Door: Ayaan Abukar
3 februari 2017

Tags

Gisteren werd de nieuwste Vice Versa aan minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking overhandigd. Met de 72 pagina’s tellende special, vestigt Vice Versa de aandacht op het belang van landrechten – en daarmee ook op de levens van mensen die van dat land afhankelijk zijn voor voedsel, inkomsten en huisvesting.

 

De overhandiging vond plaats tijdens de Landdialoog in Den Haag, waar ngo’s, academici, het bedrijfsleven en overheid samenkwamen om concrete afspraken voor de toekomst te maken.

 

Tijdens de overhandiging werd Irak als een van de highlights van de special uitgelicht. Een Irakese ambtenaar wist daar, vlak voordat ISIS Sinjar kwam innemen, het lokale kadaster mee te grissen. Nu de vluchtelingen mondjesmaat terugkeren, vormen de twee grote, groene boeken met handgeschreven namen een belangrijk naslagwerk dat conflict kan voorkomen. Ook in postconflict Colombia zijn landrechten een hot topic, nu de ontheemden terugkeren na de vredesovereenkomst tussen de FARC en de regering – al zal het volgens de lokale Colombianen ‘twee eeuwen’ gaan duren met de huidige capaciteit om alle percelen te registeren. En zolang die niet formeel geregistreerd zijn, ligt landconflict voortdurend op de loer.

 

Daarnaast werd gisteren het belang van relaties met de gemeenschap onderstreept. Een verhaal uit Mozambique beschrijft een wegblokkade die gefrustreerde jonge werknemers opwierpen als protest tegen een bedrijf dat salarissen te laat uitbetaalde. Zonder goede consensus met de gemeenschap kom je dus als bedrijf letterlijk en figuurlijk niet vooruit.

 

De special laat onder meer in Indonesië, Oeganda en Mozambique de complexiteit van grootschalige landinvesteringen zien: die aan de ene kant vaak samen gaan met kenmerken van landroof, maar die volgens velen ook de potentie hebben gemeenschappen uit de armoede te halen – mits er aan voorwaarden wordt voldaan. De belangrijke rol van de staat en van regels worden meerdere keren onderstreept, onder meer in het redactioneel waar de socioloog Karl Polyani wordt aangehaald. ‘De markt toestaan als enige te beslissen over hoe land wordt gebruikt, zal resulteren in de vernietiging van de maatschappij’, aldus zijn voorspellende woorden van zeventig jaar geleden.

 

Een reportage uit Mongolië laat zien hoe het land worstelt met privé-bezit van land, en aan een keukentafel in Twente komen we erachter hoe landjepik in de polder werpt. Een kritische blik wordt geworpen op de Nederlandse beleidscoherentie op het gebied van hulp en handel. Tevens worden Nederlandse initiatieven wereldwijd op het gebied van landrechten uitgelicht, zoals de steun aan Mozambique voor een ambitieus plan om vijf miljoen individuele gebruikersrechten te registreren.

 

De special portretteert verschillende onderzoekers, waaronder Femke van Noorloos van LANDac. Zij doet bij de Universiteit Utrecht onderzoek over nieuwe steden in aanbouw in onder meer Ethiopië, Kenia en Nigeria. Modellen uit Dubai wil men al te graag kopieren, maar vaak wordt vergeten dat de lokale landrechtensituatie uitermate complex zijn.

 

We blijven nog even in de stad met een verhaal over Beira, de tweede grote stad van Mozambique, waar bewoners vanwege de vele overstromingen hun voeten niet droog houden. Hollandse bedrijven hebben er grootste plannen, maar ook voor stadsontwikkeling moeten mensen wijken – en dat heeft niet altijd gunstige gevolgen. Hoe zorg je ervoor dat de stad van de toekomst er ook is voor de allerarmsten?

 

Als laatste breekt Annelies Zoomers, hoogleraar Internationale Ontwikkeling aan de Universiteit Utrecht en voorzitter van LANDac een lans voor duurzaam ontwikkelingsdoel nummer één: laat niemand achter. Want er bestaat ook zoiets als het recht om te blijven: op het land waar je voorouders hebben gewoond, en waar zelfs de rivieren en stenen van spirituele en symbolische aard kunnen zijn.

 

De special kwam tot stand met medewerking en financiering van LANDac.

De special zal volgende week bij de abonnees op de deurmat vallen. Nog geen abonnement? Geef je dan snel op en ontvang deze unieke special nog net op tijd!

Vice Versa

Vice Versa weet wat er speelt en houdt de lezers op de hoogte van de laatste ontwikkelingen, inzichten en analyses op het gebied van mondiale samenwerking. Dat doen we met onafhankelijke journalistieke berichtgeving, verdiepende achtergronden en door een podium te bieden aan prikkelende opinies.

‘Leren van evalueren’: de hoogtepunten

Door Ayaan Abukar | 16 oktober 2017

Stellen impactevaluaties de juiste vragen? Tijdens de bijeenkomst ‘Leren van Evalueren’ stond deze vraag centraal. Een van de (vele) conclusies: evalueren kan creatiever – het is immers niet alleen een kunde, maar ook een kunst. Een verslag.

Lees artikel

Vrijdagmiddagborrel: Minister voor Migratiebeperking

Door Marc Broere | 13 oktober 2017

Afgaande op de tekst van het Regeerakkoord, zou er op het visitekaartje van de opvolger van Lilianne Ploumen maar één functieomschrijving kunnen staan, schrijft Marc Broere in zijn column: Minister voor Ontwikkelingssamenwerking en Migratiebeperking.

Lees artikel

De Kolencruise: tegenmacht voor schone én eerlijke energie

Door Marc Broere | 12 oktober 2017

Op vrijdagmiddag 3 november vragen ActionAid, PAX en Vice Versa op een  bijzondere manier aandacht voor schone én eerlijke energie. Tijdens een ‘Kolencruise’ door de Amsterdamse haven laten we zien hoe de stroom die uit ons stopcontact komt niet alleen het klimaat bedreigt, maar ook hoe mens en milieu iedere dag geraakt wordt door de verwoestende kolenmijnbouw in landen als Colombia en Zuid Afrika. Ook gaan we in gesprek over innovatieve acties van burgers tegen kolen en voor duurzame energie.

Lees artikel