Door: Marc Broere
30 juni 2017

Categorieën

Tags

In deze column pleit Marc Broere ervoor om naast Dirk Jan Koch (Natuurlijke Hulpbronnen) nog drie vrijgestelde speciaal Ambassadeurs te benoemen op het ministerie van Buitenlandse Zaken: een ambassadeur voor Ongelijkheid, een ambassadeur voor Tegenmacht en een ambassadeur voor Diversiteit.

Tijdens ons congres over hulp&handel op 16 juni kwam Heske Verburg, de directeur van Solidaridad, met een interessant idee. Haar voorstel was de benoeming van ambassadeurs voor een specifieke, belangrijke sector. Ze noemde cacao als voorbeeld. Zo’n vrijgestelde speciaal ambassadeur of gezant zou een sterke onderhandelingspositie hebben namens de Nederlandse overheid ten opzichte van bijvoorbeeld multinationals die nu de lage prijzen van cacaobonen in stand houden. Dagvoorzitter Dirk Jan Koch vond het wel een goed idee. ‘Ik voel me soms zo eenzaam op het ministerie’, zei hij grappend. Koch is de speciaal ambassadeur Natuurlijke Hulpbronnen van de Nederlandse regering en maakt zijn benoeming meer dan waard: afgelopen week tekende de Nederlandse overheid onder zijn leiding nog een convenant met de goudsector voor het gebruik van ‘verantwoord’ goud.

Het idee van meer thematische ambassadeurs vind ik een uitstekende suggestie en ook passen in de modernisering van de agenda van mondiale samenwerking. Er zijn nu al wel meerdere speciale ambassadeurs bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, zoals voor AIDS en seksuele reproductieve gezondheidsrechten (SRGR), maar die moeten ook nog grote directies en budgetten managen. Waar ik het over heb is een vrijgestelde ambassadeur, zoals Dirk Jan Koch, die zich fulltime aan zijn taken mag wijden. Internationale samenwerking verloopt namelijk steeds meer volgens de lijnen van grote mondiale grensoverschrijdende thema’s en minder via bilaterale samenwerking van Nederland met landen.

Ik wil het nieuwe kabinet graag helpen en heb een concrete suggestie voor de benoeming van drie nieuwe speciaal ambassadeurs.

1-Een speciaal ambassadeur voor Ongelijkheid

De toenemende ongelijkheid is een van de grootste bedreigingen van deze planeet. De kloof tussen arm en rijk is de afgelopen jaren enorm toegenomen. Deze ongelijkheid manifesteert zich zowel in de westerse wereld als in wat we vroeger ‘ontwikkelingslanden’ noemden. Het is een globaal fenomeen. In de hele wereld zie je groepen mensen die tussen wal en schip vallen.

Ongelijkheid en uitsluiting veroorzaakt allerlei soorten problemen en is een voedingsbodem voor zowel extremisme als populisme. Een ambassadeur voor Ongelijkheid kan de nationale en mondiale dimensie van ongelijkheid met elkaar verbinden en ook mensen die zich in Nederland slachtoffer voelen van uitsluiting erop wijzen dat groepen arbeidsmigranten of vluchtelingen niet hun tegenstanders zijn; ze zitten juist in hetzelfde schuitje en zijn beiden slachtoffer van de toenemende ongelijkheid in de wereld.

2-Een speciaal ambassadeur voor Tegenmacht

Deze ambassadeur komt op voor de ruimte van burgers en maatschappelijke organisaties, zowel in het buitenland als in Nederland, om hun stem te laten horen en om tegenmacht te kunnen uitoefenen. De functie sluit goed aan bij ons mensenrechtenbeleid en bij het beleidskader ‘Samenspraak en Tegenspraak.’  Zo’n ambassadeur is momenteel hard nodig, omdat de constructief kritische stem overal onder druk staat. Afgelopen week nog werd in Tanzania het populaire programma Minibuzz van de televisie gehaald; een dagelijks debatprogramma dat maatschappelijke thema’s aankaart en een stem van de machtelozen was  -dit tot ergernis van de politieke machthebbers in het land. Helaas is ook in Nederland onze lange traditie van het koesteren van die tegenstem aan erosie onderhevig, zelfs binnen de ontwikkelingssector.

Behalve het werken over de grenzen, zou deze ambassadeur voor Tegenmacht dan ook nadrukkelijk sommige mensen uit onze ontwikkelingssector eens een spiegel kunnen voorhouden; dan heb ik het over  mensen in Nederland die hun mond vol hebben over de shrinking space van de civil society in het Zuiden, maar zelf grote moeite hebben met een kritische tegenstem en steeds meer regentesk gedrag vertonen.

3-Een speciaal ambassadeur voor Diversiteit

Ik heb het al eens eerder geschreven. De wereld van internationale samenwerking lijkt geen goede afspiegeling van de Nederlandse samenleving te zijn.  Als je de werkvloer van een willekeurige ontwikkelingsorganisatie oploopt, wordt het je vaak zelfs letterlijk ‘wit voor de ogen’. In andere sectoren lijkt het personeelsbestand veel diverser te zijn. Bij het Nederlandse bedrijfsleven dat internationaal actief is wordt de meerwaarde van professionals uit de diaspora bijvoorbeeld wél gezien.

Domenica Ghidei, lid van het College van Mensenrechten, zei het eens heel treffend: ‘Als bepaalde groepen Nederlanders niet terugkomen in je organisatie, is er sprake van bewuste of onbewuste uitsluiting.’ In het geval van de ontwikkelingssector gaat het denkt zij vooral om onbewuste uitsluiting. Maar hoe kan zoiets nu? Waarom zie je zo weinig nieuwe Nederlanders binnen de ontwikkelingssamenwerking? Hoe kun je nu van een beleid van ‘onbewust uitsluiten’ komen tot een beleid van ‘bewust insluiten’? Dat lijkt me een mooie taak voor zo’n nieuwe ambassadeur. Ik ben er van overtuigd dat nieuwe Nederlanders de sector van internationale samenwerking veel te bieden hebben.

Profiel

Voor wat betreft het profiel en de taakomschrijving van deze drie nieuwe ambassadeurs heb ik ook nog wel een suggestie. Het moeten net als Dirk Jan Koch  frisse jonge mensen zijn -dertigers of begin veertigers- die wars zijn van vakjargon en zich in normaal taalgebruik kunnen uitdrukken. Ook moeten ze over flair, elan, humor en relativeringsvermogen beschikken. Ik zou zeggen: laat ze maar komen, die nieuwe ambassadeurs.

Marc Broere

Marc Broere is hoofdredacteur van Vice Versa. Daarnaast is hij auteur van een aantal boeken waaronder De Bewogen Beweging -50 jaar mondiale solidariteit (met Hans Beereends), Berichten over Armoede -een journalistieke kijk op ontwikkelingssamenwerking, en Minder Hypes, Meer Hippocrates -een positieve injectie voor de ontwikkelingssector (met Ellen Mangnus).

‘Beter één geweldige publicatie dan tien middelmatige’

Door Selma Zijlstra | 18 juli 2017

Hoe zorg je ervoor dat wetenschappers meer doen aan de maatschappelijke bijdrage van hun onderzoek, zonder dat ze bezwijken onder de werkdruk? Vice Versa spreekt erover met Rianne Letschert, rector aan de Universiteit Maastricht.

Lees artikel

Vice Versa Masterclass: Leiderschap in een veranderende wereld

Door Vice Versa | 13 juli 2017

Vice Versa presenteer Masterclass: Leiderschap in een veranderende wereld

Lees artikel

Brief aan de lezer

Door Marc Broere | 07 juli 2017

Brief aan de lezer -Marc Broere’s laatste column voor de zomervakantie

Lees artikel