijke partners’

Door Lizan Nijkrake | 20 juni 2019

Minister Kaag werkt hard aan een nieuw subsidiekader voor het maatschappelijk middenveld. Ze wil meer eigenaarschap geven aan zuidelijke ngo’s om hen meer legitimiteit te geven, en ziet daarbij een andere rol voor Nederlandse organisaties. Vice Versa vroeg vier zuidelijke organisaties hoe zij dit zien. Wat is hun gouden tip voor onze minister? Met vandaag Hajer Sharief, medeoprichter van Together We Build It, een ngo die werkt aan jongeren-en vrouwenparticipatie in Libië’s vredesproces.

Lees artikel

‘Het gedrag van ontwikkelingsorganisaties lijkt op het orkest van de Titanic: doorspelen en doen alsof er niets aan de hand is’

Door Fons van der Velden | 18 juni 2019

De macht van het geld en van connecties spelen in particuliere ontwikkelingssamenwerking helaas nog steeds een doorslaggevende rol, betoogt Fons van der Velden. Dat belemmert een écht gelijkwaardige relatie met zuidelijke partners, terwijl juist daarin de sleutel tot legitimiteit en succes schuilt.

Lees artikel