Door: Ayaan Abukar
6 februari 2017

Tags

In de eerste weken na de inauguratie van president Trump lijkt de tegenmacht onmiskenbaar aanwezig. Independent vermeldde zelfs dat één op de honderd Amerikanen heeft gedemonstreerd op de eerste dag na de inauguratie van de nieuwe president. Niet alleen op Amerikaanse bodem, maar overal ter wereld, laten mensen hun stem horen tegen het beleid en de retoriek van de nieuwe regering. Kleinere acties zoals het hijsen van een vlag met het woord ‘resist’ op een hijskraan achter het Witte Huis, maar ook grotere, mondiale demonstraties zoals de Women’s Marches en de protestbijeenkomsten tegen het immigratiebeleid van het nieuwe bestuur kleuren de afgelopen dagen het nieuws. Een overzicht van de geluiden van protest sinds de inauguratie van president Trump.

 

Begin vorige week ging #deleteUber trending en plaatsten mensen massaal foto’s online van het moment waarop ze hun account verwijderden. Aanleiding was het uitschakelen van ‘dynamische tarieven’ (surge pricing) door Uber. In de drukte die de demonstraties in en rondom JFK Airport veroorzaakten besloot Uber deze dynamische tarieven uit te schakelen, wat deed vermoeden dat het taxibedrijf probeerde te profiteren van de situatie. Daarnaast maakte Uber’s CEO Travis Kalanick tot kortgeleden deel uit van een economische adviesraad van president Trump, wat voor velen de druppel was die de emmer deed overlopen. Het massale opzeggen van Uber-accounts is één van de vele voorbeelden van geweldloos verzet de afgelopen twee weken. Met name als gevolg van het inreisverbod dat president Trump afgelopen week liet ingaan, werd de burgermacht in grote getalen gemobiliseerd.

 

Protesten tegen het inreisverbod

Anderhalve week geleden ondertekende president Trump een decreet waarmee reizigers uit Iran, Irak, Libië, Somalië, Soedan, Syrië en Jemen per direct toegang tot de Verenigde Staten geweigerd werd. Er zaten na het ingaan van het inreisverbod eerder vorige week op verschillende vliegvelden naar schatting tientallen mensen vast. De federale rechter besloot snel na het ingaan van het verbod dat de VS ‘reizigers met een geldig visum die in het land zijn aangekomen’ alsnog toegang moeten verlenen, zo vermeldt de NOS.

 

Het reisverbod wakkerde op vliegvelden en in steden in de VS grote demonstraties en protestacties aan. In en rondom vliegvelden kwamen mensen bij elkaar om zich uit te spreken tegen de beleidswijziging. Begin vorige week ontstond er bij JFK Airport in New York een enorme demonstratie toen duidelijk werd dat twee Iraakse vluchtelingen werden vastgehouden op het vliegveld. New York Times vermeldde dat de actie relatief klein begon, maar dat er aan het einde van de dag sprake was van ‘een gigantische groep demonstranten’. Vanaf dat moment ontstonden er verspreid over het hele land protestacties en demonstraties tegen het inreisverbod. Gouverneur Andrew Cuomo van New York riep de politie op de demonstranten zo veel mogelijk te faciliteren en hun veiligheid voorop te stellen, zo vermeldde NBC. ‘De inwoners van New York zullen gehoord worden,’ sprak hij.

 

Een demonstratie bij Hartsfield-Jackson Airport, Atlanta (© tani.P, Flickr)

 

Ook in Nederland werden er protestacties georganiseerd tegen het beleid van de nieuwe Amerikaanse president. In Den Haag kwamen vorige week op woensdagmiddag duizenden demonstranten bijeen om zich te laten horen tegen het inreisverbod en tegen de retoriek van de nieuwe president. Op Schiphol demonstreerden eerder tientallen mensen bij een actie georganiseerd door de Internationale Socialisten.

 

Vrouwenrechten en een mars voor de wetenschap

Ook direct na de inauguratie van de nieuwe president waren er protestacties en demonstraties. De Women’s March on Washington, die op de dag na de inauguratie plaatsvond, heeft alle verwachtingen overtroffen. Wereldwijd waren er op 21 januari ongeveer vijf miljoen mensen op de been, zo vermeldt de website van de organisatie. In Washington D.C. waren dat er meer dan één miljoen. De organisatie van de Women’s March legt op haar website uit dat ze zich willen uitspreken tegen de retoriek die tijdens de verkiezingsperiode heeft gezorgd dat groepen en individuen zich ‘geïntimideerd en bedreigd’ voelen. De missie van de organisatoren van de Women’s March was om de nieuwe regering op hun eerste werkdag een duidelijk signaal te geven, namelijk dat ‘vrouwenrechten, mensenrechten zijn’ en dat ‘diverse gemeenschappen de kracht van het land zijn’. In Nederland kwamen er in Amsterdam 3000 mensen bijeen en ook in den Haag werd er een mars gelopen, zo vermeldde RTL Nieuws. De organisatie van de Women’s March on Washington organiseert nu tijdens de eerste honderd dagen van het presidentschap tien achtereenvolgende acties. De eerste tien dagen van februari zullen in het teken staan van de lokale context van wijken en steden, waar kleinere bijeenkomsten georganiseerd zullen worden.

 

De Women’s March on Washington op 21 januari 2017 (© Mobilus in Mobili, Flickr)

 

Ook in het kader van vrouwenrechten: minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking lanceerde de website SheDecides om geld in te zamelen voor organisaties in het buitenland die veilige abortusoperaties mogelijk maken. Dit deed zij om ervoor te zorgen dat de financiering van deze organisaties, waarvan het Amerikaanse aandeel door president Trump was stopgezet door het opnieuw laten ingaan van het Mexico City Policy, onverminderd kan door gaan

 

Een andere protestmars zal binnenkort georganiseerd worden in het kader van klimaatverandering en de wetenschap. Als antwoord op het structurele ontkennen van de klimaatverandering van de president, zijn een aantal wetenschappers en andere initiatiefnemers in actie gekomen om een March for Science te organiseren. De initiatiefnemers laten op hun website weten dat ‘wetenschappers zich ernstig zorgen maken naar aanleiding van beleidsveranderingen door het huidige bestuur’. De manier waarop de wetenschap weggezet wordt als ‘partijdig’ zorgt er volgens de initiatiefnemers voor dat ‘beleidsmakers de mogelijkheid hebben om overweldigende bewijzen te ontkennen.’ De March for Science gaat op 22 april plaatvinden in Washington.

 

Juridisch verzet

Niet lang na het ingaan van het reisverbod kwam in New York een groep advocaten in actie om gratis juridische hulp te bieden aan mensen wiens familieleden of bekenden door het decreet vastzaten of niet verder konden reizen, zo vermeldt The Washington Post. In een artikel van de New York Times is te lezen dat ‘juridisch verzet’ een belangrijk speerpunt gaat zijn voor veel advocaten tijdens het ‘Trump-tijdperk’ en dat er al volop wordt samengewerkt tussen verschillende advocaten en belangenbehartigers. Naast directe hulp aan reizigers in het ongewisse, zal er zodoende op de lange termijn worden ingezet op de ondersteuning van maatschappelijke organisaties. De voorzitter van het Lawyers’ Committee for Civil Rights under Law, Kristin Clarke spreekt in het artikel van New York Times over de ‘uitdagingen zonder weerga’ die de burgerrechtenorganisaties momenteel aan zullen moeten gaan. Volgens haar zijn er nieuwe en zelfs ‘agressievere strategieën’ nodig. Begin januari bracht Lawyers’ Committee for Civil Rights under Law een twaalftal burgerrechtenorganisaties bij elkaar om te overleggen over eventuele strategieën in het kader van het stemrecht en burgerrechten die in het gedrang komen.

 

Gratis juridische hulp op het vliegveld van San Francisco (© Kenneth Lu, Flickr)

 

Diplomaten

Sinds vorige week wordt duidelijk dat er ook interne fricties bestaan. Regeringsmedewerkers en diplomaten werkzaam bij het State Department laten zich massaal horen tegen het nieuwe immigratiebeleid. Sinds de Vietnamoorlog bestaat er binnen het State Department een mechanisme waarmee medewerkers anoniem hun onvrede over het huidige beleid kunnen uiten. Nadat Trump het decreet ondertekende waarmee het inreisverbod voor de zeven landen naar de VS werd ingesteld, protesteerden een groot aantal medewerkers tegen het besluit door zich te beroepen op dit State Department’s Dissidents Channel. Een interne memo waarin de onvrede en tegenargumenten tegen het reisverbod en het immigratiebeleid van Trump uiteen worden gezet, werd door een groot aantal medewerkers ondertekend. Op de website Lawfare is het document te lezen, waarin op de eerste pagina cursief geschreven staat dat ‘het verbod haar doel voorbij zal schieten’ en dat het zelfs potentie heeft om averechtse effecten te genereren. In het document is ook te lezen dat de diplomaten vrezen voor een ‘directe bekoeling’ van de relaties die de VS met betreffende landen onderhouden. ‘Het vervreemden van deze landen zorgt voor een enorm verlies aan kennis en middelen die nodig zijn om de strijd tegen terrorisme voort te zetten,’ zo vrezen de diplomaten. Bovendien wordt er gevreesd voor het creëren van een ‘anti-Amerikaans-sentiment’, met name onder het grote aantal kinderen onder de 15 in de landen, en zal de ‘humanitaire impact’ van het reisverbod en de impact op de Amerikaanse economie enorm zijn, zo is in het document te lezen.

 

De voorbeelden van protestacties onder de gloednieuwe bewind van Trump laten zien dat tegenmacht zich van verschillende kanten laat horen. Zowel de burger als overheidsmedewerkers als de internationale gemeenschap mobiliseren zich massaal. De tijd zal uitwijzen in hoeverre de protestacties zullen doorzetten, maar alles wijst erop dat president Trump bij veel van zijn beslissingen een tegenreactie kan verwachten.

Anne Rensma

Anne heeft een bachelor Franse taal en cultuur afgerond aan de UU en loopt momenteel stage bij Vice Versa.

Vrijdagmiddagborrel: Halbe en Tom, of toch Sigrid?

Door Marc Broere | 20 oktober 2017

Wie staan er volgende week allemaal op het bordes als het nieuwe kabinet gepresenteerd wordt? Inmiddels lijkt duidelijk wie de poppetjes op het terrein van onze buitenlandpolitiek en ontwikkelingssamenwerking zullen zijn. Maar wordt het Halbe en Tom, of Halbe en Sigrid?

Lees artikel

De Nacht van de Wetenschapper

Door Vice Versa | 19 oktober 2017

Op woensdagavond 15 november organiseren NWO-WOTRO Science for Development en Vice Versa de Nacht van de Wetenschapper. Een avondvullend programma over de rol van de wetenschapper in het publieke en politieke debat en in samenwerking met de overheid, NGO’s en het bedrijfsleven.

Lees artikel

‘Leren van evalueren’: de hoogtepunten

Door Ayaan Abukar | 16 oktober 2017

Stellen impactevaluaties de juiste vragen? Tijdens de bijeenkomst ‘Leren van Evalueren’ stond deze vraag centraal. Een van de (vele) conclusies: evalueren kan creatiever – het is immers niet alleen een kunde, maar ook een kunst. Een verslag.

Lees artikel