Barmhartigheid als grondhouding is de TomTom van het leven

Wat zijn de diepere drijfveren en idealen van mensen uit de ontwikkelingssector? En hoe vertaal je dat naar de werkvloer? Volgens Andhika Rutten, werkzaam bij Intercultural Professionals op het Koninklijk Instituut van de Tropen, is barmhartigheid als grondhouding de TomTom van het leven.

Idealen, ze hebben niet een al te beste reputatie in een tijd waar de ratio zwaait met de scepter en verlangt naar alles wat meetbaar is. Idealen worden gezien als iets voor dromers, romantici, schrijvers en zangers. Of utopisten en fanatiekelingen in hennepkleding, die hun geloof in kromme komkommers willen opdringen om zo tot een betere wereld te komen.

Niets is minder waar. In de vele ontmoetingen die ik heb gehad met mensen in mijn jeugd, tijdens mijn studie en tijdens de vele reizen ben ik gesterkt in het idee dat wij allemaal idealen met ons meedragen. Vaak gevormd door confrontaties en botsingen in het verleden. Maar wat zijn mijn idealen en welke gebeurtenissen hebben deze gevormd?

 

Een gesprek

Een aantal jaar geleden vertelde een Trappist, een katholieke broeder, over liefde en barmhartigheid. Over de verbondenheid tussen mensen, en de menselijke belichaming van de liefde. Hij vertelde dat hij iedere ochtend, voor het ochtendgebed, 15 minuten van te voren in de kapel zit. Omringd door stilte en het donker van de nacht. Op dat moment voelt het dan alsof hij in de ‘baarmoeder (Rechem, in het Hebreeuws) van het leven’ zit.

Wanneer wij in het Westen praten over barmhartigheid en emoties, dan wijzen we naar het hart. Het hart doet de mens bewegen, wij voelen emoties in ons hart. De Hebreeuwen daarentegen hebben het over barmhartigheid en wijzen naar de baarmoeder. De plek waar zorg, bescherming en voeding is voor het meest kwetsbare menselijke leven. De plek waar ruimte wordt gemaakt voor anderen, waar wij meevoelen, lijden en verheugen met onze naasten. Liefde die vrijwillig geschonken is en in staat is om te vergeven. Bewogen vanuit het diepste van ons wezen, tederheid, medelijden en toegevendheid. Verbonden vanuit hoop en vertrouwen, met een blik dat voorbij onze beperkingen en falen kijkt. Verbonden middels innige Barmhartigheid.

Ik was onder de indruk van deze uitleg en begreep pas later de rol van barmhartigheid en mijn ideaal om in een inclusieve samenleving te leven waar respect is voor ieders deelname en inbreng. Een samenleving waar gerechtigheid, gelijkheid, broederschap en menselijke waardigheid wordt gemanifesteerd. Barmhartigheid als grondhouding, de TomTom van het leven.

 

Het terugbrengen van de barmhartigheid tijdens morele discussies

Als kind van een Chinees-Indonesische moeder en Nederlands-Indische vader stond mijn jeugd onder andere in het teken van de dans tussen culturele waar(he)den en het vinden van mijn eigen identiteit. Van dichtbij ondervond ik hoe interpretaties van bepaalde normen en waarden konden verschillen zonder dat men daar bewust van was. Dit leidde tot miscommunicatie en onbegrip waar veel geduld bij komt kijken. Als kind aanschouwde ik het tafereel van een kleine afstand, nog niet wetende dat ik jaren later, tijdens mijn studie Sociologie en Organisatieantropologie, mij zou verdiepen in de intrinsieke motivatie achter de keuzes van het individu. Zo heb ik mij verdiept in de cultuur van jeugdcriminelen, prostituees, militairen, vluchtelingen, activisten en filantropen.

De acceptatie en de positie van deze groepen mensen en hun deelname in de samenleving zijn sterk afhankelijk van het heersende moraal. Het ene moment worden ze gecriminaliseerd, het andere moment worden ze met open armen ontvangen en gesteund. Pijnlijk is als je weet dat de morele discussie zo kan omslaan wanneer een belangrijk figuur op Sociale Media roept dat we helemaal verkeerd bezig zijn. De normbepaling vindt dan niet plaats op basis van weldoordachte retoriek tussen belangrijke spelers in het veld (waaronder de jeugdcriminelen, prostituees of vluchtelingen zelf) maar op basis van onder andere ‘likes’ van een of andere populist op Facebook. Een verontrustende zaak. Daarom hoop ik, middels mijn bijdragen bij verschillende organisaties, een steentje bij te dragen om de barmhartigheid terug te brengen.

 

Internationale samenwerking en culturele diversiteit

Mijn culturele achtergrond heeft er voor gezorgd dat ik een liefde heb ontwikkeld voor internationale samenwerking en culturele diversiteit. Het is niet makkelijk om een ideaal te hebben dat inclusieve samenleving als manifest heeft en vraagt om “meevoelen, lijden en verheugen met onze naasten.” Hoe vertaal je dat naar meer zakelijke termen?

Mijn werk bij KIT Intercultural Professionals, onderdeel van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, zoomt in op deze vragen en traint internationale professionals op intercultureel inzicht en competentie niveau. In een wereld waar steeds meer globale mobilisatie plaats vindt tussen organisaties en waar teams in bedrijven steeds internationaler worden is het belangrijker om te beseffen door wat voor een culturele bril je kijkt en hoe andere naar jou kijken. En hoe ga je om met die culturele verschillen? Met dit inzicht vergroot je de kans op succesvolle samenwerking door wederzijds begrip en creëer je een inclusieve werkvloer.

Mijn liefde voor Indonesië en Nederland heeft er voor gezorgd dat ik in verschillende organisaties actief ben geweest die de bilaterale relatie tussen de twee landen bevorderen. Het voorzitterschap bij de Stichting Indonesia Nederland Youth Society heeft mij veel inzicht, positiviteit en hoop gebracht. De missie is om de mogelijkheden op het gebied van onderwijs- en kennisuitwisseling, voor en met de nieuwe generatie, in zowel Nederland als Indonesië, te ondersteunen en te faciliteren. Middels ontmoetingen gaan wij het interculturele dialoog aan om wederzijds begrip te kweken en om elkaar en onze omgeving te inspireren met nieuwe ideeën.

Ik voel mij sterker om samen met medegenoten te werken aan het ideaal. Laten we meeleven, meevoelen, meelijden en verheugen (ja, ook verheugen is belangrijk!) met onze naaste. Laten we vanuit innig barmhartigheid verbonden zijn.

 

 

1 reactie

  1. Yvonne van der Pol op 11 april 2017 om 15:54

    Prachtig artikel, Andhika!

Laat een reactie achter