Door: Marc Broere
20 april 2018

Categorieën

Tags

Een gedurfd beleid op het gebied van migratie en vluchtelingen loont wel degelijk, schrijft Marc Broere in zijn Vrijdagmiddagborrel naar aanleiding van een bezoek aan Palermo. Nederlandse politici zouden zich kunnen laten inspireren door burgemeester Leoluca Orlando.

Het was een prachtig moment. Burgemeester Leoluca Orlando benoemde ons tot burgers van zijn stad voor de duur van ons verblijf; voor vier dagen waren we Palermitanen. Samen met collega Ayaan Abukar was ik in Palermo om een reportage te maken over het bijzondere beleid op het gebied van migratie en de opvang van vluchtelingen in deze historische stad met een oude ziel op Sicilië. Natuurlijk het was het aan de ene kant symbolisch wat de burgemeester deed. Net zoals het symbolisch is dat hij alle kinderen van migranten en vluchtelingen zonder verblijfsvergunning tot ereburgers van Palermo benoemt – het is immers de regering die besluit of iemand een verblijfsvergunning krijgt of niet. En het zijn nationale regeringen in Europa die besluiten of hun grenzen opengaan of dicht blijven.

Toch is het veel meer dan symboliek alleen. Het is vind ik van groot belang dat er mensen zijn die hun nek uitsteken in het debat over migratie en vluchtelingen. Een debat dat al jarenlang gegijzeld wordt door de politieke waan van de dag; een debat waarin politici uit angst voor vermeend verlies van stemmen om het hardst roepen om een streng en repressief migratiebeleid; een debat waarin we wel eens vergeten dat het over mensen gaat. ‘We praten over mensen die een normaal leven leidden, totdat anderen besloten dat ze geen normaal leven meer mochten leiden’, zo omschreef Saskia Baas, werkzaam voor de Danish Refugee Council in Jordanië, het heel treffend afgelopen woensdag op ons grote debat over migratie- en vluchtelingenbeleid in Pakhuis De Zwijger.

Geen fraaie vergezichten

Ook in Nederland is migratiemanagement een van de hoofdthema’s van het derde kabinet-Rutte. De coalitiepartijen willen vluchtelingen zoveel mogelijk in hun eigen regio opvangen. Het budget voor Ontwikkelingssamenwerking wordt daarnaast aangewend om migratiebeperking – richting Europa – te bewerkstelligen. Het kabinet zet daarom in op het sluiten van meer migratieafspraken met zogenaamde ‘veilige derde landen’ en in het regeerakkoord wordt zelfs gesuggereerd dat het recht om asiel aan te vragen in Nederland later mogelijk wordt ingeperkt.

Wat opvalt is dat de regering geen fraaie vergezichten schetst over hoe we in de toekomst een rechtvaardiger wereld kunnen verwezenlijken en wat de weg daarheen is. De betrokkenheid om met dit onderwerp bezig te zijn zag ik gelukkig wél terug in de presentatie van de migratienota door Jelte van Wieren, directeur Stabiliteit en Humanitaire Hulp op het ministerie van Buitenlandse Zaken, en Francesco Mascini, regionaal coördinator migratie op de Nederlandse ambassade in Tunis, op onze bijeenkomst. Daar stonden twee bevlogen en deskundige mensen. Ook zij benadrukten dat migratie van alle tijden is en dat we altijd op zoek moeten gaan naar oplossingen waarin mensen centraal staan. Van Wieren gaf daarbij aan dat hij het moeilijk in het Engels te vertalen begrip ‘opvang in de regio’ maar een kaal frame vond, en dat hij liever kiest voor ‘taking care of the people in the region.’

Ingesloten worden

Ook het voorbeeld van Palermo kwam uitgebreid ter sprake afgelopen woensdag. Het maakt op iedereen altijd weer indruk omdat het laat zien dat het wel degelijk ook anders kan; dat je ook wel degelijk een dromer en een idealist op dit terrein kunt zijn. Burgemeester Orlando doet eigenlijk niet anders. Hij strijdt als een kruisvaarder voor het recht op mobiliteit, maar bovenal: hij geeft iedereen het gevoel dat hij of zij in Palermo welkom is. Hij geeft mensen het gevoel dat je erbij hoort; hij geeft mensen het gevoel dat ze in een warm bad terechtkomen na een lange en vaak gevaarlijk vlucht of tocht; hij geeft mensen het gevoel dat ze worden ingesloten in plaats van buitengesloten.

En het loont ook nog. Bij de laatste verkiezingen is Orlando herkozen met 74 procent van de stemmen en van de jonge kiezers gaf maar liefst 82 procent hem het vertrouwen. Durf en passie leidt dus ook tot electoraal succes. Wat ons betreft is de tijd rijp voor een Nederlandse versie van Leoluca Orlando. Een voorbeeld van dat een andere aanpak van de migratieproblematiek mogelijk is. We hopen dat veel nationale en lokale politici zich door hen laten inspireren.

Marc Broere

Marc Broere is hoofdredacteur van Vice Versa. Daarnaast is hij auteur van een aantal boeken waaronder De Bewogen Beweging -50 jaar mondiale solidariteit (met Hans Beereends), Berichten over Armoede -een journalistieke kijk op ontwikkelingssamenwerking, en Minder Hypes, Meer Hippocrates -een positieve injectie voor de ontwikkelingssector (met Ellen Mangnus).

Losgezongen perspectieven

Door Paul Hoebink | 24 mei 2018

Als laatste reactie op de nota van minister Kaag, vandaag de beurt aan Paul Hoebink -kenner van de geschiedenis van het Nederlandse beleid bij uitstek. Wat valt de Nijmeegse wetenschapper op? Volgens Hoebink stelt de nota vooral teleur vanwege zijn oppervlakkige analyse en weinig vernieuwende aanpak.

Lees artikel

Verdienen aan de SDGs staat centraal in nota Kaag

Door Barbara van Paassen | 23 mei 2018

Na de eerste schrik over de enorme nadruk op eigenbelang in de nieuwe nota van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, ziet Barbara van Paassen van ActionAid nog een hoop kansen voor een goede uitwerking. Te beginnen met een gezamenlijke visie op ‘grondoorzaken’. Alleen dan investeert het nieuwe beleid écht in perspectief van diegenen die dit het hardst nodig hebben – in het bijzonder vrouwen.

Lees artikel

Nota Kaag loopt met een boog om grondoorzaken heen

Door Daniëlle Hirsch | 22 mei 2018

Het nieuwe beleid van minister Kaag lijkt zich vooral te richten op het versterken van het verdienmodel van Nederland, schrijft Danielle Hirsch, directeur van Both ENDS, in deze opiniebijdrage. Bovendien kiest de minister ervoor om met een grote boog om de kernopdracht van het Nederlandse klimaatdossier heen te lopen: minder fossiel.

Lees artikel