VICE VERSA - journalistiek over mondiale samenwerking
 

journalistiek
over mondiale
samenwerking

Verkiezingsblog 5: De mooie wereld van de ChristenUnie

Door Evert-Jan Brouwer

Deze week al weer de vijfde verkiezingsblog van de hand van Evert-Jan Brouwer van Woord en Daad. 15 maart komt met rasse schreden naderbij. Lees mee als Evert-Jan een greep doet uit het programma van de ChristenUnie, dat 118 keer (!) zo dik is als dat van de PVV. Waar je bij de PVV moet fantaseren hoe de wereld eruit ziet als hun programma werkelijkheid wordt, zie je bij de ChristenUnie bladzij na bladzij die groene, rechtvaardige, liefdevolle wereld zich zo voor je ontvouwen.

Laat ik maar met de deur in huis vallen: ik heb wel een beetje een zwak voor de ChristenUnie. Ooit, toen ik nog voor de SGP werkte, heb ik met de broeders en zusters ter linkerzijde mogen schrijven aan gezamenlijke Europese verkiezingsprogramma’s. Dat was in 1999 en 2004. Mooie tijden. Door al die jaren heen is de ChristenUnie zichzelf gebleven. Ik zal proberen met een zekere distantie over hen te schrijven.

Duurzaamheid is het eerste thema waar ik naar kijk. Ik vind dat ze de hoge score van de Duurzame Kieswijzer hebben verdiend.  Er staan veel voorstellen in om ruimte te geven aan een circulaire economie. Wat mij aanspreekt is dat de partij bij de motivering daarvoor verwijst naar de gevolgen van klimaatverandering voor ontwikkelingslanden: “Klimaatverandering is een feit en heeft grote gevolgen, niet alleen voor onszelf, maar juist ook voor arme landen en gebieden. Het is een zaak van recht doen en verantwoordelijkheid nemen om daar nu voortvarend mee aan de slag te gaan.” Dát is beleidscoherentie voor ontwikkeling bij uitstek.

Soms vervloeit bij de ChristenUnie het onderscheid tussen ideaal en droom. “Nederland gaat vooroplopen bij de transitie naar een schone en circulaire economie.” Ik neem aan dat ze bedoelen: uiterlijk in 2020, wanneer de houdbaarheidsdatum van dit programma verstreken is. Maar dan krab ik toch even achter mijn oren. Volgens een recent CBS rapport staat Nederland op plek 26 van de 28 als het gaat om het aandeel hernieuwbare energie. Vanuit die achterhoedepositie nú naar koploper in vier jaar tijd, reëel?

Ik maak het sprongetje naar Europa. Daarover pakt de ChristenUnie fors uit. Ze willen de EU ‘herontwerpen’ in het licht van de Brexit en de financieel-economische perikelen in de EU. Waar de VVD de kern van de EU vooral zoekt in de interne markt, is de ChristenUnie juist kritisch op de rol van de EU op dit terrein. De partij morrelt aan de monetaire unie (EU en EMU loskoppelen) en maakt daarnaast eigenlijk een knip tussen financieel beleid (wel een rol voor de EU) en economisch beleid (moet vooral bij de lidstaten blijven liggen).

De toegevoegde waarde van de EU ziet de partij op ándere terreinen: “Op de grote thema’s van migratie, klimaat en energie, (vrij)handel en veiligheid heeft Nederland belang bij een sterke EU die met één mond spreekt in een turbulente wereld.” Dat statement geeft ruimte om ook in EU-verband bij te dragen aan het behalen van de óók door ChristenUnie omarmde Sustainable Development Goals.

Minder handig lijken mij de ideeën om EU-wetgeving na een bepaalde termijn automatisch te laten vervallen tenzij de EU uitdrukkelijk tot verlenging beslist, en de drastische inperking van het initiatiefrecht van de Commissie. Het eerste ondermijnt rechtszekerheid binnen de EU. Het tweede kan ertoe leiden dat op belangrijke dossiers, zoals klimaat, energie en migratie, de lidstaten problemen op elkaar afschuiven. In dat soort situaties heb je een instantie nodig die bóven de deelbelangen van lidstaten het gemeenschappelijke belang behartigt. Jammer is uiteraard dat het SGP-initiatiefvoorstel om bevoegdheidsoverdracht aan de EU te koppelen aan een tweederde meerderheid in Tweede en Eerste Kamer – óók door de ChristenUnie toegejuicht – door een Senaatsmeerderheid in de wachtstand is gezet. Dat voorstel maakt het mogelijk aan de vóórkant te voorkomen dat bevoegdheden te snel aan de EU overgedragen worden.

Ontwikkelingssamenwerking is het derde trefwoord waarop ik het ChristenUnie-boekwerk doorzoek. Al op voorhand vermoed ik daarover goede zaken tegen te komen. Ik ben met Joel Voordewind wel eens op reis geweest naar een ontwikkelingsland, dus ik weet hoezeer kwesties van armoede en onrecht zijn hart hebben. Het mooie aan het ChristenUnie-programma is dat de inzet voor ontwikkelingslanden niet beperkt blijft tot het budget voor ontwikkelingshulp. Ook bij de thema’s klimaat en energie (boven al genoemd), maatschappelijk verantwoord ondernemen, handelsakkoorden en migratie neemt de partij de belangen van ontwikkelingslanden volop mee. Daaruit spreekt een scherp bewustzijn van de effecten die overheidsbeleid op andere terreinen kan hebben op mensen die in armoede leven.

Uit de vele goede voorstellen op dit terrein noem ik er nog een paar: terugdraaien van de bezuinigingen van de achterliggende jaren, invoering van een drempel van 50% eigen financiering voor maatschappelijke organisaties en tot slot introductie van een toets voor de effecten van alle nieuw overheidsbeleid op ontwikkelingslanden. Voor dat laatste idee is groeiende steun. Het komt ook voor in de programma’s van de SGP, de PvdA, GroenLinks en de PvdD.

Afsluitend: sorry mensen, het is me niet helemaal gelukt om kritische distantie te bewaren. De doorgewinterde Vice Versa lezer heeft allang door dat ik het ChristenUnie-programma op deze thema’s vind uitstijgen boven alle  programma’s die ik tot op heden besproken heb. Ik beloof beterschap.

 

Volgende week blogt Evert-Jan over het verkiezingsprogramma van de PvdA. De weken daarna volgen nog D66, de SGP en GroenLinks. De andere partijen, zoals Denk, 50plus en JEZUS LEEFT, laat hij onbesproken.

 

Evert-Jan Brouwer

20-09-2013, amsterdam, metterdaad onder de loep

20-09-2013, amsterdam, metterdaad onder de loep

Evert-Jan Brouwer studeerde politieke wetenschappen aan de Universiteit Leiden. Hij werkt als politiek adviseur voor Stichting Woord en Daad, zowel in Den Haag als in Brussel. Evert-Jan richt zich vooral op thema’s als beleidscoherentie voor ontwikkeling, de combinatie van hulp en handel en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.  

 

Dossier:
Verkiezingen 2017

Op donderdagavond 16 februari organiseren Vice Versa en het Koninklijk Instituut voor de Tropen het grote verkiezingsdebat dat alleen maar over internationale thema's gaat. Hierin gaan we in debat met prominente politici van de verschillende politieke partijen en met vertegenwoordigers uit bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. We gaan met hen de diepte in en vragen ze om echt met een visie op deze thema's te komen en hoe ze dat in de (politieke) praktijk willen gaan brengen. In de aanloop hier naartoe zal Vice Versa in dit dossier artikelen schrijven over de verkiezingsprogramma's van de diverse politieke partijen en over het politieke debat over internationale samenwerking in Nederland.   De vragen die wij ons stellen zijn: Hoe kunnen we debatten over mondiale samenwerking weer interessant maken? Hoe zorgen we dat mondiale thema’s een belangrijk thema worden tijdens de formatie van een nieuw kabinet. Het Koninklijk Instituut voor de Tropen en Vice Versa willen hierin graag het voortouw nemen middels een speciale verkiezingsavond op donderdag.