Tot slot: 24 voorbeelden van inspirerend verzet (om het af te leren)

kiev_ij4o2586-copy

Credits: Vasily Fedosenko

Krijgen jullie al genoeg van al dat verzet en activisme op onze website? Wij nog làng niet, in elk geval. Maar aan alle goeds komt een eind, ook aan dit project over geweldloos verzet. En daarom, bij wijze van afsluiting, hierbij een verzameling mooie geweldloze initiatieven, die jullie via Facebook en email aan ons stuurden. Plùs een ‘gratis’ Spotify Playlist!

 

Luister ondertussen naar deze speciale (regelmatig ge-update) playlist: alle zijn protestsongs met een verhaal (welk verhaal, dat mag je zelf googelen..). Met naast de bekende ‘60s muziek, ook eigentijdse indie, revolutionaire liederen uit Zuid-Amerika, zwijmelliedjes uit HongKong, véél (Arabische) hiphop en Syrische triphop (zo ontdek je nog eens wat).

 

 

  

 

Hierbij ‘de lijst’ – in willekeurige volgorde:

 

 Venezuela: mensenrechtenactiviste Lilian Tintori

 

screen-shot-2016-10-19-at-16-24-35In 2003 was de sexy Lilian Tintori nog het best bekend als een ‘kitesurf-chick’, toen ze kampioen kitesurfen werd in Venezuela. Nu is ze vooral een mensenrechtenactivist en de vrouw van de evenzo knappe Leopoldo López, een charismatische politicus die in 2015 tot bijna 14 jaar cel werd veroordeeld omdat hij tot “geweld zou hebben opgestookt” tijdens straatprotesten het voorgaande jaar. Dit terwijl hij slechts kritiek had op de huidige regering van Venezuela onder president Maduro.

 

In de afgelopen twee jaar heeft Tintori zich ingezet voor het bevrijden van haar man, én dat van andere politieke gevangenen, en bezocht ze personen als de vice-president van de VS, Joe Biden, en de Paus.

 

Nigeria en de VS: auteur Ngozi Chimanda Adiche

 

screen-shot-2016-10-21-at-07-14-40-copy-2Een krachtige stem die met haar betoverende schrijfstijl feminisme weer nieuw leven inblaast. Noem jezelf geen feminist, kreeg ze steeds te horen, want dan zou je mannen haten, westers zijn, en ongelukkig. Dus, schreef ze, in haar pamflet ‘We Should All Be Feminist’: ‘So I decided I would now be a Happy African Feminist Who Does Not Hate Men And Who Likes To Wear Lip Gloss And High Heels For Herself And Not For Men.’

 

Haar krachtige Ted Talks inspireren – terwijl haar optreden in Buitenhof menig kijker de tenen deed krommen (maar dat lag niet aan haar).

 

Met haar boek ‘Americanah’ kweekt ze eveneens begrip voor de positie van de zwarte bevolking in de Verenigde Staten, en stelt ze racisme aan de kaart. Lees het met een Europese blik, en je zult de positie van gekleurde minderheden in Nederland of elders in Europa, wellicht óók beter begrijpen.

 

 Argentinië: ‘Machismo Kills’

 

Na een verschrikkelijke verkrachting van een 16-jarig meisje, togen honderdduizenden vrouwen naar de straat om te protesteren tegen seksueel geweld, met borden als ‘Machismo Kills’. Het protest komt niet ongelegen: iedere 30 uur komt er een vrouw om het leven vanwege seksueel geweld, volgens de ngo La Casa del Engruendo.

 

screen-shot-2016-10-14-at-16-08-10-copyPolen is in dit (bredere) kader ook een mooi voorbeeld uiteraard, waar vrouwen met succes in opstand kwamen tegen de conservatieve abortuswetten die de regering voorstelde. Zij legden op een maandag massaal het werk neer.

 

Ethiopië: de tragedie van de Oromo en Amhara

 

De Omoro en de Amhara uit het Noorden van Ethiopië komen al ruim vijf jaar in opstand tegen de regering omdat hun land wordt afgepakt en ze vinden dat ze worden achtergesteld. De politie slaat de protesten van de gegriefde gemeenschappen met harde hand neer. De protesten gaan echter door, óók mondiaal, bijvoorbeeld voor het kantoor van de UNHCR in Cairo.

 

screen-shot-2016-10-19-at-16-43-24Check ook deze krachtige foto tijdens de Olympische Spelen, van de Ethiopische marathonloper Feyisa Lilesa. Het teken is een welbekend gebaar van de Oromo, waarmee ze hun onvrede uitdrukken. Lilesa eindigde als tweede.

 

België: eenmansverzet tegen vrijhandel

 

Paul Magnette is de minister-president van Wallonie, en dreigt in zijn eentje CETA, het omstreden verdrag tussen Canada en de Europese Unie, te blokkeren. Het parlement van Wallonië vond dat de regering niet moest tekenen, en Magnette gaf daar gehoor aan. Als hij vast blijft houden kan het verdrag niet doorgaan, want het moet ondertekend worden door alle 28 EU-lidstaten. Zijn actie wordt toegejuicht door milieubewegingen, want CETA zou een bedreiging kunnen vormen voor milieu, volgens hen. Al plaatst De Correspondent wel enkele vraagtekens bij het verzet van Magnette.

 

DRC Congo: jongeren in verzet

 

Jongeren zijn vaak dé aanstichters van opstanden. Zo ook hier in DRC Congo. Activisten verenigd in de groep ‘La Lucha’, protesteren tegen de hervormingen in de kieswetten die een derde termijn voor de huidige president mogelijk moeten maken. Maar ook protesteren ze bijvoorbeeld voor toegang tot water in Goma. Zullen zij hun ‘collega’s’ in Burkina Faso kunnen volgen, waar massale protesten leidden tot het wegvluchten van de president, die eveneens snode plannen had om zijn 27 jaar als president te verlengen?

 

Burma: Thet Swe Win

 

Meer jongeren, nu richting Oosten. In Burma gaan jeugdleiders de straat op om eenheid te promoten in het etnisch verdeelde land. Voorzitter Thet Swe Win van de Centre for Youth and Social Harmony is daar één van. Tevens riep hij in een online petitie de regering op zich te mengen in een conflict waar patriottistische monniken moslimverkopers aanvielen en verjoegen.

 

 Hong Kong: de rockgroepband Beyond

 

Altijd leuk: een muziekband die een rol speelt bij protesten. We zagen eerder (scroll naar onder) al Smockey uit Burkina Faso, en ditmaal gaan we naar Hong Kong. Deze videoclip werd het lijflied van de demonstranten (en een guilty pleasure op de Vice Versa redactie). Hoewel het een liefdeslied is, bezingt de zanger vele hardships waar de jonge bevolking, gefrustreerd door power cuts, strijdend voor idealen als democratie, zich gemakkelijk mee kon identificeren. (I barely make my way out in the mist/Will we ever change under a vast sky/forgive me for being wild and yearning for freedom/Yet fearing some day I might fall down)

 

 

Waar overigens de ‘paraplurevolutie’ in 2014 niet direct tot succes leidde, was de beweging niet zonder effect op langere termijn: tijdens de verkiezingen afgelopen september werden tal van leiders in de papaplubeweging gekozen in het parlement.

 

India: vrouwen weigeren India’s dirty job

 

Naar schatting zijn 1,3 miljoen vrouwen van de laagste kaste in India gedoemd tot een leven lang vegen van latrines. Rhanikumari Khokar, zelf bekend met het ‘werk’, besloot een ngo op te richten om vrouwen bewust te maken dat dit nìet normaal is, en heeft sindsdien meer dan 21.000 bevrijd. Een ultiem staaltje van effectieve non-coöperatie.

 

India: hongerstaking

 

We blijven even in India. De hongerstaker Irom Sharmila beëindigde onlangs haar 16 jaar lange hongerstaking. Deze staking was zij begonnen als reactie op de dood van tien dorpsgenoten, die willekeurig door het leger waren gedood bij een busstop. Ze verplaatst haar strijd nu naar de politiek, en heeft een politieke partij opgericht.

 

 

De VS: de Amerikaanse onafhankelijkheid

 

Een duik in de geschiedenis. Alvorens de Amerikaanse gewapende strijd voor onafhankelijkheid in 1775 begon, kwamen burgers al tegen de Engelse overheersing in verzet door non-coöperatie, door te weigeren belasting te betalen, door parallelle instituties te creëren en Engelse spullen te boycotten. “No taxation without representation” is een inmiddels gevleugelde uitspraak – desalniettemin is de focus in de geschiedenisboekjes nog altijd de gewapende strijd. Sommigen beweren zelfs dat, als de Amerikanen hun strijd geweldloos hadden gehouden, ze óók van de Britten hadden gewonnen, maar er een vreedzamer fundament was geweest voor het land.

 

Nederland: de fossielvrij beweging

 

Fossielvrij NL, geleid door de jonge Liset Meddens, bestaat uit individuen en lokale groepen die tegen de fossiele industrie strijden. Op basis van wat zij de ‘carbon bubble’ noemen, roepen zij universiteiten, gemeenten en pensioenfondsen op om zich aan te sluiten bij de beweging, hun geld terug te trekken uit olie, kolen en gas bedrijven en ‘fossielvrij’ te worden.

 

In 2015 haalde de internationale tak van de beweging The Guardian, nadat het 10,000 handtekeningen had weten te verzamelen om ABP fossielvrij te laten investeren. En in juli dit jaar riep burgemeester van Amsterdam Eberhardt van der Laan ABP eveneens op om te stoppen met investeren in olie, kolen en gas.

 

Venezuela: boeren winnen van Monsanto

 

Een beweging in Venezuela streed tegen het oppermachtige zadenbedrijf Monsanto, en won. Duizenden leden van The Guardian of Seeds komen al een aantal jaren bij elkaar om op vaste plaatsen hun eigen landbouwzaden uit te wisselen – daarbij het monopolie van Monstanto uitdagend. Toen Venezuela een wet dreigde aan te nemen dat het mogelijk maakte genetisch gemodificeerde organismen (GMO’s) te importeren, begonnen de boeren aan een massale mars in Caracas, met als gevolg dat het parlement de wet verwierp. 1-0 voer de boeren.

 

Finland: Loldiers of Odin

 

screen-shot-2016-10-21-at-07-20-21-copyOp een speelse manier nemen deze ‘clowns’ (het zijn geen horrorclowns) de Soldiers of Odin op de hak, dat een burgerinitiatief is om buurten te ‘beschermen’ tegen vluchtelingen. Kijk op: https://loldiers.com/

 

Libanon: de kracht van de publieke ruimte

 

Mohammad Ayoub, voorzitter van de ngo Nahnoo, voerde campagne om een park in Beirut weer te openen voor iedereen. De toegang tot het park was 24 jaar lang slechts voorbehouden aan westerlingen en mensen met connecties. Zijn campagne had succes – alle bewoners van Beirut kunnen nu weer struinen onder de pijn- en olijfbomen.

 

 

Tibet: hacktivisten

 

screen-shot-2016-10-20-at-09-26-57‘Heel veel activisten in Tibet’, zo luidde een suggestie van een van onze lezers. In het papieren nummer, dat volgende week uitkomt, hebben we een hele inspirerende beweging geplaatst. Hierbij een ander voorbeeld: het Tibetaanse hacktivisten collectief #Op_Tibet heeft het gemunt op een Chinees mijnbouwbedrijf dat het Holy Gong-ngon Lari Mountain gebied wil ontsluiten. Ze namen de servers over van het bedrijf en de website liet vervolgens de maskers van Anonymous zien met de tekst ‘We vergeven niet, we vergeten niet.’ Ook namen ze een video op tegen de activiteiten van de Chinese mijnbouwbedrijven dat ze op twitter verspreiden.

 

 

Zuid-Amerika – Hack the Rainforest.

 

Joepie, nog meer hackers! Dit collectief uit Zuid Amerika roept ontwerpers, natuurconservisten, ontwikkelaars en techneuten op om in oktober een week naar een hackaton in Guyana te komen om met leiders van de oorspronkelijke bevolking samen te werken en hen te helpen hoe ze de biodiversiteit van hun leefgemeenschappen moeten beschermen.

 

Oeganda: Bobi Wine zingt ‘Time Bomb’

 

Nog één artiest, om het af te leren. Bobi Wine uit Oeganda, een held voor iedereen woonachtig in Oostelijk Afrika. Bij zijn legendarische optredens op het strand Busabala Beach bij het Victoria Meer in Kampala wordt hij steevast gepresenteerd als de minister-president van Oeganda. En zijn innemende vrouw Barbie Kyagualiani als first lady.

 

Door het westen verguisd, omdat hij het niet zo moet hebben van homoseksualiteit, is het vooral zijn politieke betrokkenheid dat hier van belang is. Hij komt regelmatig bij oppositieleider Kizza Besigye thuis, en wordt door de regering gevreesd omdat hij president Museveni wel eens van z’n troon zou kunnen stoten, of, waarschijnlijker, een opstand zal ontketenen. Misschien dat Museveni volgend liedje heeft geluisterd..:

 

 

(Freedom comes not to those who cry/but to those who fight/(…) So rise, defend your rights/ (..)/ I don’t know why the corruption is too much/why the price of electricity is too high/why the price of education is too high/and to see why the tribalism is too much)

 

Zover zal het niet komen, maar zijn opzwepende liederen, maken wél veel bij de jongeren los. Niet alleen zijn politiek getinte raps, maar ook zijn liederen waarin hij jongeren opspoort iets van hun leven te maken – zoals hij dat zelf als voormalig ghetto boy, zonder rode cent, ook heeft gedaan. Als hij dergelijke ‘onderwijzende’ raps zingt op zijn festivals, kun je een speld horen vallen: alle jongeren luisteren ademloos naar zijn lessen.

 

Verenigde Staten: Leonardi di Caprio

 

Leonardi di Caprio? Ja! Hij gebruikt zijn beroemdheid om alarm te slaan voor het klimaat als VN-ambassadeur voor Peace on Climate Change, maakte de krachtige film #BeforetheFlood en zijn Facebookpagina doet niet onder voor die van de felste klimaatactivist. Goed, het is een acteur, hij verdient heel veel geld, en veel moeite hoeft hij niet te doen zijn stem te laten horen. Maar je kunt als acteur ook een keuze maken om niets te doen en alleen je vreemde zelf te zijn (Johny Depp).

 

Wel kleeft er een schandaal aan hem: voor zijn film The Wolf of Wall Street ontving hij vies geld vanuit Maleisië dat via zijn film werd schoongewassen. Gelukkig heeft onze Leonardo gezegd dat hij zijn volste medewerking wil verlenen aan het onderzoek.

 

Zijn vrouwelijke tegenhanger is trouwens Emma Watson, die zich sterk maakt voor feminisme en tegen seksisme. Helaas, ook bij haar weer een schandaal: zij schijnt geld in Panama gestald scheen te hebben, dat is dan weer jammer. ’t Blijft lastig, met die acteurs.

 

Overigens wordt het tijd de focus wat te verleggen naar meer diversiteit in Hollywood, en er is een toffe Keniase actrice, Lupita Nyongo’o (zij speelde onder meer in 12 Years a Slave) die zich bezighoudt met meer zwarte vrouwen op ‘het doek’.

  

El Salvador – Aartsbisschop Romero

 

Als aartsbisschop uitte Oscar Romero (1917-1980) veel kritiek op de rechtse dictatoriale regering in El Salvado.  Romero verklaarde dat de regering bestond uit gewelddadige personen en mensen die de mensenrechten schonden. Vanwege zijn uitspraken en zijn inzet voor de armen verwierf hij een enorme populariteit onder de bevolking. De door hem geleide kerkdiensten in de kathedraal van San Salvador zaten bomvol.

 

Zijn keuze in 1977 om het bisschoppelijk paleis te verlaten en te gaan wonen in een ziekenhuis voor de armen maakte grote indruk. Oscar Romero werd steeds meer bedreigd. Desondanks dook hij niet onder en bleef zich inzetten voor de gerechtigheid. De sociaal bewogen aartsbisschop, die later door vooral progressieve en liberale katholieken bewonderd werd, werd op 24 maart 1980, terwijl hij de mis opdroeg, door doodseskaders vermoord.

 

Brazilië – Dom Helder Càmara

 

We blijven even in het katholieke. Bisschop Dom Helder Camera (1909-1999) is hét symbool van de strijd tegen onrecht en knechting van de arme massa’s in Brazilië, werd later een licht voor de bewoners van de favela’s, de krottenwijken van de Braziliaanse mammoetsteden. Daar was moed voor nodig, want de militairen die in hetzelfde jaar in Brazilië de macht grepen, moesten niets van de ‘rode bisschop’ hebben. Hij was in hun ogen communist, want hij pleitte voor landhervormingen. Er werden aanslagen op zijn leven gepleegd. Zijn boodschap bleef niet tot Brazilië beperkt , maar ging de hele wereld over.

 

Duitsland – de Edelweiss piraten

 

screen-shot-2016-10-21-at-07-24-16Ten tijde van Hitlers machtsperiode, waren zij de anti-fascistische tegenpolen van de Hitler Jugend en lieten hun verzet zien door kleine provocaties en het niet schikken aan de status quo.

 

 

Egypte – Love Matters

 

De Arabischtalige website ‘Love Matters’ creëert een virtuele ruimte waar jonge vrouwen informatie krijgen en ervaringen uitwisselen op het gebied van liefde, seks en relaties. Een welkom initiatief voor vele jonge vrouwen, die in het conservatieve Egypte maar moeilijk aan informatie kunnen komen. Met 11 miljoen page views en 421.000 Facebook volgers voorziet het in een belangrijke behoefte.

 

 

Neda Agha Soltan uit Iran

 

De 27-jarige en pas getrouwde Neda Agha Soltan werd doodgeschoten tijdens de Groene Revolutie in Iran in 2009. Ze hield van filosofie en van reizen – ze was gek op Istanbul – en was eigenlijk helemaal niet zo politiek geïnteresseerd. Ze was op het verkeerde moment op de verkeerde plaats. Ze reed langs de protesten en moest haar auto stoppen. Ze had het heet in de auto, wilde frisse lucht. Ze stapte uit – en dat werd haar fataal.

 

Neda, die tot symbool uitgroeide in het Iraanse protest, is misschien niet die dappere strijder die haar leven gaf voor ‘de zaak’, zoals Berta Cáceres in Honduras, of Martin Luther King. Maar het wrange toeval van haar dood laat des te meer de tragedie zien waar geweldloos protest óók mee gepaard gaat. En daarom eindigen we met dit bericht, opdat we niet vergeten dat, hoe inspirerend en mooi het ook kan zijn, geweldloos protest in al haar geweldloosheid, vaak keihard een zaak van leven en dood is.

 

 

 

Dit was het afsluitende artikel in onze ‘Kracht van de Tegenmacht’ reeks. Maar, weest niet getreurd: natuurlijk blijven wij dit onderwerp gewoon volgen – zij het ìets minder intensief dan de afgelopen vijf weken. Blijf onze website in de gaten houden voor méér analyse en achtergrond, en aarzel niet ook jòuw ideeën te sturen naar redactie@viceversaonline.nl . Je kunt natuurlijk ook gewoon een post achterlaten hieronder met jouw favoriete verzetshelden en -heldinnen.

 

Oja: vergeet vooral niet, als je nog geen abonnee bent, je per direct op te geven. Dan krijg je ons nieuwste nummer, dat volledig in het teken staat van burgerverzet, op 21 oktober in de bus. En, het is een pràchtig nummer, dat beloven we je.

 

 

https://open.spotify.com/user/magazineviceversa/playlist/3SiXCWtGhbUbr5zdAtoUWN