Door: Marc Broere
3 juni 2016

Categorieën

Tags

marc1

BLOG- Shelter City biedt onderdak aan mensenrechtenverdedigers en doet aan mondiale bewustwording van de burgers uit de Nederlandse steden die meedoen. Een prachtig concept vindt Marc Broere die een bijeenkomst in Nijmegen bezocht.

Een mooi en divers gezelschap was afgelopen woensdagmiddag naar de Droomvilla van theater LUX gekomen om terug te blikken op het verblijf van drie mensenrechtenverdedigers in Nijmegen en het belang van Shelter City voor de stad. Ook was er gelegenheid om afscheid te nemen van de laatste gast, journalist Zafar uit Pakistan, wiens verblijf erop zit.

Ik had een uitstekende middag omdat ik Shelter City een heel waardevol project vind. De bijeenkomst werd voorgezeten door Qader Shafiq, de projectcoördinator van Shelter City Nijmegen. Wij kennen Qader natuurlijk vooral als de dichter die samen met schrijver Arnon Grunberg twee keer met de auto naar Afghanistan reed en daarover uitgebreid verslag deed in verschillende kranten en tijdschriften, inclusief Vice Versa. Qader is inmiddels een levensecht personage geworden in de columns van Arnon Grunberg. Maar hij heeft ook een andere kant. Met zijn Bureau Wijland is Qader ook een van de drijvende en inspirerende krachten achter mondiaal burgerschap in Nijmegen. Hij heeft een aantal prachtige projecten lopen, waaronder de Academie voor Kleurrijk Nederland en dus ook Shelter City Nijmegen. Qader bedankte alle vrijwilligers die ‘Zafar het gevoel hebben gegeven dat hij niet alleen staat in zijn strijd voor een betere wereld. We hebben hem opgevangen in Nijmegen zodat hij weer lekker in zijn vel kon komen.’

Andere dingen aan je hoofd

Over het ontstaan van Shelter City kregen we een gepassioneerde inleiding van Sebastiaan van der Zwaan, de directeur van mensenrechtenorganisatie Justice and Peace. Zijn organisatie is de initiatiefnemer van Shelter City. Van der Zwaan vertelde over de situatie waaronder mensenrechtenverdedigers moeten werken, een situatie die steeds zwaarder wordt. ‘De bedreigingen zijn soms zo groot dat ze niet in hun eigen land kunnen blijven. Door tijdelijke opvang proberen wij hen te steunen’, aldus Van der Zwaan. ‘De gasten worden opgevangen in een warm bad. Ze zijn er drie maanden tussenuit en ervaren hier gastvrijheid, warmte en rust. Je hebt even andere dingen aan je hoofd dan de constante druk en bedreigingen. Wij denken dat Zafar en die anderen het verschil maken. We moeten ze helpen dat verschil te blijven maken.’

Inmiddels zijn acht Nederlandse steden bij het initiatief betrokken. Naast Nijmegen ook Den Haag, Middelburg, Utrecht, Tilburg, Amsterdam, Maastricht en Groningen. De acht steden bieden internationale mensenrechtenverdedigers zoals journalisten, gemeenschapsleiders, advocaten, kunstenaars en wetenschappers die mensenrechtenschendingen in hun thuisland bestrijden tijdelijke opvang, training en veiligheid.

Wat mij zelf heel erg aanspreekt aan het project is dat het mes aan twee kanten snijdt. Het project vangt niet alleen dappere mensen op, die dappere mensen brengen ook iets naar de stad toe.

Harry de Ridder, voorzitter van de Nijmeegse afdeling van Amnesty International, vertelde dat van alle drie de mensenrechtenverdedigers die nu in Nijmegen zijn geweest (naast Zafar ook Placide Ntole en Lydia Mukami) lespakketten zijn gemaakt die in het Nijmeegse onderwijs worden gebruikt. ‘Elke activist krijgt zijn eigen lespakket. Ze gaan naar scholen toe om te vertellen over hun werk. Scholieren weten vaak wel wat schendingen van mensenrechten zijn, maar kun kennis over de rechten zelf of over het werk van verdedigers is niet groot.’

De mensenrechtenverdedigers dragen zo bij aan het mondiale bewustzijn van de burgers van Nijmegen. Zeker in deze tijd waarin Nederland vooral naar binnen gekeerd lijkt en er ongenuanceerde dingen over vluchtelingen wordt geroepen, is dit enorm belangrijk.

Nobelprijs

Dan Zafar zelf. Hij was natuurlijk het stralende middelpunt van de middag. Zafar vertelde over zijn eigen achtergronden. Hij is een journalist uit Pakistan die kritische columns schreef en onderzoeksjournalistieke verhalen maakte. Hij werd in juni 2015 gearresteerd. Toen hij vrijkwam nam Zafar de benen, eerst naar Nepal en daarna naar Afghanistan waar hij over Shelter City hoorde. ‘Shelter City verdient de Nobelprijs’, zei Zafar welgemeend toen hij terugblikte op zijn verblijf in de oudste stad van Nederland. Hij was niet alleen tot rust gekomen in Nijmegen, maar had tal van interessante contacten en nieuwe vrienden opgedaan: burgers, docenten, studentenverenigingen, lokale politici, collega-journalisten. Ook had hij Engelse les gekregen op de Radboud Universiteit en was hij onder behandeling geweest op de trauma-afdeling van de universiteit. Dat laatste was geen overbodige luxe. ‘In het begin kon ik mijn verhaal niet vertellen zonder te moeten huilen. Na mijn behandeling ben ik in staat om mijn verhaal voor een groep mensen te vertellen. Ik heb mijn tranen nu onder controle.’

Ondertussen was ook burgemeester Hubert Bruls binnengekomen. De sympathieke eerste burger van de stad is eveneens erg enthousiast over Shelter City, hoewel hij Qader op het hart drukte een niet te vol programma te maken zodat de gast ook echt op adem kan komen. Bruls vindt de kracht van Shelter City dat het om mensen van vlees en bloed gaat, en niet om een organisatie of belang. Hierdoor kunnen de bewoners van Nijmegen zich veel beter identificeren met mensenrechten en het verdedigen van die rechten. ‘Het is de kunst om geborgenheid te bieden naar de gasten van Shelter City toe en tegelijkertijd als Nijmegen met een open houding naar de wereld toe te staan’, sprak de burgemeester. Bruls was trots op zijn burgers die zich allemaal als vrijwilligers voor het project inzetten. ‘Daar kan ik alleen maar mijn spreekwoordelijke hoed voor afnemen.’

Wegbezuinigd

Nederland had ooit een lange traditie van activiteiten op het gebied van mondiaal burgerschap. Het is jammer dat die door minister Ploumen nagenoeg allemaal zijn wegbezuinigd. Het subsidiëren van het Nederlandse bedrijfsleven met ontwikkelingsgelden heeft meer prioriteit dan het meehelpen aan het creëren van mondiale en ruimdenkende burgers. Gelukkig is Shelter City nog een van de weinige activiteiten die mede door het ministerie mogelijk worden gemaakt. Ik hoop dat ook bij de minister het kwartje gaat vallen hoezeer activiteiten als Shelter City waardevoller zijn dan het strooien uit de ontwikkelingsbegroting met geld naar bijvoorbeeld een bedrijf als Heineken.

‘Beter één geweldige publicatie dan tien middelmatige’

Door Selma Zijlstra | 18 juli 2017

Hoe zorg je ervoor dat wetenschappers meer doen aan de maatschappelijke bijdrage van hun onderzoek, zonder dat ze bezwijken onder de werkdruk? Vice Versa spreekt erover met Rianne Letschert, rector aan de Universiteit Maastricht.

Lees artikel

Vice Versa Masterclass: Leiderschap in een veranderende wereld

Door Vice Versa | 13 juli 2017

Vice Versa presenteer Masterclass: Leiderschap in een veranderende wereld

Lees artikel

Brief aan de lezer

Door Marc Broere | 07 juli 2017

Brief aan de lezer -Marc Broere’s laatste column voor de zomervakantie

Lees artikel