Door: Selma Zijlstra
22 juni 2016

Tags

yezidi children 7 copyINTERVIEW – Wat doe je als je om vijf uur ’s ochtends een telefoontje van je Yezidische familie uit Noord-Irak krijgt met de boodschap: ‘We worden uitgemoord?’ Het overkwam de Nederlandse rechtenstudent Pari Ibrahim. In een mum van tijd stampte ze de organisatie Free Yezidi Foundation uit de grond. De organisatie geeft inmiddels succesvol noodhulp, maar het lukt maar moeizaam om fondsen te krijgen vanwege het beperkte track record. Haar oplossing? Start een innovatiefonds voor nieuwkomers binnen de noodhulp.

Pari Ibrahim heeft het druk. Als ze aanschuift bij het debat over noodhulp, vorige week in het Haagse Humanity House, komt ze diezelfde ochtend net terug uit Groot-Brittannië; ze heeft nog nauwelijks haar tas uitgepakt of Spanje en de VS staan alweer op de agenda. Ze spreekt voor de UN Security Council, de House of Lords, wordt geïnterviewd door de BBC, komt op reportage bij Nieuwsuur. En heeft sinds kort een tweede documentaire van Brandpunt achter de rug die rond 3 augustus wordt uitgezonden.

Sinds anderhalf jaar staat haar leven totaal op z’n kop. In augustus 2014 tekende zich rondom de Noord-Irakese stad Sinjar een volledige ramp af. IS-strijders ontvoerden en vermoordden er duizenden mannen en vrouwen, waarna de bevolking massaal de bergen in vluchtte. ‘We werden rond vijf uur ’s ochtends gebeld door familie’, vertelt Ibrahim, die zelf met haar ouders begin jaren ’90 Irak heeft ontvlucht en nu in Amsterdam woont. ‘Ze vertelden dat vrouwen werden meegenomen en mannen vermoord werden.’

Gucci

Vanaf toen besloot ze zich volledig te wijden aan de Yezidi zaak. ‘Ik was een normale rechtenstudent, had een bijbaantje. Maar ik kon niet toekijken terwijl mijn volk aan het lijden was. 19 meisjes uit mijn familie zijn meegenomen als seksslaaf en verkocht. Slechts twee zijn teruggekomen. Meer dan 21 mannen zijn verdwenen, we weten niet of ze in massagraven liggen of meegenomen zijn door IS.’ Ibrahim stopte met haar studie rechten en haar baan en startte de Free Yezidi Foundation. Ze kreeg 300 euro mee van haar ouders om de stichting te starten en daarmee zamelde Ibrahim 1.500 euro in. Een vriend investeerde nog eens 8.000 euro om ervoor te zorgen dat Ibrahim in Amerika en over de hele wereld haar stem kon laten horen.

Onder de indruk van Ibrahims advocacy werk investeerde Gucci (ja, het bekende merk uit Italië) 120.000 dollar. Zo kon de Free Yezidi Foundation uitgroeien. De activiteiten van de organisaties richten zich aan de ene kant op lobby door aandacht te vragen voor het lot van de Yezidi’s bij parlementen en bij de VN. Ibrahim dringt er op aan om niet toe te kijken, maar in te grijpen. ‘Nog steeds houdt ISIS meer dan 3.500 meisjes gevangen. We hebben onlangs gehoord dat er 19 meisjes in een kooi zijn opgesloten en levend verbrand. Dit is nog niet definitief bevestigd, maar het is duidelijk dat die meisjes echt in een hel leven. Tot nu toe heeft de internationale gemeenschap niets gedaan om ze te bevrijden.’

Exploderen

Als tweede poot geeft de organisatie noodhulp voor de 500.000 Yezidi’s die nog steeds in vluchtelingenkampen wonen. Er is onder andere een vrouwencentrum opgericht waar vrouwen worden getraind en ook slachtoffers van verkrachting worden behandeld. ‘Geen post-traumacentrum, want dan weet iedereen dat die vrouwen zijn verkracht en stigmatiseer je deze meisjes en vrouwen en dat willen wij juist voorkomen’, benadrukt Ibrahim. Ook zijn er centra voor kinderen. ‘Daar komen ook kinderen die als kindsoldaten zijn gebruikt. Ze hebben geleerd zichzelf te exploderen en hoe ze mensen hun hoofd moeten afsnijden’, aldus Ibrahim.

Voor de traumazorg worden EMDR experts ingevlogen, die Yezidi’s die ook zijn gevlucht trainen om te kunnen behandelen. ‘Door te werken met Yezidi’s wordt er vertrouwen gewekt voor de slachtoffers, en bovendien geeft het kracht aan de medewerkers van de stichting. Zij krijgen op deze manier het gevoel dat zij na deze hel toch nog iets kunnen betekenen voor de Yezidische samenleving. We zijn nu uitgegroeid tot een van de twee belangrijkste organisaties voor de Yezidi.’

Wat onderscheidt jullie van andere noodhulporganisaties?

‘Andere organisaties zoals de VN en het Rode Kruis gaan allemaal weer weg. Terwijl de gemeenschap zichzelf moet herbouwen en de vrouwen zich sterker moeten maken. Wij blijven daar, omdat wij zelf Yezidi’s zijn. Ook hebben we slechts 2,4 % overhead. Het opzetten van die centra zou de VN meer dan een miljoen kosten vanwege de beveiliging, salariskosten, en zo voort. Bovendien accepteert de gemeenschap ons meer dan andere organisaties. We hebben een band doordat we van hetzelfde volk zijn. Ze kennen mijn familie. Ze zijn veel opener en ze hebben het gevoel dat ze wat waard zijn.’

Ze pauzeert even en zegt dan: ‘Helaas begrijpt Buitenlandse Zaken dat niet, want we kunnen van hun geen fondsen krijgen. Die geven alleen aan organisaties die groot zijn en een keurmerk hebben.’

Dat komt omdat er weinig capaciteit is om allerlei kleine organisaties te controleren.

‘Ik begrijp het wel, en toch ook weer niet als je ziet wat voor grote stappen we hebben gemaakt. Ook Cordaid geeft alleen geld aan organisaties die al een trackrecord hebben van vijf of tien jaar, maar ik heb onlangs vernomen dat ze misschien toch met ons willen kijken naar een mogelijkheid tot samenwerken. Het probleem met een trackrecord van een aantal jaar is dat de situatie voor de Yezidi’s pas sinds twee jaar zo nijpend is. Dus zo krijg je in een nieuwe situatie nooit een kans om jezelf te bewijzen. Ik snap hun terughoudendheid, maar de Yezidi’s hebben nù een organisatie nodig die voor hen opkomt.’

Wat zou er dan moeten gebeuren?

‘Er zou een soort innovatiefonds opgezet kunnen worden voor nieuwkomers in de noodhulp. We hebben geen miljoenen nodig, met 130.000 euro kunnen we al ontzettend veel. Daarmee kunnen we een trackrecord opbouwen. Zo kunnen we laten zien dat we iets kunnen.’

In je werk spreek je je erg uit voor de rechten van de Yezidi’s en je geeft hulp aan alleen Yezidi’s. Een van de principes van noodhulp is echter neutraliteit. Wat zou je doen als er een conflict uitbreekt waardoor ook Irakese moslims of Koerden zou worden geraakt?

‘De Yezidi’s zijn slachtoffer geworden van een genocide. Toen de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog slachtoffer werden van genocide, gingen we toch ook niet van organisaties vragen dat ze ook Duitsers moesten helpen die waren geraakt door Amerikaanse bombardementen? Het gaat hier om een regelrechte aanval op de Yezidische bevolking: zelfs IS heeft in hun eigen tijdschrift verklaart dat het hun doel was om de Yezidi’s aan te vallen als volk. Het is gerechtvaardigd dat de Yezidi’s een eigen organisatie hebben, simpelweg omdat hun situatie zo uniek is en ze het keihard nodig hebben’, zegt ze met felle ogen.

Inmiddels heeft Ibrahim tussen haar drukke agenda door haar afstudeerscriptie weer opgepakt, die – niet geheel verrassend – over gerechtigheid voor de Yezidi’s gaat, namelijk de berechting van teruggekeerde IS-strijders in Nederland. ‘Op dit moment krijgen ze alleen een voorwaardelijke straf omdat hebben gereisd naar Syrië en/of Irak, maar er wordt niet uitgezocht wat ze precies hebben gedaan. Wij proberen te werken aan een project dat het bewijs van de Yezidi’s verzamelt en dat gaan we matchen met individuele IS-strijders. Wat ik later wil worden? Eerst dacht ik altijd dat ik gewoon rechter zou gaan worden op het gebied van strafrecht. Maar ik ben er nu van overtuigd dat ik me in wil blijven zetten voor de Yezidi’s.’

 

 

 

 

 

 

Selma Zijlstra

Selma Zijlstra is redacteur en journalist bij Vice Versa. Ze studeerde Internationale Betrekkingen aan de Rijksuniversiteit Groningen (BA) en haalde haar master in Conflict Studies and Human Rights (cum laude) aan de Universiteit Utrecht. Haar specifieke interesses zijn: geweldloos verzet, handel(spolitiek), arbeidsomstandigheden, gender, conflict, landrechten en wetenschappelijke evaluaties (en voor zover mogelijk de combinaties daartussen).

 

‘Beter één geweldige publicatie dan tien middelmatige’

Door Selma Zijlstra | 18 juli 2017

Hoe zorg je ervoor dat wetenschappers meer doen aan de maatschappelijke bijdrage van hun onderzoek, zonder dat ze bezwijken onder de werkdruk? Vice Versa spreekt erover met Rianne Letschert, rector aan de Universiteit Maastricht.

Lees artikel

Vice Versa Masterclass: Leiderschap in een veranderende wereld

Door Vice Versa | 13 juli 2017

Vice Versa presenteer Masterclass: Leiderschap in een veranderende wereld

Lees artikel

Brief aan de lezer

Door Marc Broere | 07 juli 2017

Brief aan de lezer -Marc Broere’s laatste column voor de zomervakantie

Lees artikel